Çınar ilçesi yakınlarındaki UNESCO Dünya Mirası Süreksiz Listesi’nde yer alan ve hafriyat çalışmaları yürütülen Zerzevan Kalesinde kemik flüt ve bronz anahtarlı yüzük ortaya çıkarıldı. İki modül halinde bulunup birleştirilen flüt, küçükbaş hayvanın bacak kemiği üzerine yuvarlak delikler açılarak kullanıldığı öğrenilirken, yüzeyinde biri kırık altı adet delik görülen flüt MS 4-5. yüzyıla tarihlendirildiği ve 1600 yıllık olduğu ortaya çıktığı belirlendi. Flüt askeri kent olan Zerzevan Kalesi’nde yaşayanların sanat ve müzik ile ilgilerinin olduğunu da göstermesi açısından kıymetli olduğu açıklandı.
Zerzevan Kalesi Hafriyat Heyeti Lideri Doç. Dr. Aytaç Coşkun, anahtarlı yüzükte kilit içerisine giren lisan ve gövde kısmı, el ile tutulan yüzük kısmına geçirildiğini söyledi. Doç. Dr. Coşkun, “Dişli ucun bulunduğu gövde yüzük üzerine hareketli olarak eklendiği, dairesel formlu halkası açık uçlu olup birer kuşbaşı ile son buluyor. Çok özel olan eşyaların konulduğu sandığı açmak için kullanılan anahtarlı yüzük, MS 4-5. yüzyıla tarihlendirilmekte olduğu ve 1600 yıllık olabileceği görülüyor” dedi.
“Sadece askeri faaliyetler yapılmamış tıpkı vakitte müzik ve sanatla da ilgilenilmiş”
Kelam konusu yapıtların hafriyatlarda çok az ele geçmekte olduğunu ve bölgede birinci sefer karşılarına çıktığını söyleyen Doç. Dr. Coşkun, “Zerzevan Kalesi’de 2014 yılında hafriyat çalışmaları başladı ve hala devam ediyor. Zerzevan Kalesine baktığımız vakit dünyanın en düzgün korunmuş garnizonlarından birisi ve şu ana kadar binlerce eser ortaya çıkarıldı. Bu yıl da çalışmalar bütün süratiyle devam ediyor, yüzlerce eser var. İki kıymetli yapıtımız ön plana çıktı. Bunlardan birisi bir küçükbaş hayvanı kemiğine yapılmış 1600 yıllık bir flüt, oburu de özel kutuları açmak için kullanılan bir anahtar. Flütün özelliğine baktığımız vakit küçükbaş bir hayvanın bacak kemiğinden yapılmış ve altı tane deliği korunmuş. Flütün bir modülü geçen yıl çıktı, bir kesimi bu yıl çıktı ve birleştirildi. Biz, farklı yıllarda eserler bulabiliyoruz ve bunları birleştiriyoruz. Bu bize şunu gösteriyor, bu flütün burada ortaya çıkması ki ender bir örnek. Yalnızca burada askeri faaliyetlerin yapılmadığını, birebir vakitte müzikle ve sanatla da ilgilenildiğini göstermesi açısından önemli” biçiminde konuştu.
Başka eser bir yüzüğe takılmış bir anahtar olduğunu belirten Doç. Dr. Coşkun, “Yüzüğün baş kısmı kuş halinde sonlandırılmış. Anahtar da bronzdan yapılmış ve tekrar 1600 yıllık bir anahtar. Bunun da özel kutular açmak için kullanıldığını biliyoruz. Muhtemelen bir mücevher kutusunun ya da kıymetli eşyaların saklandığı değerli bir kutuyu saklamak için yapılmış özel bir anahtar. Bu da bölgedeki ender örneklerden birisi. Aslında bölgede birinci sefer çıkıyor. Anadolu’daki hafriyatlarda az çıkan örneklerden birisi. Zerzevan Kalesi’ndeki bu toplumsal ömrü göstermesi açısından bu iki eser de hayli önemli” diye konuştu.
