İstanbul’un tarihi yapılarından biri olan Zeyrek Sarnıcı, Bizans dönemine uzanan köklü geçmişi ve mimarisi ile dikkat çekiyor. Zeyrek Çinili Hamamı ise Osmanlı döneminin izlerini taşıyan önemli bir yapı olarak öne çıkıyor.
Zeyrek Sarnıcı’nın, 12. yüzyılda Pantokrator Manastırı ile 2. İoannes Komnenos döneminde inşa edildiği tahmin ediliyor. Birçok sarnıcın bulunduğu bu alanda, günümüzde Zeyrek Sarnıcı müze ve sergi salonu olarak işlev görüyor.
Çinili Hamamın Tarihi
Zeyrek Çinili Hamamı, 16. yüzyılda Mimar Sinan tarafından Barbaros Hayrettin Paşa adına inşa edilmiştir. Uzun bir restorasyon sürecinin ardından tekrar ziyarete açılan hamam, Bizans dönemine ait grafitileri ile de ilgi çekiyor.
Osmanlı dönemi kültürel mirasları arasında yer alan bu yapı, 2010 yılından itibaren sürdürülen restorasyon çalışmaları ile gün yüzüne çıkarılmıştır. Çifte hamam olarak hizmet veren yapı, kadınlar ve erkekler bölümleri ile orijinal işlevini koruyor.
Restorasyon ve Buluntular
Kazı çalışmalarında ortaya çıkan yaklaşık 3 bin parça İznik çinisi, hamamın yanı sıra çok yönlü bir kültür kompleksine dönüşmesini sağlamıştır. Sanat tarihçisi Hayri Fehmi Yılmaz, Zeyrek Sarnıcı’nın etkileyici mimarisine vurgu yaparak, bu yapının daha eski bir tarihe sahip olabileceğini belirtti.
“Zeyrek Sarnıcı, Bizans mimarisi açısından oldukça anlamlı bir yapı olarak karşımıza çıkıyor.”
Yılmaz, sarnıcın mimari özelliklerini detaylandırarak kullanılan malzemelerin çoğunun tek tip olduğunu ve Marmara Adası mermerinden üretildiğini ifade etti. Ayrıca sarnıcın cephe mimarisinin diğer sarnıçlardan farklı olduğunu belirtti.
Su Kaynağı ve Kullanımı
Sarnıcın su temin ettiği iki ayrı açıklığın bulunması da dikkat çekiyor. Yılmaz, burada depolanan suyun ana kaynağının hemen arkasındaki su kaynağı olduğunu düşündüğünü aktardı. Bu durum, Zeyrek Sarnıcı’nı İstanbul’daki diğer sarnıçlardan ayıran önemli bir özellik olarak öne çıkıyor.
Hamamda yapılan kazılarda bulunan gemi grafitileri ise hem tarihi önemi hem de estetik açıdan dikkat çekiyor. Beril Gür Tanyeli, bu grafitilerin hamamın inşasında çalışan denizciler veya işçiler tarafından yapıldığını belirtti.
Ziyaretçi İlgisi Artıyor
Zeyrek Çinili Hamam Müze Müdürü Tanyeli, ziyaretçi sayısının her geçen yıl arttığını vurguladı. Hem yerli hem de yabancı turistlerin ilgisini çeken bu mekan, sergi alanları ve atölye programlarıyla da kültürel bir merkez haline gelmiştir.
Tanyeli ayrıca, “Çinili Perşembe” etkinliği ile müzeye girişlerin ücretsiz yapıldığını ve daha geniş kitlelere ulaşmayı hedeflediklerini ifade etti.










