Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Lideri Şahap Kavcıoğlu, “Enflasyon Raporu 2022-I”in tanıtımı emeliyle kurumun Ankara’daki yönetim merkezinde bilgilendirme toplantısı düzenledi.
Merkez Bankası Lideri Kavcıoğlu, “Enflasyonun 2022 yıl sonunda %23,2 olarak gerçekleşeceğini kestirim ediyoruz (Önceki %11,8).
Enflasyonun 2023 yıl sonunda %8,2 olarak gerçekleşeceğini iddia ediyoruz (Önceki %7,0)” dedi.
TCMB Lideri Kavcıoğlu “O gün (20 Aralık 2021) Merkez Bankası tek kuruş satmadı. Kişiseller, kurumsallar, yurt dışı yaklaşık 2,250 milyar dolar satarak kuru düşürdü.” dedi.
Kavcıoğlu, “Dolarizasyonun tesirinin sıfırlanması birinci önceliğimiz. Liralaşmanın enflasyonun üzerinde çok olumlu tesiri olacaktır. Dezenflasyon sürecini süratli bir formda başlatacağız. Liralaşma süreciyle enflasyon tek haneye inecek ve Türkiye’nin gündeminden kalkacak.” tabirlerini kullandı.
TCMB Lideri Şahap Kavcıoğlu’nun açıklamalarından satır başları;
Emtia fiyatları yüksek seyrini sürdürüyor. Omicron varyantının ortaya çıkmasıyla ham petrol fiyatının gerilmesine neden olsa da fiyatlar ocak ayında yükseldi. Doğal gaz fiyatları 2021 seviyelerine nazaran epeyce yüksek seyrediyor. Güç dışı emtia fiyatları ekim rapor periyoduna nazaran artışını sürdürdü.
DÜNYADA ENFLASYON YÜKSELİYOR
Global navlun maliyetlerinin yüksek düzeyleri ve arz talep üzere ögelerin ektisiyle global enflasyonda dikkat çeken artışlar görülüyor. Dünya genelinde gerek manşet gerekse çekirdek enflasyon yükseliş kazandı.
Gelişmiş ülke merkez bankalarının ortasında telaffuz ayrışmasının arttığını görüyoruz. Gelişmekte olan ülkelerin bir birçoklarında da aktüel enflasyon gerçekleşmeleri ve enflasyon beklentileri maksadın üzerinde seyrediyor.
Salgının seyri ve gelişmiş ülke merkez bankalarının para siyasetlerindeki bekleyişleri global risk iştahı ve portföy hareketleri üzerinde tesirli olmaya devam edeceğini düşünüyoruz.
Çin dışındaki pay senedi piyasalarına da girişler olduğu, Türkiye’ye yönelik sermaye girişleri Kasım ayında devam ederken,. Aralık ayında çıkış gözlendi. Net ihracatın yıllık büyümeye katkısı 6,8 yüzde puan ile epeyce yüksek düzeydedir. İktisadi faaliyetin yılın son çeyreğinde de güçlü seyrettiği görülüyor. Aşılamanın hızlanması, global iktisattaki toparlanma sürecini destekliyor.
Olay sayılarında artış gözlense de aşılamanın yardımıyla izolasyon önlemleri global ölçekte daha gevşek tutuluyor.
Kartla harcama datalarına nazaran salgından daha çok etkilenen hizmet bölümlerinde artış oranlarının daha yüksek olduğunu görüyoruz.
İSTİHDAM ARTIŞININ DEVAM EDECEĞİNİ ÖNGÖRÜYORUZ
Ek kapasite muhtaçlığının önümüzdeki periyotta de yatırım talebini destekleyecek bir öge olduğunu kıymetlendiriyoruz. İstihdam hizmetler kesiminin öncülüğünde artış eğilimini koruyor. Önümüzdeki devirde istihdam artışının devam edeceğini öngörüyoruz.
TİCARİ KREDİLERDEKİ GELİŞMELERİ ÖNEMSİYORUZ
İhracat ölçüsü artış eğilimi korudu, ithalat ölçüsü ise yatay seyretti. Cari süreçler istikrarında 2022 yılında fazla vereceğini öngörüyoruz.
