Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre obezite önlenebilir ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alıyor. Dünya genelinde yaklaşık 1 milyar, Türkiye’de yaklaşık 20 milyon erişkin obezite ile mücadele ediyor. Türkiye %32’lik oran ile Avrupa’da obezitenin en yaygın görüldüğü ülke olarak kabul ediliyor. Obezitenin son 30 yılda sadece erişkinlerde değil, çocuklarda da 4 kat artmış olduğu gözlemleniyor. Çağımızın getirdiği hareketsiz yaşam ile teknolojinin gelişmesi gibi birçok durum obeziteyi tetikliyor ve bu tablo bir pandemi olarak nitelendiriliyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Obezite ve Metabolik Cerrahi Bölümü’nden Doç. Dr. M. Celal Kızılkaya, obezite ile ilgili bilinmesi gerekenler hakkında bilgi verdi ve obezite cerrahisi konusunda modern yöntemleri paylaştı.
Yapılacak ilk iş: Yaşam şeklini değiştirmek
Obezite; genetik aktarım, psikolojik durum, çevresel faktörler, yeme bozuklukları, hormonal bozukluklar gibi birçok faktörden etkilenmektedir. Aşırı kilo, sadece dış görünüşte yaşanan mutsuzluğa değil, aynı zamanda tüm vücuttaki sistemlerde problemlere de neden olmaktadır. Obez kişilerin yaşadıkları sağlık problemlerinin fazla olması sebebiyle tedavisinde sadece kilo verme odaklı bir cerrahinin uygulanması yeterli değildir. Obezite tedavisinin aynı şekilde multidisipliner ekip tarafından yürütülmesi ve tüm bu nedenler irdelenerek tedaviye yön verilmesi gerekmektedir. Obezitede ilk işlem olarak cerrahinin düşünülmemesi, kişinin yeme alışkanlıklarının düzenlenmesi ve egzersizin önemli bir yer tuttuğu yaşam şekli değişikliği birinci basamak tedavi olarak kişiye sunulmalıdır. Bundan fayda göremeyen hastalara yardımcı tedavi yöntemleri olarak medikal tedavi veya endoskopik tedavi yöntemleri önerilebilmektedir. Aşırı kilolu ve cerrahiye uygun olmayan hastalar ya da cerrahi olmak istemeyen kişilere bu basamaklar ile yardımcı olunması oldukça önemlidir. Bunlara ek olarak sağlıklı bir süreç yürütülmesi adına beraberinde bilişsel düzeyin oluşmasını sağlamak adına psikoterapi desteği sağlanması da bu işin en önemli yapıtaşlarından birisidir.
Kişinin hastalıklarına göre bir cerrahi yöntem seçiliyor
Obezitenin günümüzde mevcut koşullarda en etkin ve uzun etkili tedavisi cerrahidir. Obezite cerrahisi, VKİ (vücut kitle indeksi) 35 ve üzeri ve beraberinde yandaş hastalığı olan bireyler ile VKİ 40’ın üzerinde olan bireylerde güvenle uygulanabilen bir tedavi yöntemidir. Medikal tedaviye dirençli şeker hastalığı varlığında ise VKİ 30-35 arasında olan hastalarda multidisipliner değerlendirmenin ardından metabolik cerrahi uygulanabilmektedir. Obezitesi olan bireylerde cerrahi olarak tüp mide (sleeve gastrektomi) ameliyatı, ya da RNY gastrik bypass ameliyatı güvenle uzun yıllardır uygulanan ameliyatlardır. Hastanın diyabet gibi metabolik hastalıkları eşlik ediyor veya ön planda ise RNY gastrik bypass, mini gastrik bypass ameliyatı ya da uygun vakalarda diğer bypass cerrahileri uygulanan yöntemler arasında yer almaktadır. Bu ameliyatlara hekim muayene ve gerekli değerlendirmeler sonucunda hasta ile birlikte karar vermektedir.
Ameliyat olmaya karar vermeden önce bunlara dikkat!
Obezite ameliyatlarının her ameliyatın olduğu gibi ameliyattan sonra komplikasyon dediğimiz istenmeyen sonuçları doğabilmektedir. Bu istenmeyen sonuçları en düşük seviyeye çekmek için bu tedavi sürecindeki her basamağın uygulanma kalitesinin uluslararası standartların üzerinde tutulması şarttır. Bu standartlar sağlandığı zaman istenmeyen sonuç oranlarının çok düşük seviyelere indiği bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir. Bu konuda ameliyata karar veren bireyin üzerinde dikkatle durması gereken ana unsurlar vardır.
Dikkat edilmesi gereken 3 önemli nokta
- Bu ameliyatı sıkça yapan, konusunda uzman bir merkez araştırmak ve bu ekibin obezitesi olan bireyi multidisipliner ekip ile değerlendirmelerinin sonucuna göre operasyonu uyguluyor olması,
- Bu ameliyatın yapılacağı merkezin tüm teknolojik ve tıbbi alt yapıya sahip olması
- Bu ameliyatın son teknolojik gelişmeleri barındıran en uygun tıbbi cihazlar ile yapılıyor olması
Cerrahi sonrası kilo almamak ve sağlıklı kalmak için
Obezite cerrahisi sonrası hastanın kontrolleri en az ameliyatın kendisi kadar önemlidir. Cerrahi sonrası uygun zaman aralıklarında uzman hekim ve diyetisyen kontrolleri büyük önem arz etmektedir. Gereken hastalarda ise multidisipliner ekibin diğer kolları da hastayı takip programına almaktadır. Bu şekilde standartlara uygun cerrahi işlem sonrası uygun aralıklı takip programı ameliyat sonrası elde edilen başarının ömür boyu devam etmesini sağlamaktadır. Hasta ile operasyonu gerçekleştiren ekibin iletişim seviyesi üst düzeyde tutulması gereken bir konudur. Hasta cerrahına ve diğer takip eden uzmanlara rahatlıkla ulaşabilmeli, sorularına yanıt alabilmeli ve problemlerini çözüme kavuşturabilmelidir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
