İstanbul’daki metro istasyonlarında güvenlik vazifelisi sayısının az olması, bilhassa sabah ve akşam saatlerinde artan yolcu yoğunluğu nedeniyle x-ray aygıtlarında sinyal veren her yolcuya el dedektörü ile üst araması yapılmaması güvenlik zafiyetine neden olabiliyor.
Kadıköy-Tavşantepe metrosunda tartıştığı bayan yolcuya bıçak çekip, tehdit ve hakaret edilmesi olayında, zanlı Emrah Y.’nin metroya rastgele bir güvenlik pürüzüne takılmadan bıçakla bindiğinin ortaya çıkması “güvenlik açığı” tartışmalarını gündeme getirdi.
İstanbul’daki metro istasyonlarının girişlerinde birçok güvenlik tedbiri uygulanıyor. İstasyon girişlerinde güvenlik vazifelileri bulunurken x-ray aygıtı ile uzunluk dedektörleri de kullanılıyor. Uzunluk dedektörü, bedendeki metal yoğunluğu nedeniyle sinyal verdiğinde birden fazla vakit güvenlik vazifelileri tarafından el dedektörü ile yolcuların üst araması yapılmıyor. Bu da Türkiye’nin gündemine yerleşen bıçaklı olayda olduğu üzere yolcuların rastgele bir kesici yahut delici cisimle metroya binebilmelerine neden oluyor.
AA muhabirlerinin müşahedelerine nazaran, Taksim’daki metro istasyonunda bulunan x-ray aygıtları sistemli olarak çalışıyor. Kadıköy-Tavşantepe metrosundaki olaydan sonra, istasyondaki güvenlik vazifelisi sayısının arttırıldığı, bu sayının 2 ila 3 ortasında değiştiği, görevlilerin istasyona giren yolculara tek tek baktığı gözlendi.
M1A Yenikapı-Atatürk Havalimanı ile M1B Yenikapı-Kirazlı Metro sınırında, yer altı duraklarında x-ray aygıtları bulunurken yer üstündeki birtakım duraklarda ise bu türlü bir aygıta rastlanılmadı.
Kimi duraklarda x-ray aygıtı sinyal vermesine karşın yolcuların istasyona girdiği, aygıtın başında güvenlik görevlisinin olmadığı, aygıt bulunmayan Zeytinburnu durağına gelen yolcuların ise İstanbul Kart ile turnikeden geçtikten sonra metrolara bindiği görüldü.
Kadıköy-Tavşantepe ortasındaki metro istasyonlarında turnikelerden sonraki alanda bulunan x-ray aygıtlarının faal olduğu gözlenirken birçok istasyonda birer güvenlik vazifelisi bekliyor. Metale hassas x-ray aygıtlarının, üzer bozuk para, anahtar ve kemer üzere cisim bulunan yolcular geçtiğinde sinyal verdiği fakat buna karşın bu şahısların üst taramasının yapılmadığı gözlendi.
“İstasyonların ağır olduğu saatlerde denetim noktaları ve işçi sayısı artırılmalı”
Özel Güvenlik Teşkilatı Mensupları Derneği İdare Konseyi Lideri Cengiz Kıvılcım, AA muhabirine yaptığı açıklamada, güvenlik vazifelilerinin bir yasa çerçevesinde yetkilendirildiğini, x-ray aygıtları ile birtakım teknik donanımları kullanabilecek yetkinlikte olduklarını fakat “sadece turnikeden geçen yolcuların bilet denetimini yapıyor” algısının oluştuğunu söyledi.
Kıvılcım, güvenlik vazifelilerinin bilet denetiminden fazla yolcuların mal ve can emniyetini muhafazaya yönelik vazife yapması gerektiğini belirtti.
