İzmir’de yaşayan 74 yaşındaki Emine Polat, “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanıyla anılan usta bir sanatçı olarak kitre bebek yapımında Anadolu’nun kültürel zenginliklerini geleceğe taşımayı hedefliyor.
Polat, evinin çatı katındaki atölyesinde el emeğiyle ürettiği bebekleri, geleneksel Türk kültürünün öğeleri ile donatarak her birini benzersiz hale getiriyor. Geven bitkisinden elde edilen kitre ile yapılan bebeklerin yüz, el ve ayakları özenle şekillendiriliyor. Ayrıca, her bebek ait olduğu bölgenin kıyafetleriyle giydirilerek tamamlanıyor.
Kültürel Mirası Yaşatmak
2004 yılında kendi çabalarıyla kitre bebek yapımını öğrenen Polat, bu sanatı icra etmenin kendisi için büyük bir anlam taşıdığını belirtiyor. “Yaptığım eserleri birebir yaşıyorum. Onları çok seviyorum. Satılan her bebeğimin arkasından üzülüyorum,” diyen Polat, bu duygusunu her bir bebekte hissediyor.
Emine Polat, her bebeğin yüz ifadesini oluştururken o yörenin insanlarını zihninde canlandırdığını ifade ediyor. Bu sayede hiçbir bebeğin birbirinin aynısı olmadığını vurguluyor. İlk yıllarında yöresel kıyafet örneklerine ulaşmakta zorluk çektiğini de dile getiren Polat, Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı’nın arşivlerinden faydalanarak kıyafetleri aslına uygun şekilde hazırlayabildiğini aktarıyor.
81 İli Temsil Eden Bebekler
Polat, Türkiye’nin 81 ilini temsil eden kadın ve erkek figürlerinden oluşan toplamda 160 kitre bebek hazırladığını belirterek, bu bebeklerin Malatya Kent Müzesi’nde sergilendiğini kaydediyor. “Onları muhafaza etmek zor olduğu için müzeye teslim ettim. Orada sergilenmesi benim için büyük bir gurur kaynağı oldu,” dedi.
Anadolu kültürünü gelecek kuşaklara aktarmanın önemine dikkat çeken Polat, “Aslında yaptığımız iş kültürümüzü aktarmak. Erzincan’da artık ehram kullanılmıyor. Ben ehramlı bir bebek yaptım,” diyerek geçmişin izlerini yaşatma çabasını ifade ediyor.
Uluslararası Tanıtım Faaliyetleri
Almanya, Fransa ve Bulgaristan gibi ülkelerde sergiler açarak kültürü tanıtma fırsatı bulduğunu belirten Polat, bu etkinliklerde yöresel kıyafetlerle yer aldığını da ekliyor. “Bu kültürü taşımayı üstlendim çünkü bunu severek yapıyorum. Yurt dışında da tanıtmak nasip oldu,” diyen Polat, bebeklerin ve kıyafetlerin uluslararası alanda büyük ilgi gördüğünü vurguluyor.
Zeybek, mehteran takımı gibi çeşitli figürlerin yanı sıra Türkiye’nin yedi bölgesine ait birçok bebek hazırladığını belirten sanatçı, kıyafetlerdeki renk ve detay farklılıklarını aslına uygun şekilde yansıtmaya özen gösterdiğini ifade ediyor.
“Ömrüm yettikçe devam ettirmeyi düşünüyorum.”
Polat, yaptığı eserlerle duygusal bağ kurduğunu ifade ederek, “İzmir temalı kitre bebeklerimi bir festivalde Japon bir aile aldı. Arkasından keşke vermeseydim dedim,” diyerek bu sanata olan tutkusunu dile getiriyor.
