Son dakika haberi… Çin’de bir yayın organında Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT) yönelik yapılan tahlilde TDT’nin dünya jeopolitiğinin kalbinde yükselen bir güç olduğuna vurgu yapıldı. Tahlilde öbür ülkelerin bu teşkilatlanmaya yönelik bakış açıları da ele alındı.
Dünya ülkelerinin gözünün Türk Devlet Teşkilatı’nın üzerine çevrildiği şu günlerde TDT’nin kıymetini, tarihteki Türk birliklerini, gelecekte neler yapılması gerektiğini Yeditepe Üniversitesi Tarih Kısmı Lideri Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, TRT Haber’e kıymetlendirdi.
“TÜRK TARİHİNDE TÜRK BİRLİĞİ BİRKAÇ DEFA GERÇEKLEŞTİ”
Türk tarihinde daha evvel bu türlü bir teşkilatlanma olmuş muydu? sorusuna ait, “Türkler uzunluklar halinde yaşıyordu ve uzunluk birliği sağlandığı vakit Türk birliği de sağlanmış oluyordu. Hun ve Göktürklerde “yükselen güce itaat etme” anlayışı vardı. Yani savaşarak, kan dökerek değil yüksel gücün çatısı altında birleşme anlayışı.
Türk tarihinde de Türklerin bir ortaya gelerek ortak siyasi örgüt kurmaları birkaç kere gerçekleşti.” diyen Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, bu birleşmeleri şu halde açıkladı:
Türk tarihinde bilinen tarih içerisinde Milattan Evvel 209-174 yılları ortasında Büyük Hun İmparatorluğu’nu yöneten Mete Han vaktinde Türk birliğinin gerçekleşti. 1. Göktürk Devleti periyodunda Mukan Kağan vaktinde 553-571 yılları ortasında, 2. Göktürk devrinde de Kapgan Kağan devrinde de Türk birliği gerçekleşti. Avrupa tarafına baktığımızda Attila vaktinde bozkırdaki Türk kökenli halkların birleştiğini görüyoruz. Ak Hunlar ve Tabgaçlar buna dahil olmadı. Lakin Kazakistan’ın batısından Avrupa’ya kadar tüm Türk kökenli halklar bir ortaya geldi.
“HER NE OLURSA OLSUN TÜRK HALKARI İŞ BİRLİKLERİNİ ARTIRMALI”
Prof. Dr. Taşağıl, 1991’den itibaren Türk Cumhuriyetleri ortasındaki birlik, iş birliği faaliyetlerinin Batılı devletler tarafından “Pantürkist” olarak suçlandığını belirterek, Türk devletlerinin (Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan) bir ortaya gelerek teşkilat oluşturması, iş birliği yapması öteki ülke ya da örgütlere ziyan verme hedefi gütmediğine işaret etti.
Ahmet Taşağıl, “Her ne olursa olsun, bir dünya gerçeği olarak Türk halkları iş birliklerini artırmalı. Son yıllarda yaşanan olaylar sonucunda de Türklerin ortasındaki bağı güçlendirmesi gerektiği görüldü.” değerlendirmesini yaptı.
TRT Haber’e konuşan Taşağıl, “Çin’de yer alan “Türk Devletleri Teşkilatı dünya jeopolitiğinin kalbinde yükselen bir güç” tahlilini kıymetlendirebilir misiniz?” sorusuna şu yanıtı verdi
“Görünenin dışında Çin’in Orta Asya’da hakimiyeti kurma fikri var. Bunun için de ikili-üçlü mutabakatlar yapıyor. Çin’in ‘İyi Yol Güzel Kuşak’ projesi var. Bu proje ile İpek Yolu yine canlandırılmak isteniyor. Bu proje hayata geçerse hem Çin hem bölge ülkeleri hem de Türkiye faydalanacak. Lakin Çin, bölgede kendi siyasetlerini uygulamak istiyor ve bölgedeki hakimiyet konusunda Türkiye’yi güçlü bir rakip olarak görüyor. Bu manada da Türk Devletleri Teşkilatı’nı kendi siyasetlerine aksi olarak kıymetlendiriyor.”
