Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreci kapsamında iki ülkenin özel temsilcilerinin Viyana’da yaptığı görüşmelerde belli düzeyde ilerleme sağlandı. Bugüne kadar iki ülke arasında doğrudan uçuş seferlerinin yapılması, kara sınırlarının üçüncü ülke vatandaşlarının geçişine açılması gibi somut adımlar atılırken, tam normalleşme için hayat geçirilmesi gereken bir dizi adım daha bulunuyor.
Hem Ankara hem de Erivan bu yönde adım atmaya istekli olmasına rağmen iki ülke arasındaki normalleşmenin önündeki en büyük engel Ermeni diasporası.
Çoğu ABD, Rusya ve Fransa’da yaşayan Ermeni diasporası, Ermenistan’ın kendi kendini yönetmesinin ve hükûmetin tek başına karar almasının önüne geçiyor. Özellikle dış politikada Ermenistan hükûmetine yoğun baskı kuran diaspora, söz konusu Türkiye ve Azerbaycan’la normalleşme olunca süreci sabote ediyor.
Ermenistan’ın komşularıyla iyi ilişkiler geliştirmesini engelleyen diasporanın bu yaklaşımı, en çok da bu ülkenin halkını etkiliyor. Ekonomik olarak zor günler yaşayan Ermenistan, bölgesel işbirliklerinde yer alamıyor, Türkiye ve Azerbaycan ile doğrudan ticaret yapamıyor.
TEK BAŞINA KARAR ALAMIYORLAR
Prof. Dr. Toğrul İsmayıl, diaspora olduğu sürece Ermenistan’ın tek başına dış politikada ve siyasette karar alamayacağına dikkat çekti. İsmayıl “Diaspora dediğimiz zaman Rusya’daki ve Batı’daki farklı. Diasporanın da kendine göre çıkarları var. Öte yandan, sözde soykırım iddiaları üzerinden finansal yardım alıyorlar. Bu sebepten dolayı da Türkiye ile normalleşmek hoşlarına gitmiyor. Aynı zamanda bu meselede çıkarları olan ülkeler de var. Türkiye ile normalleşmenin onları etkilemesinden endişe ediyorlar” dedi.
Ermenistan’ın ekonomik durumunun iyi olmadığını söyleyen Prof. Dr. İsmayıl “Ermenistan, hem siyaseten hem de ekonomik olarak zayıf bir ülke. Özellikle Azerbaycan’ın Vatan Savaşı’ndan sonra Ermenistan iflas etmiş durumda. Dolayısıyla bunlara baktığımız zaman Ermenistan’ın tek başına karar verme mekanizması yok. Avrupa’daki bazı ülkelerin de bölgede kendine has çıkarları var. Herkes ‘Biz barıştan yanayız’ dese de hepsinin kendi hesapları var” diye konuştu.
ÇAVUŞOĞLU: ERMENİSTAN’A İÇERİDEN BASKI VAR
Türkiye ve Ermenistan özel temsilcileri arasındaki görüşmelerin ilk Moskova’da yapılırken, diğer üç toplantı ise Avusturya’nın başkenti Viyana’da gerçekleştirildi. Bundan sonraki toplantıların, aracı olmadan iki ülkede yapılması konusunda açıklama yapan Dışişleri Bakanı Mevlût Çavuşoğlu “Bundan sonraki görüşmeler niye Türkiye ve Ermenistan’da olmasın? Biz hatta Ermenistan’a teklifte de bulunduk. İlk toplantıyı Erivan’da da yapabiliriz dedik ama içerideki baskı sebebiyle henüz Ermenistan buna hazır değil” ifadelerini kullanmıştı.
Normalleşme görüşmelerini Türkiye adına özel temsilci sıfatıyla büyükelçi Serdar Kılıç, Ermenistan adına ise diplomat Ruben Rubinyan yürütüyor.
