Güç ve Olağan Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, 22-23 Ocak’ta Bakanlıktan bir grubun İran’a gönderildiğini belirterek, “Sorunun ortadan kaldırılması için mümkün olduğu kadar teşebbüste bulunuyoruz. Karşı tarafa da bunu ilettik. İran’a katiyetle bir borcumuz kelam konusu değil. Karşı taraftan da bu türlü bir açıklama yapılmış değil.” dedi.
Dönmez, Habertürk’te katıldığı programda İran’ın, teknik bir arıza nedeniyle 21-31 Ocak ortasında doğal gaz göndermeyeceğini bildirdiğini anımsattı.
İran’dan gelen bildirimlerin akabinde grupların yönlendirildiğini belirten Dönmez, kelam konusu bakımın arz, talep ve sistem istikrarını olumsuz etkilememesi için hızla teşebbüslerde bulunulduğunu anlattı.
Dönmez, İran tarafında hatta bir kaçak kelam konusu olduğuna dikkati çekerek, “21 Ocak prestijiyle akışı sıfırladılar. 3 gündür bu türlü bir meşakkatle karşı karşıyayız. Önceliğimiz konutlar, iş yerleri bilhassa ofis yerleri, bunların ağır kış koşullarında gazsız kalmasını dilek etmeyiz. Birinci etapta sanayi ve işverenlerimizle temasa geçmek suretiyle bu 10 günlük süreci biraz fedakarlık yaparak nasıl atlatabiliriz bunun planlamasını yaptık. Endüstrimiz üretim kapasitesi açısından düzgün bir düzeye gelmişti. Bizim de denetim edemediğimiz durumlar olunca yansıtmak zorunda kalıyoruz.” diye konuştu.
Bakanlıktan bir takımın 22-23 Ocak tarihlerinde İran’a gönderildiğinin altını çizen Bakan Dönmez, “Sorunun ortadan kaldırılması için mümkün olduğu kadar teşebbüste bulunuyoruz. Karşı tarafa da bunu ilettik. İran’a katiyen bir borcumuz kelam konusu değil. Karşı taraftan da bu türlü bir açıklama yapılmış değil. Kontratımızda yazan kaidelere nazaran, basınç pahası ve sevk ölçüsüne ait tedarikçinin birtakım yükümlülükleri var. Geçmişte buna emsal sıkıntılar yaşanmıştı. Biz mukaveleden kaynaklanan hak ve yükümlülükleri karşı tarafa aktardık.” değerlendirmesinde bulundu.
“HER İKİ MODEL DE ENDÜSTRİCİNİN İSTEĞİNE BAĞLI OLARAK İLERLİYOR”
Dönmez, İran’la yazışmalar ve görüşmelerde 10 gün içinde doğal gaz meselesinin çözüleceğinin bildirildiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:
“Türkiye’nin doğal gaz sisteminde olağan akışa uygun bir planlamamız kelam konusu. Kışa depolarımız dolu girdik lakin tüketimi de göz önünde bulundurmak gerekiyor. 81 ilin 73’ünde geçmiş yıllarda olmayan tüketim kelam konusu. Kentlerde başta mesken olmak üzere kritik üretim tesislerimizde, imalat kesiminde güç çekişinde bir eza yaşamadık. Bu süreçten daha az etkilenecek sanayi kuruluşlarıyla yaptık bu planlamayı. Sanayi kesitini birkaç günlük kısıntıyla yöneterek, vatandaşa tesirini hissettirmemeye çaba ediyoruz. Dün bir toplantımız vardı, enine uzunluğuna tartıştık. Sanayicilerin bir kısmı birkaç gün tam kapasite durup sonra çalışmak istedi. Fırın üzere yüksek güç gerektiren süreçleri olan firmalar da var. Onlar için de taban seviyede gaz elektrik arzı yapmamız gerekiyordu. Her iki model de endüstricinin isteğine bağlı olarak ilerliyor.”
DOĞAL GAZ ALIM KONTRATLARI, ELEKTRİK VE DOĞAL GAZ ARTIRIMI
Türkiye’nin geçen yıl sonu prestijiyle sona eren doğal gaz alım mukavelelerinin anımsatılması üzerine Dönmez, kontratların büyük kısmının yenilendiğini aktardı.
Dönmez, elektrik ve doğal gazda yaşanan fiyat artışlarına ait ise Türkiye’nin güçte dışa bağımlı bir ülke olduğuna dikkati çekerek, şunları söyledi:
“Küresel piyasalarda doğal gaz, petrol ve kömür fiyatları makul akılla açıklanmayacak halde yüksek seyretmeye başladı. Bu da güç maliyetlerini etkiledi. Buna karşın oluşan yüksek maliyetleri tam yansıtmadık. Doğal gazda 80 milyar lira sübvanse ettik. Elektrikte 20 milyar lira. Yani kamunun üstüne almış olduğu yük 100 milyar lira. Kur 1 Ocak 2021 ile 2022 ortasında yüzde 70 artmış. Doğal gaz (fiyatları) 5-6 kat arttı. Dövizde dalgalanmanın tesirini elbette yaşadık lakin gerçekte eserin kendi fiyatındaki artışın tesirli olduğunu görüyoruz.”
“ELEKTRİKTE 150 KİLOVATSAAT DİYE BİR KURAL YOK”
Elektrik uygulanan kademeli tarifede asıl gayenin dar gelirli ailelere yardım etmek olduğunu belirten Dönmez, tarife hazırlanırken Türkiye genelindeki hanelerdeki tüketim ve abone sayısının dikkate alındığını kaydetti.
Dönmez, bu uygulamanın birinci kere yılbaşında başlatıldığını hatırlatarak, “Bu yıl içinde, tahminen 6 ay sonunda da olabilir, bilgileri alacağız. 150 kilovatsaat altında kalan tüketim ne kadar, kaç hane altında ya da üstünde bu dataları alıp değerlendireceğiz. Nitekim bir muhtaçlık varsa ölçü değişikliğine gidebiliriz. 150 kilovatsaat kalacak diye bir kaidemiz yok” sözlerini kullandı.
