1 Aralık’ta başlayan taban fiyat maratonunda sona gelindi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2022 için net taban fiyatın yüzde 50 artışla 4 bin 250 TL olarak belirlendiğini söyledi. Erdoğan yılbaşı itibariyle minimum fiyat üzerindeki gelir ve damga vergisinin kaldırılacağını belirtti. Erdoğan, “Böylelikle patronu 450 TL’lik bir yükten kurtarıyoruz” dedi.
2022 taban fiyat artışı hakkında iş dünyası temsilcileri şu tabirleri kullandı:
“Bu çalışanlar ve hepimiz ismine çok hoş bir haber”
Türkiye Patron Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) İdare Heyeti Lideri Özgür Burak Akkol:
“Bugün gelinen taban fiyat, gerçekten Cumhurbaşkanımız da söyledi, yüzde 50’nin üzerinde. Son 10 yılların en yüksek artışıyla karşı karşıyayız. Bunun yalnızca minimum ücretlilere değil, SGK’li çalışan yaklaşık 15 milyon bireye müspet tesiri var. Brüt minimum fiyat kadar kısmından çalışanlardan gelir vergisi alınmayacak. Yani taban fiyatın iki katı da alsanız, üç katı da alsanız o kısmından gelir vergisi alınmayacak. Bu çalışanlar ismine, hepimiz ismine da temelinde çok hoş bir haber.
Birtakım patronlar için bu yüksek bir maliyet lakin daima birlikte elimizi taşın altına koyacağız demiştik. Kimi çalışanlar için daha fazlası olmaz mı denilecek? Cumhurbaşkanımız da anlattı. Keşke daha fazlası olsa lakin iki tarafı biraz şad eden, biraz şad etmeyen lakin günün sonunda sahiden beklentileri de aşan bir şey oldu bu.”
“Cumhurbaşkanımızın açıkladığı sayı beklentilere yanıt vermiştir”
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Lideri Şekib Avdagiç:
“Hükümetimiz taban fiyattan alınan gelir vergisi ile damga vergisini kaldırarak, hem personel hem patron kısmına takviye verdi. Bu süreçte İstanbul Ticaret Odası olarak gündeme getirdiğimiz minimum fiyatın üzerindeki yüklerin kaldırılmasını memnuniyetle karşılıyoruz. Minimum fiyata uygulanacak gelir vergisi ve damga vergisi muafiyetinin tüm fiyatlara uygulanması, ayrıyeten SGK üst limitinin minimum fiyata değil, TÜFE’ye bağlı olarak artırılması, tüm ücretlileri ve kayıt içi çalışan şirketleri koruyacak uygulamalar olacaktır.”
“Vergilerdeki muafiyet ve taban fiyattaki artış hakikat bir adım”
Mobilya Dernekleri Federasyonu (MOSFED) Lideri Ahmet Güleç:
“Yeni Minimum fiyat İyi olsun. Çalışanları memnun olmayan bir toplumun iş insanları da keyifli olmaz. İş insanları memnun olmazsa devlet de keyifli olmaz. Vergilerdeki muafiyet ve taban fiyattaki artış hakikat bir adım. 2021’in son aylarındaki enflasyonun çalışanları ne kadar mağdur ettiğini görüyoruz. Bizler de mağdur oluyoruz, iş insanıyız lakin tüketiciyiz en nihayetinde.
Gelen yüzde 50 artırımı yerinde buluyoruz. Kesim olarak bizler üretim, yatırım, istihdam ve ihracata dayalı büyümeye çaba ediyoruz. Gayemiz olan 25 milyar dolara ulaşmak için çalışanların memnun olması lazım. Fakat markaların da memnun olması gerekiyor. Onun için vergi indirimlerinin tabana yayılması için daha fazla siyaset geliştirilmeli. Kayıt dışının yükselmemesi ismine üretim istihdam ve ihracat olması için vergilerin düşürülerek daha aşağı çekilmesi gerekiyor.”
“Vergi muafiyeti konusunda devletin şirketlere yardım etmesi gerekiyor”
Parex İdare Şurası Lideri Sabri Yiğit:
“Asgari fiyat kâfi değil ancak patron tarafına bakıldığında da maliyet sıkıntıları var. Gözükmeyen maliyetler, tedarikteki ve lojistikteki maliyetler çok yükseldi. Gerçek enflasyona nazaran kıyaslandığında, minimum fiyata gelen artırımın daha fazla olması gerekiyor.
