Topkapı Sarayı’nın en eski yapılarından biri olan Fatih Köşkü’nün kubbelerinden 1940’lı yıllarda yapılan bin 500 tonluk beton ile yapılan onarımın akabinde 2016 yılında köşkün Sarayburnu tarafına bakan yamacında kayma ve yapıda çatlak tespit edildi. Ulusal Saraylar Yönetimi Başkanlığı tarafından resterosyan çalışmalara başlandı 2019 yılının Nisan ayında köşkte taban etüdü yapıldı.
Ulusal Saraylar Yönetimi Başkanlığı’ndan alınan bilgilere nazaran köşk etrafında 26 adet kuyu açıldı, Yerdeki kayma, 35 fore, 350 küçük kazıkla durduruldu. Kazık sisteminin üzerine 6 metreye varan yükseklikte istinat duvarı inşa edildi. Bölgeye, mümkün sismik hareketleri 24 saat takip eden 57 müşahede aygıtı yerleştirildi. Osmanlı devrinde bedelli eşyaların koruma edildiği ‘Hazine Binası’ olarak kullanılan Fatih Köşkü’nde kaşıkçı elması, altın taht, Topkapı hançeri üzere en bilinen eserler onarım öncesi burada sergileniyordu. Onarım çalışmaları kapsamında tabanda kaymaya ve binada çatlaklara sebep olan Köşk’ün çatı sistemindeki betonlar kaldırıldı. Bin 500 tonluk beton kütle, bloklar halinde kesilerek kule vinç yardımı ile yapıdan uzaklaştırıldı.
Muhafaza ve Bilim Şurası onaylı proje kapsamında çatıda yeni bir çelik hatıl ve çapraz gergi sistemi oluşturuldu. Kaldırılan beton kütle yerine, ahşap kubbe montajları yapıldı. Kubbe ve çatı sistemleri, Osmanlı periyodunda olduğu üzere klasik yollarla evvel çamur sıvayla sonra kurşun plakalarla kaplanmaya başlandı. Onarımda son evre olan kurşun kaplama işinin, Şubat 2022’de tamamlanması planlanıyor. Fatih Köşkü’nün ziyarete açılması 2022 yılının sonunda açılması planlanıyor. Köşk, uygulanan taban – bina güçlendirme ve özgün çatı sistemiyle muhtemel İstanbul sarsıntısına karşı da sağlam hale getirildiği Ulusal Saraylar Yönetimi Başkanlığı yetkilileri tarafından lisana getirildi.
“BİN 500 TONLUK BETON KUBBE YÜKÜ KALDIRILDI”
Ulusal Saraylar Yönetimi Lideri Dr. Yasin Yıldız “Burası Topkapı Sarayı’nın en eski yapılarından bir tanesi. 500 yılı aşkın bir tarihe sahip. 2010 yılında onarım muhtaçlığı tespit edilmiş bir bina. Ulusal Saraylar olarak biz bu sürece 2019 yılında dahil olduk. Burası bölge ve yer olarak hayli dertli bir bölge. Tarihi yarımadanın ucunda bir yamaçta yer alıyor. Oldukça güçlü bir yere yapılmış savlı bir bina. Burada çalışmaların büyük bir tedbirle gitmesi gerekiyordu. Kamuoyunda sık sık ‘Topkapı Sarayı kayıyor’ olarak bilinen noktaya çok yakın bir yer burası. Burası Topkapı Sarayı’nın kenarında yer alan Gülhane bahçesi içinde yer alan bir yer. Taban özellikleri olarak özellikleri tıpkı. Bu nedenle burada yapılan çalışmalarda birinci etapta binanın yer açısından güçlendirilmesi yapıldı. 3 etaplı fore kazıklı sistemlerle tabandaki sıvılaşmalara, kaymalara tedbirler alındı. Taban olarak bina güçlendirildi. Akabinde iç ve dıştan yapılan önemli bir süreç yaşandı. Bina içten ve dıştan gergilerle koruma altına alındı. En son 1940’larda yüklenmiş olan bin 500 ton beton kubbe yükü kaldırıldı. Akabinde da buranın özgün kubbe sistemleri yapıldı” dedi.
“DAHA EVVEL DE KAYMALARA KARŞI BURADA TEDBİR ALINMIŞ”
Dr. Yasin Yıldız “Şunu da belirtmek lazım,1940’larda betona dönülürken güzel belgelendirme yapıldığını yapılan tahlillerle, tıpkı ağaçlarla, tıpkı sistemle ve Horasan sıva üzerine kurşun olarak tekrardan yapılmak suretiyle çalışmaların sonuna gelindi. Çökme kaymanın sebeplerinden bir tanesi de bu. Ahşap kubbeler varken de bu stil bir eza yaşanmış. Alt bölgemizde kalan payandalar bunun ispatı. Bu payandalar bize daha öncede burada zelzele ve çökme riskine karşı tedbir alındığını gösteriyor. Şubat ayı itibariyle onarım çalışması tamamlanmış olacak. Akabinde tefriş süreci var. Tefriş sürecinin tamamlanmasının akabinde Topkapı Sarayı hazinelerini ziyaretçiyle buluşturmuş olacağız. 2022 yılı sonunda büsbütün ziyarete açılacak” dedi.
“TOPKAPI SARAYI’NI GEZEN 3 MİLYON ZİYARETÇİN HER BİRİNİN UĞRADIĞI BİR MEKAN”
Dr. Yıldız “Fatih Köşkü’nde Kaşıkçı Elması, Altın Taht, Topkapı Hançeri üzere koleksiyonumuzda en bilinen yapıtların sergilendiği bir yer. Burayı yılda ortalama gezen 3 milyon ziyaretçinin her birinin uğradığı bir yer. O nedenle bugün de bize hala ziyaretçiler tarafından sıklıkla sorulan bir yer. Burada çok özverili bir çalışma yürütüldü” diye konuştu.
