Kocaeli’de bulunan Sismolojik İzleme ve Deprem Eğitim Merkezi (SİDEM), 41 kuvvetli yer hareketi istasyonu aracılığıyla 7 gün 24 saat boyunca deprem verisi kaydediyor. 2012 yılında açılan merkez, bugüne kadar toplamda 129 bin 550 kişiye afet eğitimi sundu.
Merkezde gerçekleştirilen uygulamalı eğitimler, üç boyutlu simülatörler kullanılarak yapılmakta. Bu eğitimlerin amacı, katılımcılara doğru deprem davranışlarını kazandırarak toplumsal farkındalık yaratmaktır. Özellikle 17 Ağustos Marmara Depremi’nde ağır yıkım yaşayan Kocaeli’de, bu tür eğitimlerin önemi giderek artıyor.
Kesintisiz Veri Kaynağı
SİDEM, kent genelinde yer alan 41 istasyon ile deprem verilerini sürekli olarak kaydetmektedir. Eğitimlerde, deprem öncesinde alınması gereken önlemler, sarsıntı sırasında doğru davranış biçimleri ve afet sonrası yapılması gerekenler detaylı bir şekilde aktarılmaktadır. Eğitimlerin ilk bölümü teorik bilgilerle başlarken, ikinci bölümde katılımcılar üç boyutlu simülatörle uygulama yapma fırsatı buluyor.
Merkez açıldığından bu yana verilen eğitimlerle birlikte toplamda 129 bin 550 kişi afet bilinci kazanmıştır. Bu eğitimler sayesinde katılımcılara deprem anında nasıl hareket etmeleri gerektiği öğretilmektedir.
Bilimsel Çalışmalar ve İşbirlikleri
SİDEM’in bilimsel çalışmaları kapsamında, farklı zemin özelliklerine sahip bölgelerdeki yer hareketi ivme ölçüm istasyonlarından elde edilen verilerle deprem-zemin davranış haritaları oluşturulmakta. Bu veriler risk analizleri yapmaya ve afet planlamalarına katkı sağlamaya yöneliktir. Ayrıca Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile AFAD arasında yapılan işbirliği ile kritik tesislerin korunmasına yönelik veri altyapıları geliştirilmektedir.
“Eğitimlerde, deprem öncesi hazırlıklara ilişkin eksiklikleri çok belirgin şekilde görüyoruz.”
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Zemin, Deprem İnceleme Şube Müdürü Mustafa Yaltırak, yapılan eğitim çalışmalarının önemini vurgulayarak okullarda düzenledikleri tatbikatların yanı sıra mahalle sakinlerine yönelik de eğitimler verdiklerini belirtti. Yaltırak, “ilk 72 saatte dışarıdan yardım gelmeyeceği varsayımı” ile hareket ettiklerini ifade etti.
Eğitimlerin Önemi ve Hedefleri
Yaltırak, merkezde gerçekleştirilen eğitimlerin çocuklara ve diğer katılımcılara yönelik olduğunu dile getirerek; “Eğitimlerde aile afet planlarının yapılmadığını gözlemliyoruz,” dedi. Ayrıca çevre illerden ve yurtdışından gelen konukları da ağırladıklarını aktardı. Merkezde yürütülen projeler arasında TÜBİTAK 4004 Projesi kapsamında olan “Nehrin Çocukları Risklere Karşı Projesi” de bulunmaktadır.
Yaltırak, elde edilen verilerin AFAD’a aktarılmasıyla birlikte kentsel dönüşüm ve imar planlaması çalışmalarında kullanıldığını belirtti. Ayrıca merkezin uluslararası alanda ödüller kazandığını da sözlerine ekledi.
“Afetlerde bir davranış biçimi oluşması gerekiyor.”
Mustafa Yaltırak, uygulamalı eğitimin önemine dikkat çekerek teorik bilgilerin yeterli olmadığını vurguladı. Afet öncesinde risklerin azaltılması gerektiğini ifade eden Yaltırak, katılımcılara otomatik doğru davranış geliştirmeyi öğretmenin hedeflendiğini bildirdi. Eğitimlerin artırılması halinde daha fazla kişiye ulaşarak başarılı sonuçlar elde edileceğine inandığını sözlerine ekledi.