Firma ve konut kredileri ivmelenirken, muhtaçlık kredisi yatay seyretmeye devam etti. Ticari kredilerdeki gelişmeleri önemsiyoruz.
DÖVİZ KURUNDAKİ YÜKSEKLİK ENFLASYONDA TESİRLİ OLDU
Yılın son çeyreğinde döviz kuru gelişmeleri enflasyondaki yükselişin en kıymetli belirleyicilerinden biri oldu. Enflasyondaki yükselişte temel mal, besin ve güç kümeleri öne çıktı. Ertelenen harcamalar üçüncü çeyrekte süratli bir halde gerçekleşti ve iç talep ivmelendi. İç talebin olumlu seyrini koruduğunu gözlemliyoruz. Dış talep olumlu seyrini korudu. Büyümenin daha istikrarlı bir kompozisyonda gerçekleştiğini kıymetlendiriyoruz.
Döviz kurlarına endeksli fiyatlama davranışları enflasyondaki yükselişin en kıymetli belirleyicisi oldu. Kur gelişmelerinin ve artış eğilimini koruyan ithalat fiyatlarının yanı sıra tedarik zincirlerindeki aksamalar da üretici fiyatlarının yükselmesine neden oluyor. Navlun fiyatları arz istikametli problemlerin sürdüğünü teyit ediyor.
500 BAZ PUAN İNDİRİM YAPTIK
Para siyasetinin etkilendiği talep ögeleri çekirdek enflasyon gelişmeleri ve arz şoklarının ayrışmasına yönelik tahlilleri değerlendirdik. Siyaset faizinde eylül aralık devrinde toplamda 500 baz puan indirim yaptık. Ocak ayında 1 haftalık repo faiz oranını yüzde 14 oranında sabit tutulmasına karar verdik.
Orta vadeli iddialar üretilirken başlangıç noktası olarak şimdiki iktisadi görünümü temel aldık. Besin fiyatlar, global büyüme üzere dışsal ögeler için varsayımlarımızı gözden geçirdik.
PETROL FİYATI VARSAYIMI GÜNCELLENDİ
Milletlerarası emtia fiyatları geçtiğimiz rapor devrinde yüksek seyrini korumakla birlikte oynak bir seyir izledi. Ham petrol fiyatları ortalı kayında düşüş gösterirken ocak ayında Omicron varyantının ektilerinin sonlu kalacağı beklentisiyle tekrar yükseldi.
Ham petrol fiyatlarına ait varsayımlarımız 2022 yılında ortalama 80.4 dolara, 2023 yılında ortalama 74.3 dolara güncellendi.
İthalat fiyatlarının genel düzeyine ait varsayımlarımız da üst istikametli incelendi. Besin fiyatları başta döviz kuru olmak üzere ziraî gelişmeleri dikkate alarak 2022 ve 2023 için üst taraflı güncelledik. Global enflasyondaki artışa bağlı olarak 2022 yılında finansal şartların bir evvelki öngörülenden daha sıkı olacağını varsaydık.
YIL SONU ENFLASYON VARSAYIMI
Enflasyonun kademeli olarak gayelere yakınsayacağını öngörüyoruz. Enflasyonun 2022 yıl sonunda %23,2 olarak gerçekleşeceğini kestirim ediyoruz (Önceki %11,8).
Enflasyonun 2023 yıl sonunda %8,2 olarak gerçekleşeceğini iddia ediyoruz (Önceki %7,0).
2022 yıl sonu besin enflasyonu kestirimi yüzde 13,9’dan yüzde 24,2’ye yükseldi. 2023 yıl sonu besin enflasyon kestirimi yüzde 10 oldu.
Enflasyonun, %70 olasılıkla 2022 yılı sonunda %18,6-27,8 aralığında -orta noktası %23,2- gerçekleşeceğini öngörüyoruz (Önceki %9,6-14,0 aralığı ile %11,8).