TÜRK KONSEYİ/TÜRK KENEŞİ
İstanbul’da 15-16 Eylül 2010’da yapılan Türk Lisanı Konuşan Ülkeler Devlet Liderleri 10. Tepesi’nin akabinde, “Türk Lisanı Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi”, “Türk Keneşi” yahut kısaca “Türk Konseyi” kuruluşunu resmen ilan etti.
Türk Kurulunun 2018’de düzenlenen 6. doruğunda Macaristan, gözlemci üye kabul edildi. Bakü’de 2019’da düzenlenen 7. dorukta de Özbekistan, Konsey’e tam üye oldu.
Kurulun ayrıyeten TÜRKSOY, TÜRKPA (Türk Lisanı Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi), Türk İş Kurulu, Türk Akademisi, Türk Kültür ve Miras Vakfı, Türk Kurulu Ortak Ticaret ve Sanayi Odası üzere bağlı kurumları da bulunuyor.
Kurul, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Dünya Gümrük Örgütü (WCO) üzere çok sayıda değerli milletlerarası örgütlerle de iştirak yürütüyor.
İSMİ ARTIK TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI
Türk Kurulunun 8. Doruğu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konut sahipliğinde, “Yeşil Teknolojiler ve Dijital Çağda Akıllı Şehirler” teması altında, Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nda yapıldı. Periyot başkanlığının Azerbaycan’dan Türkiye’ye devredildiği tepede, Konsey’in ismi “Türk Devletleri Teşkilatı” olarak değiştirildi.
Teşkilatın gelecek perspektifini çizen “Türk Dünyası 2040 Vizyonu Belgesi”nin de kabul edildiği dorukta, Türkmenistan gözlemci üye oldu.
ÜYE TÜRK DEVLETLERİNİN ULUSAL BAYRAKLARININ ÖGELERİ
Türk Devletleri Teşkilatı’nın (eski ismiyle Türk Konseyi’nin) logosu ve bayrağı 22 Ağustos 2012 tarihinde Bişkek’te düzenlenen 2. Tepe sırasında Dışişleri Bakanları Kurulu’nun 2. Toplantısı evvelinde düzenlenen bir basın toplantısı sırasında halka sunuldu.
Logo ve bayrak üye Devletlerin ulusal bayraklarının ögelerini içeriyor. Buna nazaran Türk Devletleri Teşkilatı’nın logosu ve bayrağı;
Azerbaycan Cumhuriyeti bayrağının yıldızı, Kazakistan Cumhuriyeti bayrağının mavi rengi, Kırgız Cumhuriyeti bayrağının güneşi ve Türkiye Cumhuriyeti bayrağının hilalinden oluşuyor.
TEŞKİLAT’TA LİDER
Türk Devletleri Teşkilatının Periyot Başkanlığı bir takvim yılı boyunca (İngilizce alfabetik sıraya nazaran belirlenmiş olan) üye ülke tarafından üstleniliyor.
Devir Başkanlığı’nı üstelenen ülkenin Devlet Lideri, Türk Devletleri Teşkilatının Devir Lideri oluyor. (Dönem Başkanlığının çalışmaları ilgili ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından ifa ediliyor.)
Halihazırda Teşkilatın Periyot Başkanlığı Kasım 2021’de Türkiye’de düzenlenen
İstanbul Zirvesi sırasında, Azerbaycan Cumhuriyeti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne geçmiş olup 2022 yılında Özbekistan’da düzenlenecek bir sonraki Tepeye kadar Türkiye tarafından yürütülecek.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı Dönem Lideri.
GENEL SEKRETER: BAGHDAD AMREYEV
3 Eylül 2018 tarihinde Çolpon Ata’da düzenlenen Türk Kurulu 6. Doruğu sırasında Devlet Liderleri Kurulu tarafından 3 yıllık devir için Türk Devletleri Teşkilatı Sekreteryası’nın Genel Sekreteri olarak Baghdad Amreyev atandı.
Misyon müddeti Kasım 2021’de Devlet Liderleri Kurulu tarafından 1 yıl müddetle uzatıldı.
