CEMRE PARILTI KARACA
Hammadde fiyatlarının artışı, kuraklık ve döviz kurundaki yükseliş dünyada olduğu üzere Türkiye’de de güç şirketlerinin maliyetlerini 2-3 katına çıkartıyor.
Kesim temsilcileri artan talepler, fiyat ve maliyet baskısının elektrik dağıtım ve üretim şirketlerini zora soktuğunu söyledi.
Bilhassa sanayi kesiminin elektrik gücünü çok ucuza aldığına dikkat çeken temsilciler önümüzdeki periyotta yüzde 45 artırım yapılması gerektiğinin altını çiziyor
Güç Ticaret Derneği Lideri Burak Kuyan, artan maliyetler nedeniyle önümüzdeki periyotta elektriğe yüzde 40-45 bandında artırım yapılması gerektiğini söyledi. Burak Kuyan “1 Temmuz’da yüzde 15 artırım yapıldı. Ekim ayında yüzde 15’lik bir artırım daha bekliyorduk. Lakin bu artırımın olmaması bilhassa perakende ve tedarik şirketlerini epeyce zora soktu. Ocak ayında ise yüzde 25’lik biz artırım bekliyorduk. Artan maliyetleri göz önünde bulundurduğumuzda elektriğe yüzde 40-45 bandında bir artırım yapılmasına gereksinim var.
“Alınmayan tedbirler daha büyük sorunlarla karşımıza çıkıyor”
Yapılmayan artırımların ilerde daha büyük problemlere sebebiyet vereceğini söyleyen Burak Kuyan “Yapılmayan artırımlar, vaktinde alınmayan tedbirler ve halının altına süpürdüğümüz sıkıntılar ilerde daha büyük sorunlarla karşımıza çıkıyor. Üretim şirketlerinde çok fazla ıstırap yaratmasa da bilhassa perakende şirketlerinde çok önemli meşakkatlere sebebiyet verdi. Artan gaz ve ithal kömür maliyetleri iki kat yansıyor ve piyasadan alınıyor.” dedi.
“Tarifelerin maliyetlerin altında kalacağını görüyoruz”
Elektrik Üreticileri Derneği İdare Heyeti Lideri Cem Aşık, elektrik üretiminde ithal kömür fiyatlarının büyük rol oynadığını söyleyerek, ithal doğalgaz ve maliyetlerle birlikte tarifelerin maliyetlerin altında kaldığını söyledi.
Aşık kelamlarına şöyle devam etti: “İthal kömürde spot fiyatlara baktığımızda ton başına 237 dolarlara çıktığını görüyoruz ki bu Nisan ayında 80 dolardı. Elektrik ürettiğinizde buradan çıkan maliyet elektrik piyasası tavanına tehlikeli ölçüde yakın ve daha üstünde. Yani santraller kömür stokları bitince kömür maliyeti nedeniyle çalışamaz hale gelebilirler.
İthal doğalgaza baktığımızda burada durumlar biraz daha farklı. Bu sene su az olunca doğalgaz tüketimimizde doğal olarak arttı. Öncelikli olarak son çeyrek için 15-18 milyar metreküp doğalgaz bulmamız gerekiyor. Maliyetler içerisinde bu gazı ne biçimde tedarik edeceğimiz çok kıymetli.
Tarifelere baktığımızda mesken tarifesi Ekim ayı için 1488 lira olduğunu görüyoruz ve bu da 166 dolara geliyor. Endüstriye baktığımızda 2.358 lira 263 dolara denk geliyor. Elektrik üretimi için kullanılan doğalgaz baktığımızda da 2.724 lira yani 303 dolara denk geliyor. Genel çizgileriyle baktığımızda tüm tarifelerin yapılan artırımlara karşın maliyetlerin altında kalacağını görüyoruz.”
