Son dakika haberi… Askeri kaynaklar, Türkiye’nin ABD ile 40 yeni F-16 ve TSK’daki 80 uçağın modernizasyonu için görüşmeleriyle ilgili olarak dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin F-35’teki hakları için ABD’li hukuk ofisi ile mukaveleyi 6 ay uzattığını belirten askeri kaynaklar, F-16 filosunun güçlendirilmesinin ise Ulusal Muharebe Uçağı devreye girene kadar bir orta tahlil olduğunu lisana getirdi.
TÜRKİYE TÜREL TAKİBİ SÜRDÜYOR
Türkiye’nin ABD’den yeni F-16 ve modernizasyon kadroları alımına ait görüşmeleri, F-35 programına ait haklarından vazgeçtiği manasına gelmiyor. Türkiye, paydaşlık haklarına ait türel takibi sürdürüyor.
Türkiye, ABD’nin de ortalarında olduğu 9 ülkeyle birlikte ortak olduğu F-35 projesi için ödediği 1,4 milyar dolara karşılık ‘F-16 verelim’ teklifini görüşüyor. Lakin Washington’un bu teklifine Ankara’nın sıcak bakması “Türkiye F-35’lerden vazgeçtiği” manasına gelmiyor.
Üst seviye güvenlik kaynakları, Türkiye’nin proje ortağı olduğu F-35’ten vazgeçmediğini, iştirakten doğan haklarını sonuna kadar savunacağını vurguladı. Kaynaklar, “Türkiye en çok uçak siparişi veren ülkelerden biri” sözünü kullanarak Savunma Sanayi Başkanlığı’nın ABD’li hukuk firması Arnold Porter-Kaye Scholer ile mutabakat müddetini Ağustos 2022’ye kadar uzatıldığına işaret etti. Kaynaklar ayrıyeten ABD ve Türkiye ortasındaki sıkıntıların ‘hukuk temelli’ ve ‘müttefiklik ruhu içinde’ tahlili için diyaloğun sürdüğüne işaret etti.
MMU’YA KADAR ORTA TAHLİL
Sürecin Türkiye’nin ödediği paranın ve iştirak hakkının tazmini yahut diğer savunma muahedeleriyle ‘mahsuplaşılması’ ile sonuçlanabileceği üzere yine F-35 projesine dahil olmanın da mümkün olabileceği belirtiliyor.
Türkiye’nin 40 adet yeni F-16 ve TSK envanterindeki 200 F-16’dan 80’inin yenilenmesi için ‘modernizasyon kiti’ alması için teklifin ABD’den geldiğini belirten kaynaklar, “F-35’ler olmasa bile”, genişletilmiş ve modernize edilmiş F-16 filosunun, Ulusal Muharebe Uçağı’nın (MMU) devreye alınacağı 2030’a kadar bir ‘ara çözüm’ olacağını vurguladılar.
ABD: GÖRÜŞÜYORUZ
Kaynaklar, ABD’nin Türkiye’ye F-35 vermeme ve projeyi Türkiyesiz yürütme kararının tümüyle siyasi olduğu görüşünü de yinelerken, tahlilin de siyasi olacağını ve kararların değişebileceğini de hatırlattılar. Güvenlik kaynakları ayırca, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price’ın “Pentagon, F-35 uyuşmazlığının tahlili için Türkiye ile istişareler yürütüyor” açıklamasına da işaret ettiler.
TÜZEL YER TARTIŞMALI
NATO’nun 5. kuşak ortak savaş uçağı olarak planlanan F-35 savaş uçağı, ABD, İngiltere, Kanada, Avustralya, İtalya, Norveç, Danimarka, Hollanda ve daha sonra Türkiye’nin iştirakiyle 2001 yılında JSF (Joint Strike Fighter) Projesi kapsamında üretilmeye başlanmıştı. İştirak muahedesine nazaran hiçbir ortak projeden çıkarılamıyor, fakat çekilebiliyorlar.
Bu nedenle Türkiye projeden çıkarılmamış, ABD’nin isteği üzerine öteki ortaklar çekilerek farklı bir iştirak kurma yoluna gitmişlerdi. ABD Kongresi’nin CAATSA yaptırımları kararı üzerine, Türkiye için üretilen birinci 6 uçak teslim edilmemiş, ABD ordusuna devredilmişti.
