Gut hastalığı nedir? sorusunun yanıtı araştırılan sağlık konuları arasında yer alıyor. Halk arasında padişahlarda sık görüldüğü ve bunun sebebinin et olduğu belirtilen gut hastalığı neden olur? Gut hastaları ne yemeli? gibi soruların yanı sıra gut hastalığı nedir? Gut hastalığı belirtileri nedir? gibi başlıklar da merak ediliyor.
GUT HASTALIĞI NEDİR?
Gut hastalığı, herkesi etkileyebilen yaygın ve karmaşık bir artrit yani vücut tarafından üretilen, eklemlerde meydana gelen iltihabik bir durumdur. Genellikle ayak başparmağında olmak üzere bir veya daha fazla eklemde ani, şiddetli ağrı, şişme, kızarıklık ve hassasiyet atakları ile karakterizedir.
Aniden bir gut atağı meydana gelebilir ve genellikle gecenin ortasında başparmağınızın yandığı hissi ile sizi uyandırır. Etkilenen eklem sıcak, şiş ve o kadar hassastır ki üzerindeki çarşafın ağırlığı bile dayanılmaz görünebilir.
Gut semptomları gelip gidebilir, ancak semptomları yönetmenin ve alevlenmeleri önlemenin yolları vardır.
GUT ARTRİTİ NEDİR?
Gut hastalığında meydana gelen artrit; vücuttaki ürik asidin atılmasında sorun yaşanması nedeniyle ortaya çıkar. Bu artrit fazla üretildiğinde ve atılmadığında vücutta birikir ve kandaki ölçüsü çoğalır. Eklemlerde birikmesiyle sebebiyle iltihaplanma meydana gelir. Kesin tedavisi bulunmayan bu durum, bitmiş gibi görünse de zaman zaman yeniden kendini gösterebilir. Şişmanlık, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı bulunan kişilerde gut artriti oluşma riski daha fazladır.
GUT HASTALIĞI BELİRTİLERİ
Gutun belirti ve semptomları hemen hemen her zaman aniden ve genellikle geceleri ortaya çıkar. Gut hastalığı belirtileri şunları içerir:
Yoğun eklem ağrısı. Gut genellikle ayak başparmağını etkiler, ancak herhangi bir eklemde ortaya çıkabilir. Yaygın olarak etkilenen diğer eklemler arasında ayak bilekleri, dizler, dirsekler, bilekler ve parmaklar bulunur. Ağrının, başladıktan sonraki ilk dört ila 12 saat içinde en şiddetli olması muhtemeldir.
Kalıcı rahatsızlık. En şiddetli ağrı azaldıktan sonra, bazı eklem rahatsızlıkları birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebilir. Daha sonraki atakların daha uzun sürmesi ve daha fazla eklemi etkilemesi muhtemeldir.
Enflamasyon ve kızarıklık. Etkilenen eklem veya eklemler şişer, hassaslaşır, ısınır ve kızarır.
Sınırlı hareket aralığı. Gut ilerledikçe eklemlerinizi normal şekilde hareket ettiremeyebilirsiniz.
GUT HASTALIĞI NEDEN OLUR?
Gut, ekleminizde ürat kristalleri biriktiğinde ortaya çıkar ve gut atağının iltihaplanmasına neden olur. Bu da yoğun ağrılarla karşı karşıya gelmenize sebep olur. Kanınızda yüksek düzeyde ürik asit olduğunda ürat kristalleri oluşabilir. Vücudunuz, vücudunuzda doğal olarak bulunan maddeler olan pürinleri parçaladığında ürik asit üretir.
Pürinler ayrıca kırmızı et ve karaciğer gibi organ etleri de dahil olmak üzere belirli gıdalarda bulunur. Pürinden zengin deniz ürünleri hamsi, sardalye, midye, deniz tarağı, alabalık ve ton balığı içerir. Alkollü içecekler, özellikle bira ve meyve şekeri (fruktoz) ile tatlandırılmış içecekler, ürik asit düzeylerini yükseltir.
Normalde ürik asit kanınızda çözünür ve böbreklerinizden idrarınıza geçer. Ancak bazen vücudunuz çok fazla ürik asit üretir veya böbrekleriniz çok az ürik asit salgılar. Bu olduğunda, ürik asit birikebilir ve eklemde veya çevreleyen dokuda ağrı, iltihaplanma ve şişmeye neden olan keskin, iğneye benzer ürat kristalleri oluşturabilir.
