İngiliz bilim insanlarınca 116 ülkede yapılan bilimsel çalışma ile cerrahi uygulamaların yeni tip corona virüs (Cvid-19) teşhisinin ardından 0-6 hafta içinde yapılması halinde, hastaların ameliyat sonrası ölüm riskinin 2,5 kat arttığı tespit edildi.
Birmingham Üniversitesince yapılan bilimsel çalışma kapsamında, 25 binden fazla cerrah, Avustralya, Brezilya, Çin, Hindistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) dahil 116 ülkedeki bin 674 hastanede 140 bin 727 hastanın verilerini toplayarak cerrahi operasyonlar ile ilgili kapsamlı bir çalışmaya imza attı.
Türkiye’den Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sezai Leventoğlu ve Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Arda Işık’ın liderliğini yaptığı çalışmaya, Türkiye’de 46 merkezden çok sayıda cerrahi branştan araştırmacı katıldı.
Sonuçları, “Anestezi” isimli bilimsel dergide yayımlanan çalışma ile yeni tip corona virüs (SARS-CoV-2) enfeksiyon tanısından 0-6 hafta sonra ameliyat edilen hastalarda ölüm riskinin yükseldiği belirlendi.
“SEMPTOMLAR DÜZELENE KADAR ERTELENMESİNİ ÖNERİYORUZ”
Birmingham Üniversitesinden Dr. Dmitri Nepogodiev, araştırmaya ilişkin yayımlanan makalede, “Mümkün olduğunca ameliyatın pozitif bir SARS-CoV-2 test sonucundan sonra en az 7 hafta süreyle ya da teşhisten sonra en az 7 hafta veya daha uzun şikayetler devam ediyorsa semptomlar düzelene kadar ertelenmesini öneriyoruz.” ifadesini kullandı.
Birmingham Üniversitesinden Aneel Bhangu da “SARS-CoV-2 teşhisini takiben minimum 7 haftalık gecikmenin muhtemel avantajları, potansiyel gecikme risklerine karşı dengelenmesi gerektiğinden, cerrahiyi geciktirmeyle ilgili kararlar her hasta için özel olarak tasarlanmalıdır. Bazı acil ameliyatlar ya da ilerlemiş tümörler için cerrahlar ve hastalar gecikme riskini göze alamayabilir” görüşünü bildirdi.
Ekipte yer alan Prof. Dr. Sezai Leventoğlu, yaptığı açıklamada, “Cerrahi sırasında Covid-19 ile enfeksiyonun ölüm riskini artırdığı bilinirken ve uluslararası kılavuzlar Covid-19 pozitif hastalar için cerrahinin ertelenmesini tavsiye ederken, Covid-19 tanısı konulduktan sonra cerrahi için en uygun zamanlama konusunda çok az kanıt var” dedi.
“7 HAFTA BEKLEYEN KİŞİLERDE, ŞİKAYETLER NORMALE DÖNDÜ”
Çalışmaya ilişkin bilgi veren Leventoğlu, araştırmaya katılan hastanelerin Ekim 2020’de cerrahi prosedür geçiren tüm hastaları içerdiğini söyledi. Leventoğlu, “Araştırmanın birincil amacı, ameliyat sonrası 30 gün içindeki ölüm oranlarını tespit etmekti.” diye konuştu.
İstatistiksel modellemenin hasta, hastalık ve operasyon değişkenlerini ayarlamak ve Covid-19 tanısından cerrahiye kadar farklı zaman aralıkları için ayarlanmış 30 günlük ölüm oranlarını hesaplamak için kullanıldığını anlatan Leventoğlu şunları kaydetti:
“Çalışmada, ameliyat sonrası 30 gün içinde akciğer komplikasyonlarına (pnömoni/zatürre, akut solunum sıkıntısı sendromu veya beklenmeyen reventilasyon) ve ölüm oranlarına bakıldı. Ameliyat sonrası akciğer komplikasyon oranlarının, Covid-19 tanısından sonraki 0-6 hafta içinde ameliyat edilen hastalarda önemli ölçüde arttığı, ancak en az 7 hafta bekleyen kişilerdeki şikayetlerin hasta olmadan önceki haline geri döndüğü belirlendi.
Covid-19 tanısından ameliyata kadar geçen süre hastaların 1144’ünde 0-2 hafta, 461’inde 3-4 hafta, 327’sinde 5-6 hafta, 1205’inde 7 hafta veya daha uzundu.
Ameliyat edilen hastalarda ölüm oranı 0-2’nci haftada yüzde 4, 3-4’ncü haftada yüzde 4 ve 5-6’ncı haftada yüzde 3,6 arttı, ancak Covid-19 teşhisi sonrası 7-8 haftada bu oran yüzde 1,5 oldu.”