Bıçaklı saldırganın metroya binebilmesinin güvenlik zafiyeti doğurduğuna dikkati çeken Kıvılcım, “Metroların ana giriş noktalarından itibaren birtakım tedbirler alınmak suretiyle bu çeşit teşebbüsler engellenebilir. Denetim noktalarındaki güvenlik vazifelileri bilet denetimlerini yapacaktır lakin yolcular gerek kapı dedektörleri gerek x-ray aygıtlarından geçerken gerekse de el dedektörleriyle tarama yaptıklarında rastgele bir cürüm ögesine rastlarlarsa kesinlikle müdahale etmeleri gerekir. Sabah ve akşam saatlerindeki yoğunluklar da dikkate alınarak denetim noktalarının ve güvenlik çalışanı sayısı artırılmalıdır.” diye konuştu.
“Güvenlik görevlilerine verilen 100 ila 120 saatlik eğitimler kâfi değil”
Kıvılcım, metro istasyonlarında güvenlik önlemleri için kullanılan x-ray aygıtlarında metal ile yanıcı ve parlayıcı unsurlara karşı birtakım kodlar olduğunu, bunlar ekranda görüldüğünde müdahale edilmesi gerektiğini anlattı.
Kapı dedektörlerinin metali algılandığında sinyal verdiğini kaydeden Kıvılcım, güvenlik görevlilerin aldığı eğitimlere ait şu bilgileri verdi:
“Güvenlik vazifelileri 100 ila 120 saat ortasında bir eğitim alıyorlar. Bunun içerisinde güvenlik sistemleriyle ilgili ders hususları da var. Fakat bu eğitimlerin kâfi olduğunu düşünmüyoruz. Bu eğitimlere kesinlikle hizmet içi eğitimlerle destek yapılması gerekiyor. Bilhassa havalimanı yahut metro ve tren istasyonlarında misyonlu arkadaşlarımıza x-ray aygıtı kullanımına yönelik ek eğitimler veriliyor. Bu eğitimlerle vazifeliler birinci etapta aygıtın hangi cisimlere karşı hassas olduğunu, üzerinde silah ye da bıçak bulunduran biriyle karşılaştığında buna nasıl müdahale etmesi gerektiğini öğreniyorlar.”
“Vagonlarda devriye hizmetini ifa edecek en az 2 misyonlu bulundurulmalı”
Kurumların maliyet hesabı yaparak güvenlik işçisi sayısını az tutması ve teknik aygıtları güvenlik vazifelilerinin hizmetine sunmamasının güvenlik zafiyetine yol açtığını lisana getiren Kıvılcım, “Maliyet hesabı yapılmadan ve işçi sayısı azaltılmadan, istasyonun risk tahlili yapılmak suretiyle gerektiği kadar işçi istihdam edilmelidir, sayı düşürülmemelidir. X-ray aygıtı, kapı dedektörü, el dedektörleri üzere aygıtların bakımları daima yapılmalı, sayıları artırılması gerekiyorsa artırılmalı. Vagonların içerisinde devriye hizmetini ifa edecek en az 2 misyonlu bulundurulmalı.” değerlendirmesini yaptı.
Kıvılcım, belediyeler yahut metro işletmecileri tarafından güvenlik görevlilerin kullandığı jop ile kelepçe üzere aygıtların beğenilen görünmediği için üzerlerinde bulundurmamalarının istendiğini belirtti.
Güvenlik görevlisinin hem yolcuların can ve mal emniyetini korumak hem de kendini savunmak için teçhizatlara muhtaçlık duyduğunu tabir eden Kıvılcım, bunlar olmadan vazifelinin bir olaya müdahale etmesinin güç olacağını kelamlarına ekledi.
İBB’den hususla ilgili yapılan açıklamada, Metro İstanbul’da toplam 189 istasyon, bu istasyonlarda toplam 1711 güvenlik vazifelisi bulunduğu belirtildi.
Açıklamada, tüm istasyonlarda 8 bin 530 güvenlik kamerası olduğu aktarılarak, şunlar kaydedildi:
“Metro alanlarına giren her bir yolcu, 8 defa kameralarda görüntülenebiliyor. Güvenlik vazifelilerinin çalışmaları ise özel güvenlik kanununa nazaran düzenleniyor. İstasyonlarda toplam 302 kapı dedektörü, 339 da el dedektörü bulunuyor.”
