İsviçre’de 1960’lardan beri belediyeler şehir sakinleri için sığınak inşa ederken, belirli boyutun üzerindeki ev ve konutlarda da sığınak yapılması hâlâ şart koşuluyor.
Fakat Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 24 Şubat’ta verdiği askeri operasyon emriyle başlayan savaşın ardından, İsviçrelilerin uzun süredir depo ya da şarap mahzeni olarak kullandıkları sığınaklara bakış açısı da değişti.
Putin, 27 Şubat’ta ülkesinin nükleer güçlerinin “özel alarm durumuna” geçirildiğini açıklamış ve uluslararası kamuoyunda nükleer savaş kaygısı yaratmıştı.
Ayrıca Rus birlikleri, 25 Şubat’ta da Çernobil nükleer santralini ele geçirmişti. Rus askerlerinin santralde çalışanları esir alması ve bölgeye yakın noktaları bombalaması, 1986’da dünyanın en büyük nükleer felaketlerinden birine sahne olan Çernobil’de yeniden benzer bir olay yaşanması tehlikesini de gündeme getirmişti.
Ukrayna’daki çatışmalarla birlikte nükleer savaş endişesi artarken, ülkenin güneybatısındaki Valais kantonunda yer alan sivil ve askeri hizmetler bölümünün başındaki Marie Claude Noth-Ecoeur, “Halk, Ukrayna’nın aslında bize çok yakın olduğunu keşfetmeye başladı” dedi.
8,6 milyon nüfusa sahip İsviçre’de özel mülklerdeki ve halka açık konumdaki 365 bin sığınakta yaklaşık 9 milyon kişilik yer var.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (UNCHR) 31 Mart’taki verilerine göre çatışmalar nedeniyle yaklaşık 10 milyon Ukraynalı yerinden oldu.
İsviçre’deyse resmi rakamlara göre 20 binden fazla Ukraynalı sığınmacı var.
Cenevre’deki sivilleri koruma ve askeri hizmetler bölümünü yöneten Nicola Squillaci, Soğuk Savaş’tan beri inşa edilen sığınaklar için “Bunlar kapsül gibi, ana çıkışlarında ve acil çıkışlarında hava kilitleri var. Bina çökse bile sığınaklar sağlam kalır” dedi.
Şu ana dek sığınaklar Çernobil faciasında bile kullanılmadı. Fakat yasal olarak sığınakların acil durum ilan edildiğinde 5 gün içinde boşaltılıp yerleşilebilecek şekilde hazır tutulması gerekiyor.
İsviçreli yetkililer mevcut sığınaklarla ilgili halka bilgilendirme yaparken, yurttaşlara en az bir hafta yetecek kadar gıda erzağı oluşturmaları da tavsiye edildi.
Noth-Ecoeur, halkın bazı kesimlerinin endişelendiğini belirterek “Ülke bizden hazır olmamızı talep ediyor. Şu anda hazırlık aşamasındayız ve sığınaklar kullanıma elverişli” dedi.
İsviçre Savunma Bakanlığı Sözcüsü Andreas Bucher ise “Sığınaklar, radyoaktif olaylarda bir ölçüye kadar geçici koruma sağlayabilir. Geniş çaplı bir nükleer savaşsa felaket olur ve hiçbir ülke kendini bunun etkilerinden koruyamaz” diye konuştu.
