Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sıhhati Uzmanı ve Bilim Şurası Üyesi Prof. Dr. Levent Akın, havalar soğuyup kapalı ortamlar daha fazla kullanıldığında hadise sayılarının çok daha fazla artmasının beklendiğini söyledi. Prof. Dr. Akın, “Giderek sıhhat kurumlarının yükü artacak. Buna bağlı olarak grip enfeksiyonuna bağlı yatışlar da oluyor. Hastanelere yatan sayısı da bu nedenle fazla olacak. Kapasite sonları zorlayacak. Hatta şu anda bile sonlarını zorlayan yerler olduğunu duyuyorum” dedi.
‘HASTALIK GENÇ YAŞA KAYDI’
Artışın birkaç faktörü olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Akın, “Aşıyla hastalıktan korunanlar olduğu kadar daha genç yaş küme aşı olma konusunda ihmalkar ya da tereddütkar davranıyor. Hasebiyle hastalık genç yaş kümesine hakikat kaymış durumda. Evvelce bu kümede hastalık daha az gözüküyordu? Zira yaşlılarda daha fazla görünüyordu, bunlar çabucak çok yakın bir vakitte hastaneye yatıyordu. Şu anda aşı olanlar aşıyla korundukları için bu şahıslar hastalıktan etkilenmiyorlar tahminen; lakin aşı olmayan küme ki bunlar bilhassa 18-35 yaş kümesine yerleşmiş durumda. Bu küme enfekte oluyor. Bu küme enfekte olduğunda aşıyla korunan bireylerin şayet kâfi müdafaası yoksa bunları da bulaştırmaya başlıyor. Toplumda bir kısır döngü var. Genç yaş kümesi ‘bana bir şey olmaz’ diyerek aşı olmuyor; lakin enfekte oluyorlar. Vakit zaman kolay semptomlar da gözükebiliyor. Bunlar ailelerine ya da arkadaş kümelerine gittiklerinde arkadaşlarına ya da ailelerine bulaştırıyorlar” diye konuştu.
‘GENÇ YAŞ KÜMESİNİN AŞILANMASI GEREKİYOR’
Akın, gençlerin kendilerine bir şey olmayacağını düşünerek aşıdan kaçındığına dikkat çekerek, “Ama neler olduğunu, hastanelerde yatan olayları görüyoruz. ‘Keşke aşı olsaydım’ dememek lazım. Zira hastanede ağır bakımda yatanlardan kıymetli bir kısmı aşısız. Bunlarla konuştuğumuz vakit ‘keşke aşı olsaydım’ diyor. Zira ağır bir teneffüs yetmezliği ortaya çıkıyor. Hangi gençte nasıl ilerleyeceği muhakkak değil. Şu anda Türkiye’de Delta, Delta Plus sirkülasyonda. Bunun bulaşıcılığı çok yüksek. Hasebiyle hem aşı olmuyorsunuz hem maske, aralık kurallarına uymuyorsunuz hem her türlü önlemi elden bırakıyorsunuz çok kolay enfekte oluyorsunuz. Hasebiyle bir türlü olay sayısı düşmüyor. Bu işi frenlemenin temel yolu toplumun değerli bir kısmının aşı olması ki bu sayı tüm toplum için yüzde 70; lakin 18 yaşın üzerindekiler ile ilgili olarak bu sayının yüzde 90’larda olması lazım. Maske ve uzaklığa kesinlikle uymak lazım. Ayrıyeten kapalı alanların sık sık havalandırılması da kıymetli. Önemli ölçüde virüsün havada bulunma sayısını azaltıyor” dedi.
‘ÖNEMLİ OLAN MAKSAT KÜMESİ AŞILAMAYI BAŞARMAK’
Prof. Dr. Akın, koronavirüs hadiselerinin artmasıyla bir arada yeni tedbirlerin alınabileceğini kaydederek, “Yeni tedbirler alınabilir tahminen; lakin alınan tedbirler yüklü olarak aşıya teşvik manasında olabilir. Bunları da yapmak lazım; zira bilhassa aşı tereddütüyle ilgili olan 4 tane küme var. Birinci küme, ne olursa olsun kesin aşı olmayacak bir küme var. İkinci küme, ‘muhakkak aşı olmam gerek’ diyen küme var. Toplumlarda bunların yüzde oranı üzücü değil. Ortada 2 tane gri zonda (ara yüz) küme var. Bunlarsan birisi ‘aşı olayım; fakat başıma bir şey gelir mi’ diye aşı olanlar; öteki küme ise ‘aşı olmasam başıma bir şey gelir mi’ diye tereddütte olanlar. Bu türlü 4 küme var. Bu ‘ne olursa olsun aşı olmayacağım’ diyen kümeyle zati uğraşmaya gerek yok. Bunlar bir halde çok net kararlılar. Zati bunlar toplumun büyük bir kısmı olmadığı için bunları da kazanmak kıymetli; lakin bunlar diğer formda şeyler düşünüyorlar. Temel maksat küme ‘ben aşı olmasam başıma bir şey gelir mi’ diyen kümesi aşılamayı başarmak. O vakit toplumun yüzde 70’inden fazlası ‘hedef grup’ diye bahsedilen 18 yaşın üzerindekilerin yüzde 90’dan fazlası aşılanır” dedi.
‘TOPLUMDA OLAY ARTTIĞI İÇİN OKULLARDA HADİSE GÖRÜYORUZ’
Prof. Dr. Akın, yüz yüze eğitimin devam etmesi gerektiğine işaret ederek, “Okul hareketi de olayların artışına sebep olduğu üzere gözükmekle birlikte temel toplumda olay arttığı için okullarda olay görüyoruz. Şayet toplumdaki olay sayısını düşürebilirsek, okullardaki hadise sayısı düşük düzeye gelir. Alınan tedbirlerin kağıt üzerinde değil kesinlikle tüm okullarda sıkı bir halde uygulanmasını sağlamak lazım. Öğretmenler hem aşıda rol modellik yapsınlar hem de hastalıktan nasıl korunulacağına dair maske, aralık ve sınıfın havalandırılmasına dikkat etsinler. Öğretmenin burada çok kritik bir rolü var. Öğretmen bu dayanağı sağlarsa toplumda da en azından öğrencilerde de olay sayılarında azalma olabilir. Hasebiyle toplumdaki bulaşma zincirini kıracağımız yerlerden birisi burası” dedi.
