Grip mi, Omicron mu? Olaylar patladı
Halk ortasında kırmızı göz hastalığı olarak da bilinen konjonktivit vakalarının sayısında son haftalarda yüksek bir artış olduğuna işaret eden Türk Oftalmoloji Derneği Oküler Enfeksiyon Ünitesi Lideri Prof. Dr. Ulviye Yiğit, pandemi önlemlerinin gevşetilmesiyle bir arada yine salgınlara dönüşen virüs enfeksiyonlarının gözleri de vurduğunu söyledi.
Teneffüs yolu enfeksiyonlarına neden olmasıyla son günlerde hayli gündemde olan adenovirüslerin, beğenilen de konjonktivite neden olan çeşitleri olduğuna işaret eden Prof. Dr. Yiğit, bulaşıcılığının da çok yüksek olduğunu söyledi ve bilhassa yakın temas, hijyene dikkat etmemek ve el göz teması ile hastalığın aile bireyleri ortasında süratle yayılabildiğini, en çok da anaokulu üzere küçük yaş kümesinde temasın engellenmesinin daha güç olması nedeniyle riskin daha yüksek olduğunu belirtti.
KOVİD TEDBİRLERİ GÖZLERİ DE KORUDU
Geçen yıl konjonktivit hadiselerinin epeyce az görüldüğünü, zira Kovid nedeniyle insanların sahiden maske, uzaklık ve el hijyeni kurallarına çok dikkat ettiğini lakin tedbirlerin gevşemesiyle bir arada son birkaç hafta içinde olay sayılarında önemli bir artış yaşandığını söyleyen Prof. Dr. Yiğit, “Kliniklerimize gelen adenoviral konjonktivitler artmaya başladı. Adenovirüs’ün birkaç tipi var. ‘Faringokonjonktival ateş’ dediğimiz formunda, tam olarak üst teneffüs yolu enfeksiyonu ile birlikte seyreder. Yani farenjit, ateş, üst teneffüs yolu enfeksiyonu; hepsi bir ortada sarfiyat. Tek bir virüs, hem kulak burun boğaz sistemini, hem üst teneffüs yolu sistemini tesirler, hem de konjonktiva’yı enfekte edebilir. Fakat tek başına olan ‘adenoviral konjonktivit’te tutulum daha farklıdır. Şu anda da biz daha çok tek başına olan adenoviral konjonktivitlerin sayısında artış görüyoruz. Bunun da bir epidemi öncüsü olduğunu düşünüyoruz” dedi.
YAYILIMI ÇOK SÜRATLİ, GÖRME KAYBINDA DAHİ YOL AÇABİLİYOR
Yayılımı çok süratli olduğu için hastalığın bilhassa aile içerisinde ya da çok yakın temaslı şahıslar ortasında bulaşıcılığının son derece yüksek olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yiğit, “Sadece konjonktivit tablosunu daha sık görüyoruz. Konjonktivit ile birlikte kulak önünde adenopati yani lenf bezi büyümesi de eşlik ediyor. Bu hastalarımızın tedavisine çabucak başlıyoruz ve çok sıkı takip etmemiz gerekiyor. Zira şayet kornea dediğimiz gözün şeffaf katmanının altında opasiteler (bulanıklık) oluşursa, bunların tedavisi çok farklı bir ehemmiyet arz ediyor. Görme kaybına dahi yol açabiliyor. Adenoviral konjonktivit’lerde belirtiler ekseriyetle temaslı olma durumundan birkaç gün sonrasında başlıyor. Tek taraflı başlasa da yüzde 50 kadar hadisede bir hafta içinde başka beğenilen de tutulum görülebiliyor. Beğenilen kızarıklık, çapaklanma, sekresyon (salgı artışı) ve kulak önü lenf bezinin büyümesi formunda başlıyor. Akabinde bir hafta ya da birkaç gün içerisinde öteki beğenilen de semptomlar görülebiliyor” formunda konuştu.
