Milyonların gözü, kulağı Aralık ayında aşikâr olacak taban fiyat artışında.
Geçen seneye kıyasla minimum fiyata ait tartışmalar bu yıl erken başladı. Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Alim’in açıklamaları da bu sene görüşmelerin hızlandırılmış bir halde tamamlanması istikametinde bir irade olduğunu gösterdi.
Emekçi, patron ve hükümet temsilcilerinden oluşacak Minimum Fiyat Tespit Kurulu birinci olarak 1 Aralık’ta bir ortaya gelecek.
Hem emekçi hem de patron tarafında farklı beklentiler olsa da ortak görüş, taban fiyatın kıymetli oranda artması gerektiği istikametinde. Pekala 2022 artışı için tarafların beklentileri ve görüşleri neler?
İşte Bloomberg HT yayınına katılan iş dünyası ve emek örgütü temsilcilerinin görüşleri…
“Vergi yükünün hafifletilmesini destekliyoruz”
TİSK Genel Sekreteri Akansel Koç
Çalışma hayatının paydaşları, personel, patron ve kamu olarak ortak akılla hareket ederek tüm tarafların refahını koruyacak bir taban fiyat için çalışmalarımız devam ediyor. Bu sene minimum fiyat için, gerek global enflasyon, gerek ülkemizin rekabetçiliğini etkileyen öteki faktörler de kıymetlendirilerek optimal ve akılcı düzeyde uzlaşı sağlayacağımıza inancımız tamdır.
“Enflasyon üzerindeki artışı devlet karşılayabilir”
İTO Lideri Şekib Avdagiç
Minimum fiyata enflasyon oranında yapılacak artırımı patronun karşılamasını, enflasyonun üzerindeki kısmın ise taban fiyat üzerindeki vergi yükleri azaltılarak devlet tarafından karşılanmasını makul bir tahlil olarak görüyoruz.
“Enflasyonun en az 10 puan üzerinde olmalı”
MÜSİAD Lideri Mahmut Asmalı
2022 yılı için belirlenecek minimum fiyat artırımının, patron üzerindeki taban fiyat vergi yüklerinin bir kısmı azaltılmak sureti ile kesinlikle yıl sonu enflasyon oranının üzerinde olması gerektiğini düşünüyoruz. Patronun taban fiyat yükünün hafifletilmesi noktasında da yapılacak artırımın enflasyon oranı kadarlık kısmının patron, üzerindeki kısmın da devlet tarafından üstlenilmesinin âlâ olacağı düşünüyoruz. Minimum fiyattaki artış enflasyonun en az 10 puan üzerinde olması gerekir.
“Asgari fiyat beklentim 3 bin 400-3 bin 600 TL”
HİSİAD Lideri Çetin Tecdelioğlu
Biz esasen minimum fiyatın üzerinde maaşlar veriyoruz. Her vakit taban fiyatın artı 300-500 TL üzerinde eleman alıyoruz. Benim beklentim 3400-3600 aralığında olacağı istikametinde. Her iki tarafı memnun edecek bir artışın geleceğini iddia ediyoruz
“Asgari fiyat 5 bin 200 TL olmalıdır”
DİSK Lideri Dilek Çerkezoğlu
Taban fiyat artışında yoksulluk hududu bir kriter olarak alınmalı ve hanede 2 çalışan olduğu varsayımından hareketle, o haneye en azından bir yoksulluk sonu kadar gelir girmelidir. Minimum fiyat saptanırken bütün fiyatlarda güzelleşme sağlayacak vergi ve prim dayanağı sağlanmalıdır. En düşük emekli aylığı minimum fiyat seviyesinde olmalıdır ve öbür emek gelirlerindeki artışlar taban fiyat artışının altında kalmamalıdır. Gerek yoksulluk sonu gerek besin fiyatları artışı ve gerekse ekonomik büyüme dikkate alındığında 2022 yılında taban fiyatı en az net 5 bin 200 TL olmalıdır.
“En az yüzde 25 artış bekliyorum”
TÜSİAD Başekonomisti Gizem Öztok Altınsaç
Taban fiyat artırımının enflasyona birtakım tesirleri olacak. Ben yüklü bir taban fiyat artırımı yapılacağını düşünüyorum. 2016 yılındaki üzere yüzde 25 civarında olacağını düşünüyorum. Tahminen daha bile fazla olabilir. Taban fiyat artırımı belirli olmadan speküle etmek yanlışsız değil. Lakin, taban fiyat artırımı piyasada çok konuşuluyor ve şirketler kendilerini buna nazaran ayarlıyor.
“Enflasyon oranında artış bekliyorum”
Secret CV CEO’su Okan Tütüncü
Şirketlerin en çok konuştuğu bahislerden biri; bütçeler yapılırken artırım ne kadar yapılmalı oluyor. Minimum fiyatın nereye geldiği çok değerli. Zira yapılacak bütün artırımlar minimum fiyatla ilgili. 600 firmanın katıldığı bir araştırma yaptık. En az artırım yapacak firma bile kendi firması için yüzde 20 artırım yapmayı bekliyor. Firmalar bile en az yüzde 20 yapacakken, muhtemelen enflasyon oranında minimum fiyat artışı olmasını bekliyorum. Gerçek olarak baktığınızda firmalar bunun üzerinde artırım bile yapabilirler.
Patron ve emekçi tarafında artışın oransal tarafı yanında devletin aldığı verginin azaltılması ve bunun tesirleri de lisana getirilen hususlar ortasında.
“Devlet vergiyi yüzde 10 düşürsün, biz de yüzde 25 artırım yapalım”
Zincir Mağazalar Derneği İdare Şurası Lideri Serhan Tınastepe
Hem bizim yapacağımız artırım hem de devletin brüt fiyattan alacağı biraz azalırsa çalışanların gelirlerinde kayda paha bir artış sağlayacağız. Örnek vermek gerekirse, devletimiz taban fiyattan alınan vergiyi yüzde 10 azaltsın biz de patronlar olarak yüzde 25 artırım yapalım toplamda yüzde 35’lik artırım yapmış olalım.
