Türkçenin doğru kullanımı, dijital çağın getirdiği zorluklarla birlikte giderek daha karmaşık bir hal alıyor. Karabük Üniversitesi Safranbolu Türker İnanoğlu İletişim Fakültesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Murat Bulut, sosyal medyanın etkisiyle dilin yanlış kullanımlarının artış gösterdiğini belirtti.
Dr. Bulut, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında yapılan hataların, Türkçenin doğru kullanımını tehdit ettiğini ifade etti.
“Sosyal medya kullanıcılarının büyük bir çoğunluğu yazdıkları yazılarda ya da paylaştıkları videolarda sözcükleri yanlış telaffuz ediyor.”
Bu durumun, Türkçeyle ilgili olumlu gelişmeler olmadığını gösterdiğini vurguladı.
Dilin doğru kullanılmaması konusundaki en yaygın hatalardan biri de harflerin yutularak konuşulmasıdır. Dr. Bulut, bu durumu kibarlık olarak algılamanın yanlış olduğunu söyledi ve şöyle devam etti: “Birçok kelime artık harfleri yutularak söyleniyor. ‘Geliyor’ yerine ‘geliyo’, ‘gidiyor’ yerine ‘gidiyo’ gibi telaffuzlar sıkça duyulmakta.”
Kısaltmaların Etkisi
Mesajlaşmalarda kelimelerin kısaltılması, doğru yazımın unutulmasına neden oluyor. Örneğin, “merhaba” yerine “mrb” yazılması gibi kısaltmalar dilin yapısını olumsuz etkiliyor.
“Bu sebeple Türkçenin torunlarımıza doğru şekilde ulaşabilmesi için mutlaka Türkçeyle ilgili hassasiyetimizin artması lazım.”
Yazım ve telaffuzda dikkatsizlikler, zamanla yaygın yanlışların oluşmasına neden oluyor.
Bulut, televizyon kanallarındaki altyazılarda ve sosyal medya metinlerindeki yazım hatalarının izleyiciler tarafından doğru kabul edildiğine dikkat çekerek Türk Dil Kurumu’nun dijital sözlüklerinin önemine vurgu yaptı.
Şapka İşareti Kullanımı
Dr. Bulut, şapka işaretinin hiçbir zaman kaldırılmadığını belirterek, bu işaretin kullanılmaması halinde kelimelerin anlamlarının değişeceğini ifade etti. “Örneğin, ‘âmin’ ve ‘hâkim’ gibi kelimelerde şapka işareti kritik öneme sahiptir,” dedi.
Diksiyon eğitimlerinin önemine de değinen Bulut, okullarda bu eğitimin verilmesi gerektiğini savundu. “Diksiyon eğitimi ile söyleyiş kurallarını öğrenmek mümkündür,” diye ekledi. Yöresel ağızlarda yaşanan sorunlara da dikkat çeken Bulut, diksiyon eğitiminin bu açıdan faydalı olacağını belirtti.
Medya Çalışanlarına Öneriler
Toplumun örnek aldığı medya çalışanlarının dil konusunda daha titiz davranmaları gerektiğini vurgulayan Bulut, bir sözcüğün doğru söyleyişine ulaşmanın kolay olduğunu ifade etti.
“TDK’nin sözlükleri var; telefonunuza indirebilirsiniz.”
Bu kaynakların kullanılmasıyla yaygın yanlışların önüne geçilebileceğini kaydetti.
Bulut, Türkçenin toplum için önemli bir yapı taşı olduğunu belirterek her bireyin diline sahip çıkmasını istedi. “Türkçe bizi bir arada tutan çimentodur,” dedi ve Yunus Emre’den alıntı yaparak Türkçenin değerine vurgu yaptı.