BELİRTİLER HAFTALARCA SÜREBİLİYOR
Kirpiklerde önemli akıntı nedeniyle sabah gözlerin açılamaması, beğenilen besbelli kanlanma üzere rahatsız edici belirtilerle seyreden adenovirüs enfeksiyonlarının tesirli bir tedavi metodu olmadığını, lakin semptomları geriletmeye yönelik tedaviler uygulanabildiğini anlatan Prof. Dr. Yiğit, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Viral enfeksiyonları artık Kovid’den de ülkece öğrendik. Viral durumların, enfeksiyonların net bir tedavisi yoktur. Fakat semptomları düzeltmeye yönelik tedavi uygulayabilirsiniz. Biz de hastalarımızı bu formda takip ediyoruz. Adenovirüsün gözdeki semptomları 1 ila 3 hafta sürebilir. Son derece ıstıraplı olabilir. Bilhassa ışığa hassasiyet çok rahatsız eder hastaları. Çok fazla batma, yanma, ağrı hissi olabilir. Her iki subepitelyal opasite dediğimiz şeffaf tabakanın alt katmanlarında oluşan bulanıklık varsa, görme kaybı da eklenince hastalarımızın gerilimi bir kat daha artar ve onların tedavisi daha özellikli bir kıymet arz eder.”
BULAŞMA MÜDDETİ UZUN, TEMASTAN KAÇINMAK DEĞERLİ
Hastalığın bulaşma mühletinin de uzun olabildiğini belirten Prof. Dr. Yiğit, “Birkaç günden birkaç haftaya kadar uzayabilir. Yani bulaştırıcılık vakti çok uzun olduğu için temastan kaçınmak, bu manada çok değerlidir. Pek çok hastalıkta biliriz ki hastalık semptomları ortaya çıktıktan sonra bulaşıcılık çok kısa müddette ortadan kalkar. Bilhassa viral hastalıklarda bu, bilinen bir şeydir. Lakin adenovirüs bu türlü değildir. Semptomlar ortaya çıktıktan sonra hastalığın alevli halinden itibaren de bazen bir iki haftaya kadar uzayan bulaştırıcılık müddetleri görülebiliyor” dedi.
EL GÖZ TEMASINI MİNİMUMA İNDİRİN
Gözleri adenovirüs enfeksiyonundan müdafaanın en kıymetli yolunun, el göz temasını azaltmak olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yiğit, “Ayrıca ferdî eşyaların ortak kullanımı da riski artırır. Bu tıp durumlarla son 2 yıldır Kovid nedeniyle çok fazla karşılaşmıyorduk. Ancak şu anda tedbirlere ahenk gevşedi. Hatta pandemi bitmemesine karşın, pek çok ortamda şahıslar aşılanmanın da verdiği rahatlıkla temas kurallarına riayet etmiyor. Bu, adenoviral konjonktivit için de artı bir risk faktörü oluşturuyor. Şu anda da tıpkı tedbirleri devam ettirmek zorundayız. El göz teması olmamalı, bilhassa hastalık mühletince kişi asla olağan havlu kullanmamalı; kağıt havlu ile yüzünü kurulamalı. Ayrıyeten yatak, yastık çarşaflarını son derece sık değiştirmek gerekli. Hatta mümkünse yastık kılıfının günlük değiştirilmesini öneriyoruz. Ayrıyeten kliniklerde de muayene aletlerinin son derece titiz bir formda temizlenmesi lazım. Zira bu da bir bulaş kaynağı haline gelebilir. Muayene ettiğimiz ortamları âlâ bir formda dezenfekte etmezsek biz de bu salgının yayılımına katkı sağlamış oluruz. O yüzden her hastadan sonra kesinlikle tüm aletlerin özel dezenfektanlar ile sterilize edilmesi gerekiyor” dedi.
YAYILIM AÇISINDAN ÇOCUK YAŞ KÜMESİ DAHA RİSKLİ
Hastaların meskenlerinde gözlerine ılık su kompresi yapmasında bir mahsur olmadığını belirten Prof. Dr. Ulviye Yiğit, fakat çok pak pamuklar kullanılması gerektiğini belirterek ikazlarını şöyle sürdürdü:
“Çok pak bir pamuk ve kaynamış su ya da çay kullanılması gerekir. Bunların hiçbir ziyanı yok. Bizim en sık karşılaştığımız riski artıran davranışlardan biri ise aile üyelerinden biri hasta olduğunda, ona verdiğimiz ilacı başkalarını de alıp tıpkı halde kullanması. Aile içi bulaşı hızlandıran durumlardan birisi bu. Zira damlalıkların ucu bir göz ile temas eder, sonra öteki bir kişi bunu kullanırsa yayılım daha süratli bir halde gerçekleşiyor. Çocuk yaş kümesi bana bilhassa daha riskli geliyor. Zira anaokullarında bir tane çocukta varsa, öğretmenlerimiz ya da velilerimiz ne kadar uğraş sarf ederse etsin, onları izole etmeniz mümkün olmuyor maalesef. O yüzden o yaş kümesinde çok daha süratli yayılabiliyor.”