Enflasyonun, %70 olasılıkla 2023 yılı sonunda %3,4-13,0 aralığında -orta noktası %8,2- gerçekleşeceğini öngörüyoruz (Önceki %4,6-9,4 aralığı ile %7,0).
Sıhhatsiz fiyat oluşumlarının tabanı ortadan kaldırılmıştır. Önümüzdeki aylarda dezenflasyon sürecinin başlamasını öngörüyoruz.
Ticari ve ferdi kredileri yakından takip ediyoruz. Alınmış olan kararların birikimli tesirlerini yeni yılın birinci çeyreği ile birlikte yakından takip ediyoruz.
MB’nin tüm siyaset araçlarında TL’yi öncelikleyen geniş kapsamlı bir siyaset çerçevesini gözden geçirme sürecini yürütüyoruz, bu kapsamda liralaştırma süreci MB’nin siyasetlerinin asli ögelerinden biridir.
20 ARALIK’TA MERKEZ BANKASI TEK KURUŞ SATMAMIŞTIR
Ferdî ve kurumsallar 20 Aralık’ta 2,25 milyar dolar sattı. Bilançoda rezervlerin düşmesine yönelik yorumlar yanlıştır. Rezervlerdeki düşüşte BOTAŞ’a yapılan döviz satışı tesirli oldu. Rezervlerimizin yükseltilmesi tarafındaki çalışmalarımız ağır biçimde devam ediyor. BAE ile swap muahedesi yaptık. 1-2 ülke ile görüşmelerimiz devam ediyor.
LİRALAŞMANIN ENFLASYON ÜZERİNDE TESİRİ OLUMLU OLACAK
Bir yandan gayeli kredilerle ihracat ve cari dengeyi, yatırımları ve istihdamı destekleyerek; öbür yandan kredi büyümesini istikrarlı bir bileşimle istikrarlı kılacak adımları atarak fiyat istikrarının sürdürülebilir bir yerde tesis edilmesine katkı sunacağız.
TCMB’nin siyaset gözden geçirme sürecinde liralaşma stratejisi çerçevesinde, yakın, orta ve uzun vadede devreye alınacak tüm uygulamaların odağı, fiyat istikrarının sürdürülebilir bir yerde yine şekillenmesi gayesiyle finansal sistemin liralaşmasını sağlamak olacaktır.
Dış ticaretin lokal parayla yaygınlaşması noktasında swap mutabakatlarının çok değerli olduğunu görüyoruz, daha da göreceksiniz.
Hükümetin üretim, yatırım ve istihdam önceliğini desteklemek bize kanunla verilmiş bir yetki. Dolarizasyonun tesirinin sıfırlanması birinci önceliğimiz. Liralaşmanın enflasyonun üzerinde çok olumlu tesiri olacaktır. Dezenflasyon sürecini süratli bir halde başlatacağız.
MALİYET DÜŞÜYOR VADE UZUYOR
Faizlerle ilgili bankalarla bizde görüşüyoruz. Gerekli adımları bankalarda atacak. Biz faizi yüzde 14’e indirdik. Bankalarda herkes bunu çok âlâ anlasın. Bankacılık dalında iki türlü mevduat var. Bankaları yüzde 14 ile fonluyorum. Ortalama vadesi 3 ay. İkincisi kur muhafazalı mevduatta 3 puan fark verilebilir dedik. Dolarizasyon tesirinin yanında fiyatlara yansıyacak tahlili de güzel yapmak gerekir. Bankanın ortalama maliyetleri yüzde 16-17 civarında. Bu maliyetlerle yüzde 30’larda kredi vermeleri yanlışsız değil. TCMB olarak bu maliyetlerle yüksek faizli kredi verilmesine razı değiliz. Cumhurbaşkanımız bu bahiste söylediklerinde haklıdır. Bankacılık dalı kaynaklarında maliyet düşüyor, vade uzuyor. Türkiye iktisat modelinde TCMB olarak üzerimize düşen düşük maliyetli finansman konusunda gereğini yapıyoruz.
detaylar geliyor…
