İRFAN DONAT
Son periyotta ziraî girdi fiyatlarındaki sert yükseliş bitkisel üretim yapan çiftçiler kadar hayvansal üretim gerçekleştiren üreticileri de zora sokmuş durumda.
Tüm Süt, Et ve damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), “Tüm dünyada olduğu üzere ülkemizde de pandemi mühletince besinin değeri nedeniyle tüm zorluklara karşın ziraî üretim ve besin üretimi devam etmek zorundadır. Kesim bazında yaptığımız tahliller sonucunda süt ve et kesiminde üretim istikrarının sekteye uğradığını işaret etmektedir ve münasebetiyle artan güç, navlun ve gübre fiyatlarının dünyanın önde gelen ülkeleri tarafından sübvanse edilerek denetim altına alındığı gözlemleniyor. Türk Lirasının bedel kaybı ve faiz oranlarının artışı yüklü ithal hammadde fiyatlarının öngörülebilirliğini ortadan kaldırmıştır. Üretimde istikrar temeldir, bunun sağlanması için süt/yem paritesine riayet edilmelidir. Ham unsur girdi maliyetlerini denetim etmeksizin salt süt ve et fiyatlarını regüle ederek üretimin sürdürülmesi mümkün değildir. Mevcut durum gösteriyor ki dayanacak gücü kalmayan üretici süt ineklerini bölüme göndermektedir” açıklamasında bulundu.
Açıklamada, “Ulusal Süt Kurulu’nun (USK) 2021 yılının 01 Temmuz-31 Aralık tarihleri ortası için çiğ süt referans fiyatını 3,20 TL/Lt olarak belirlediği vakitte USK’nın 2021 temmuz ayında yayınladığı çizelgede 19 Protein Karma Yem fiyatı 2,86 TL/Kg baz alındığında Süt/Yem paritesinin 1,11 düzeylerinde kaldığı görülmektedir” denildi.
Süt üreticisinin kaba yemini harmanda depolayıp tüm yıl kullanıldığı için fiyat güncellemesinin senede bir kere bugünlerde yapıldığı hatırlatılan açıklamada, “Yukarıdaki tabloda bir çiftliğin 2020-2021 yılları mukayeseli sağmal rasyonu fiyat artış oranlarından anlaşılacağı üzere TMR içerisinde maliyete yansıması yüzde 31 düzeylerinde. Kuru periyot ve düve rasyonlarında kaba yem kullanımı daha yüksek olduğu için maliyet artışı daha da yüksek. Bu maliyetler karşısında, süt üreticisinin üretime devamlılığı mümkün değildir” tabirlerine yer verildi.
Fiyatlamanın, süt/yem paritesi bazlı yapılıp, çiğ süt destekleme priminin de bu paritenin dışında bırakılması gerektiği kaydedilen açıklamada, “Kendini terk edilmiş hisseden süt üreticisine, 01 Temmuz-31 Aralık periyodu için 0,20 kuruşa düşürülmüş olan çiğ süt destekleme priminin ilgili periyotlar için hemen 0,40 kuruşa çıkarılması ayrıyeten süt/yem paritesinin desteklemeler hariç birinci etapta 1,3 düzeyine sabitlenmesi, 2022 yılı itibariyle ise paritenin 1,5 düzeyine çıkartılması istikrarlı et ve süt üretiminin olmazsa olmazıdır. Bu formül doğrultusunda 1 Kasım 2021 tarihinden itibaren geçerli olacak biçimde çiğ süt referans fiyatının 3,90 TL/Lt açıklanmasını bekliyoruz. Çiğ Süt Tavsiye fiyatının 2 ayda bir süt/yem paritesine nazaran güncellenmesi talebimizdir. Artan yem maliyetleri ve öteki masraflar karşısında ayakta kalma gayreti veren et ve süt üreticilerinin artık dayanacak gücü kalmamıştır” denildi.
