Firmaların değişen iş gücünün sıhhat, varlık ve meslek alanlarındaki muhtaçlıklarını yönetmeleri için tahliller sunan ve danışmanlık veren Mercer, açıklanan 2021 resmi enflasyon sayıları sonrasında gerçekleştirdiği Fiyat Artış Trendleri Orta Anketi’nin Ocak ayına yönelik sonuçlarını açıkladı. 399’u yabancı, 200’ü yerli olmak üzere toplam 599 firmanın katıldığı araştırmanın sonuçlarına nazaran; 2021 resmi yıllık enflasyon sayıları sonrasında şirketlerin 2022 yılı için fiyat artış beklentisi ortalama yüzde 41,2’lere ulaştı. Yabancı sermayeli firmalarda bu oran yüzde 42,1 iken, yerli firmalarda ise yüzde 39,9 olarak gözüküyor.
En yüksek fiyat artışına sahip bölümler otomotiv, maden & metal, kimya, lojistik, teknoloji, perakende ve üretim bölümleri ortalamanın üzerinde fiyat artışlarıyla dikkat çekerken, en yüksek fiyat artırımı otomotiv ana sanayi ve yan sanayi kesimlerinde gerçekleşecek. Bu bilgilere ek olarak, kesimlerden bağımsız olarak, şirketler teknoloji departmanlarında yer alan çalışanların fiyat artış oranı şirket genelinin 20-25 puan üzerinde konumlandırarak dijital rollerdeki yetenek kaybını minimize etmeye çalışıyor.
FİYAT ARTIŞ DEVİRLERİ OCAK AYINA KAYDI
Ankete katılan firmaların yüzde 73,3 ile yılda bir sefer fiyat artışı gerçekleştireceğini belirtiyor. Yılda bir sefer fiyat artışı gerçekleştiren firmaların yüzde 66’sı ise bu artışı Ocak ayında yapacağını söylüyor. Firmaların yüzde 15’i Nisan ayında, yüzde 9’u ise Mart ayında fiyat artışını gerçekleştireceğini belirtiyor. Anketin sonuçlarına nazaran; geçtiğimiz yıllara oranla yılda 2 kez fiyat artışı yapma eğilimi olan şirketlerin sayısının arttığı görülüyor. Yılda 2 defa fiyat artışı gerçekleştireceğini belirten firmaların oranı ise yüzde 20,4’a ulaştı. Bu firmaların yüzde 37’si Ocak ve Nisan aylarında, yüzde 27’si ise Ocak ve Temmuz aylarında, yüzde 10’u ise Ocak ve Mart aylarında fiyat artışını gerçekleştireceğine dikkat çekiyor.
2021 YILINDA GERÇEKLEŞEN ARTIRIM ORANI YÜZDE 21,7
2021 yılında yabancı sermayeli firmalar yüzde 19,9 oranında, yerli sermayeli firmalar ise yüzde 25,3 oranında fiyat artışı gerçekleştirdi. Toplamda gerçekleşen fiyat artışı oranı ise yüzde 21,7 olarak gerçekleşti. Mavi yaka çalışanlar yüzde 22,8 fiyat artışı alırken, uzman durumlarında yüzde 20,9 oranında artırım artışı oldu. İdare konumlarında yüzde 20,3 olarak gerçekleşirken, üst idare konumlarında ise yüzde 20,3’lük bir artış oldu. Maden & metal, otomotiv, güç, teknoloji, üretim ve hizmet dalları en yüksek oranlara ulaşan bölümler oldu. Firmaların yüzde 33,2’si 2021 yılı için ek fiyat artışı gerçekleştirdi. Yüzde 12,2’si tek seferlik ödeme yaparken, firmaların yüzde 51,6’sı ek fiyat artışı gerçekleştirmedi. Firmalar yüzde 10,8 oranında bir ek fiyat artışına giderken, tek seferlik ödeme gerçekleştiren firmalar ise yıllık baz fiyat üzerinden yüzde 12,8’lik bir ödeme yaptı.
Şadiye Azışık Kılcıgil: “Yüksek enflasyon ve taban fiyat artırımı fiyat artışı beklentilerini yükseltti”
Son periyotta firmaların fiyat artışı araştırmalarına büyük ilgi gösterdiğine dikkat çeken Mercer Türkiye Meslek Kısmı Ülke Önderi Şadiye Azışık Kılcıgil, “Piyasanın bu ilgisinin birçok açıdan oluşan belirsizliklere karşı bilgiye artarak duyulan muhtaçlığı gösterdiğini söyleyebiliriz. Türkiye’de 2018 yılında başlayan ve bilhassa pandemi sonrasında yaşanan ekonomik belirsizliklerle birlikte bu yıl daha fazla gördüğümüz kur dalgalanmaları, taban fiyat artırımı ve yüksek enflasyon, çalışan tarafında fiyat artış beklentilerini de yükseltti. Şirketler çalışanlarını yüksek enflasyondan korumak ve dünya genelinde yaşanan “büyük istifa dalgası” riskini tertipleri için minimize etmek için Aralık 2021’de yüzde 32,2 olarak firmaların çalışanlarına yapması beklenen fiyat oranı da Ocak 2022 anketinde yüzde 41,2’lere yükseldi. Bu gelişmelere ek olarak, şirketlerin bilhassa dijital rollerdeki yaşadıkları yetenek kaybını minimize etmek için bilhassa teknoloji rollerindeki toplam fiyat artışlarını yüzde 75-80 düzeylerine taşıdıklarını yahut döviz kuru ile endeksli fiyat artış siyasetleri kurguladıklarını görüyoruz” dedi.