GUT HASTALIĞI RİSK GRUBU VE RİSK FAKTÖRLERİ
Vücudunuzda yüksek düzeyde ürik asit varsa gut geliştirme olasılığınız yüksektir. Vücudunuzdaki ürik asit seviyesini artıran faktörler şunlardır:
Diyet. Kırmızı et ve kabuklu deniz ürünleri açısından zengin bir diyet yemek ve meyve şekeri (fruktoz) ile tatlandırılmış içecekler içmek ürik asit düzeylerini yükseltir ve bu da gut riskinizi artırır. Alkol tüketimi, özellikle bira da gut riskini artırır.
Kilo. Fazla kilonuz varsa, vücudunuz daha fazla ürik asit üretir ve böbrekleriniz ürik asidi elimine etmekte daha zorlanır.
Tıbbi durumlar. Bazı hastalıklar ve durumlar gut riskinizi artırır. Bunlara tedavi edilmemiş yüksek tansiyon ve diyabet, obezite, metabolik sendrom ve kalp ve böbrek hastalıkları gibi kronik durumlar dahildir.
Bazı ilaçlar. Düşük doz aspirin ve hipertansiyonu kontrol etmek için kullanılan bazı ilaçlar – tiyazid diüretikleri, anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri ve beta blokerler dahil – ürik asit seviyelerini de artırabilir.
Ailede gut öyküsü. Ailenizin diğer üyelerinde gut varsa, hastalığı geliştirme olasılığınız daha yüksektir.
Yaş ve cinsiyet. Gut, esas olarak kadınların daha düşük ürik asit seviyelerine sahip olma eğiliminde olduğu için erkeklerde daha sık görülür. Ancak menopozdan sonra kadınların ürik asit seviyeleri erkeklerinkine yaklaşır. Erkeklerde gut gelişmesi daha olasıdır – genellikle 30 ila 50 yaşları arasında – kadınlarda ise genellikle menopozdan sonra belirti ve semptomlar gelişir.
GUT HASTALARI NE YEMELİ?
Meyveler: Tüm meyveler genellikle gut için iyidir. Kirazlar, ürik asit seviyelerini düşürerek ve iltihabı azaltarak saldırıların önlenmesine bile yardımcı olabilir.
Sebzeler: Patates, bezelye, mantar, patlıcan ve koyu yeşil yapraklı sebzeler dahil tüm sebzeler iyidir.
Baklagiller: Mercimek, fasulye, soya fasulyesi ve tofu dahil tüm baklagiller iyidir.
Kuruyemişler: Tüm fındık ve tohumlar.
Tam tahıllar: Bunlara yulaf, kahverengi pirinç ve arpa dahildir.
Süt ürünleri: Tüm süt ürünleri güvenlidir, ancak az yağlı süt ürünleri özellikle faydalı görünmektedir.
Yumurtalar
GUT HASTALARI HANGİ ÜRÜNLERİ TÜKETMEMELİ?
Gut hastalığınız varsa, bazı yiyecekler ürik asit seviyenizi yükselterek bir atağı tetikleyebilir. Tetikleyici gıdalar, gıdalarda doğal olarak bulunan bir madde olan pürinlerde genellikle yüksektir. Pürinleri sindirdiğinizde vücudunuz atık ürün olarak ürik asit üretir.
Gut ataklarını yaygın olarak tetikleyen yiyecekler arasında organ etleri , kırmızı etler , deniz ürünleri, alkol ve bira bulunur.
Ancak bu kuralın bir istisnası vardır. Araştırmalar, yüksek pürinli sebzelerin gut ataklarını tetiklemediğini gösteriyor.
Ve ilginç bir şekilde, fruktoz ve şekerle tatlandırılmış içecekler, pürinden zengin olmasalar bile gut ve gut atakları riskini artırmakta.
İşte kaçınılması gereken birkaç önemli yüksek pürinli gıda;
Tüm sakatatlar: Bunlara karaciğer, böbrekler ve beyin dahildir.
Av eti etleri: Örnekler arasında sülün, dana eti ve geyik eti bulunur
Balık: Ringa balığı, alabalık, uskumru, ton balığı, sardalye, hamsi, mezgit balığı ve daha fazlası
Diğer deniz ürünleri: Tarak, yengeç, karides ve karaca
Şekerli içecekler: Özellikle meyve suları ve şekerli gazlı içecekler
İlave şekerler: Bal, agave nektarı ve yüksek fruktozlu mısır şurubu
Mayalar: Besin mayası, bira mayası ve diğer maya takviyeleri
Ek olarak, beyaz ekmek, kek ve kurabiye gibi rafine karbonhidratlardan kaçınılmalıdır.
