Yapay zeka destekli otonom silah sistemlerinin insan denetimi olmadan kullanılması, trajik sonuçlara yol açabiliyor. Stop Killer Robots (Katil Robotları Durdurun) Kampanyası Başkanı Peter Asaro, bu konuda önemli açıklamalarda bulundu.
Asaro, İran’ın Minab kentinde bir ilkokula yönelik yapılan saldırıda ABD ordusunun yapay zeka ile oluşturduğu hedef listelerinin insan kontrolünden geçmediğini belirtti.
“Böyle bir protokol bulunmadığı için 150’den fazla çocuk öldürüldü.”
Bu durumun, otonom silahların tehlikelerini gözler önüne serdiğini ifade etti.
Sivil ve Askeri Sorumluluk Farklılıkları
Forumda yaptığı değerlendirmelerde Asaro, otonom sistemlerin neden olduğu ölümler durumunda hukuki sorumluluğun nasıl belirleneceğine dair bilgi verdi. Olayın sivil veya askeri boyutunun hukuki sonuçlarını etkilediğini vurgulayan Asaro, “Eğer ölüm sivil bir robot ya da yapay zeka tarafından gerçekleşirse, iç hukuk kuralları geçerli olacaktır. Ancak askeri çatışmalarda uluslararası insancıl hukuk devreye girer.” dedi.
Bazı durumlarda savaş suçu işleyen askerlerin veya komutanların bireysel olarak sorumlu tutulabileceğini de aktaran Asaro, bunun için suç kastının kanıtlanması gerektiğine dikkat çekti. Otonom sistemlerin karar alma süreçlerinin anlaşılmaz olduğunu vurgulayan Asaro, bu tür durumlarda operatörlerin hukuken sorumlu tutulmasının zor olduğunu söyledi.
Sivil Alanda Sorumluluklar
Sivil alanda ise mühendisler ve şirketlerin bu sistemlerin potansiyel zararlarından sorumlu tutulabileceğine işaret eden Asaro, makinelerin insan hayatı üzerinde karar verme yetkisine sahip olmasının tehlikelerine dikkat çekti.
“Makinelerin insanlar hakkında ölüm kalım kararı vermesine izin verirsek insanı sadece bir ‘veri’ olarak görmek zorunda kalırız.”
Asaro, Gazze ve İran’daki uygulamaların da bu durumu gösterdiğini belirtti ve bu tür sistemlerin siviller üzerindeki etkisinin büyük olduğunu ifade etti. Yapay zeka destekli silahlara düzenleme getirilmesi gerektiğini savundu.
Büyüyen Tehditler ve Çözüm Arayışları
Otonom silah sistemlerinin yaygınlaşmasının çatışmaların hızını ve şiddetini artıracağına dikkat çeken Asaro, “Daha kısa sürede daha fazla hedefin bombalanabilir hale gelmesi, sorunlara siyasi çözümler bulunmasını zorlaştıracaktır.” dedi.
Kampanyanın otonom silahların denetlenmesine yönelik çalışmaları hakkında bilgi veren Asaro, uluslararası düzeyde bir anlaşma oluşturma çabalarının sürdüğünü belirtti. “Birleşmiş Milletler bünyesinde tartışmalar başlatmak için belli bir mesafe katettik. Önümüzdeki yıl yeni bir anlaşma protokolü için müzakerelerin başlayıp başlamayacağı oylanacak,” dedi.
Ayrıca devletlerin bu konuyu önemsememe ihtimalinin de bulunduğunu belirten Asaro, dünya genelinde 300 sivil toplum kuruluşunu temsil ettiklerini ve meseleye dikkat çekmek için yoğun lobi faaliyetleri yürüttüklerini sözlerine ekledi.