Biz çalışanlarımıza yılda 1 ya da 2 ikramiye vermeye karar verdik. Önümüzde çarpan endeksler var. Çalışanlarımızı mağdur etmemek için ikramiye sistemine geçiyoruz. Biz küme olarak ihracatımız olmasa daha gerilimli olurduk. İhracatın kıymeti her geçen ay daha da artıyor. Vergi muafiyeti konusunda devletin şirketlere yardım etmesi gerekiyor.”
“Yarı vakitli çalışma sistemine geçilebilir”
İstanbul Kimyevi Unsurlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği İdare Şurası Üyesi Murat Akyüz:
“İstihdamı artırmak için elimizden geleni yapıyoruz. Hammaddedeki ve yarı mamuldeki tedarik ıstırabı devam ediyor. Devletten teşvik bekliyoruz. Teşvik olmadan bu düzeylerde fiyatları öderken kahır içerisine gireceğiz. Ön görülmeyen maliyet artışları, endüstricinin ne yazık ki elini kolunu bağlıyor. Çalışanların kalite standartlarını düşürmek üzere bir fikrimiz yok elbette.
Kayıt dışlı istihdamdaki yaptırımlar çok yüksek. Endüstrici riske girmez fakat kayıt dışı istihdam haricinde, yarı vakitli çalışma sistemine geçilebilir. Randıman artırıcı yatırımlara gidilebilir yahut otomasyonlu robotlu sistemlere geçilebilir.”
“İşverene katkı sunulması da istihdam kaybı açısından önemli”
TOBB Hazır Giysi ve Konfeksiyon Bölüm Meclis Lider Onur Fayat:
“Temel fiyat olduğu için ve mutfak enflasyonu oranında artırım yapıldığı görünüyor. Patrona katkı sunulması da istihdam kaybı açısından kıymetli. Bu ekonomik modelin rastgele bir sekteye uğramadan stabilizeye varacağı hesabıyla söylüyorum. Merkez Bankası faiz indirimi ile oluşan süreçte artık faiz inmeyecek bildirisi verildi.
Bu model oturmaz ve faiz artırımına giderse Döviz geri gelebilir. Bu durum hem ihracat açısından hem de maaşlar açısından ihracatçıya bile fazla gelebilir. Stabil bir kurun olacağını var sayıyorum. Dengelenmesi lazım ki öngörülebilir olsun. Hem yatırım yapalım hem de üretim yapalım.”
“İşverene daha farklı bir indirim olursa çok daha yarar sağlayacaktır.”
Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği Lideri Tahsin Öztiryaki:
“Biz esasen aşağı üst 4 bin TL civarı bekliyorduk. Açıklanan sayı güzel olsun. Bu koşullara nazaran maliyetlerimizi hesaplayıp ona nazaran yol alacağız. Patrona de bir ölçü indirim açıklandı lakin daha farklı bir indirim olursa çok daha yarar sağlayacaktır. İhracatımız gelişiyor, ihracatın ölçek olarak da büyümesi gerekiyor. Kapasitelerin artması halinde üretim, istihdam ve yatırımlar da artacaktır. Dünyada çok büyük bir talep var, bu talebi karşılamak da çok değerli.”
“Uzun vadeli krediler ve faiz dayanağı çok önemli”
Orka Holding İdare Heyeti Lideri Süleyman Orakçıoğlu:
“Asgari fiyata gelen artırım hakikaten beklentileri karşılayabilecek biçimde. Lakin doğal bununla ilgili iş dünyasında da maliyetler var. Bu hususta düzenleme yapılması da çok değerli. Yatırım heyecanını artıracak teşvikler son derece kıymetli olduğunu düşünüyorum. Kapasite kullanımı konusunda yüzde 80’lere gelmiş durumdayız. Yeni yatırımlara gereksinimimiz var. Yatırımlar için faiz takviyesinin çok kıymetli olduğunu düşünüyorum. Bu bahiste çalışma iktisadın üzerinde müspet tesir yaratır. Bu heyecanla, herkesin yatırım iştahı artar. Uzun vadeli krediler ve faiz takviyesi çok kıymetli.”