“Sanayi kesimi elektriği çok düşük fiyattan alıyor”
Güç Ticaret Derneği Lideri Burak Kuyan, sanayi dalının elektriği çok düşük fiyatlardan aldığının altını çizerek “Sanayicimiz çok önemli ölçüde düşük fiyatla elektrik kullanıyor. Bunu söylediğimizde reaksiyon çekiyoruz fakat bu bir gerçek. Burada önemli bir sübvansiyon var ve bu ne kadar sürdürülebilir karşılığını vermek sıkıntı. Piyasadaki istikrarlar tutmuyor. Bu da kar marjları daralan üretim santrallerinin borçlarını ödeyememesi, bankacılık bölümünün üzerine yük binmesi üzere meseleleri doğurabiliyor. Bu yüzden zincirleme halkada mutlak hızla hakikat adımların atılması gerekiyor. Bu adımlar atılmazsa Türkiye için güç süreçler olur.” dedi
“Enerji dalında önemli kaos ve kriz var”
Güçteki artan talep ve kuraklığın önemli fiyat maliyet baskısı yarattığını söylene Burak Kuyan “Dünyada yaşanan güç krizinin Türkiye’ye de yansımaları oluyor. Doğalgaz ithal eden ve kuraklık yaşayan bir ülkeyiz. Güç bölümünde önemli kaos ve kriz var. 1 yıl öncesine kadar bu kadar olumsuzluğun bir ortaya gelebileceğini kimse aklına getiremezdi. Bunlar natürel maliyet ve fiyat baskısı oluşturmaya başladı.” dedi.
Kuyan, “Piyasadan alınan elektrik maliyeti ve sattığınız maliyetin fiyatını karşılamıyor ve ziyan ediliyor. Bu yüzden de tedarikçilerle perakendeciler endüstrici ticarethane üzere farklı müşterileriyle yeni kontratlar yapmak ve K1 portföy dediğimiz zarurî tedarik noktasına göndermek zorunda kalıyorlar.” açıklamalarında bulundu.
“Stokları bitince kömür santralleri maliyet nedeniyle çalışamaz hale gelebilirler”
Elektrik Üreticileri Derneği İdare Şurası Lideri Cem Aşık, “Türkiye’deki durumu anlamak için biz elektriği nerden üretiyoruz ona bakmak lazım. Heyeti gücümüzün yüzde 32’sini hidroelektrik santrallerinden karşılıyoruz. Yüzde 46’sı termik santrallerden. Yüzde 10 yerli kömür kalanı da ithal kömür ve doğalgazdan üretiyoruz. Son kalan yüzde 22 ise yenilenebilir güç kaynaklarından sağlıyoruz.
Yazın artan talep ve yüksek sıcaklık nedeniyle talepte yüzde 11 oranında bir artış yaşandı. Lakin daha dikkati çeken endüstride yüzde 20’ler mertebesinde sanayi tüketiminde önemli bir artış var. Bu sene iklim şartları nedeniyle suyumuzda az olunca fiyatı şuan en değerli kaynak olan ithal kömür fiyatları belirledi. Santraller kömür stokları bitince kömür santralleri maliyet nedeniyle çalışamaz hale gelebilirler. “ açıklamalarında bulundu.
“Bu yıl Rus kontratlarının yenilenmesi gerekiyor”
Güç Ticaret Derneği Lideri Burak Kuyan “Bu yıl Rus kontratlarının yenilenmesi gerekiyor ve hala yenilenmedi. Bununla ilgili bir açıklama hala gelmedi. Yüksek fiyattan LNG alıyoruz. Bilhassa hane halkı önemli bir halde sübvanse ediliyor. Hane halkının kullandığı doğalgaz hayli düşük. Hiçbirimiz artırım olmasını istemiyoruz lakin Avrupa’daki fiyatlarla kıyasladığımız vakit çok düşük fiyatlara doğalgaz tüketimi yapılıyor. Lakin bu sefer de BOTAŞ tarafında önemli bir ziyan oluşuyor. Kuraklık devam ederse ve soğuk bir kış geçirirsek güç piyasasını dertli günler bekliyor.” dedi
