Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Gökhan Yazgı, Avrupa Kurulu himayesindeki ‘European Museum Forum’ tarafından düzenlenen ‘Avrupa Yılın Müzesi Mükafatı 2022’ için Türkiye’den 3 müzenin finale kaldığını açıkladı. Yazgı, 2018’de ziyarete açılan Göbeklitepe Örenyeri, 2019’da ziyarete açılan Van Müzesi ile 2020’de ziyarete açılan Tunceli Müzesi’nin finale kalan 3 müze olduğunu söyledi. Finale kalan müzelerle ilgili süreçte, sunumlar ve ilgili çalışmaların sürdürüldüğü kaydedildi.
3 MÜZE FİNALDE
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Müzeler Daire Lideri Bülent Gönültaş, ‘Avrupa Yılın Müzesi Ödülü’nün her yıl verilen bir ödül olduğunu ve 2022 mükafatı için Türkiye’den Göbeklitepe Örenyeri ile Van ve Tunceli müzeleri için yaz aylarında müracaat yapıldığını söyledi. Avrupa’nın başka müzelerinin başvurduğu ödül için ‘European Museum Forum’ yetkililerinin, ağustos-eylül aylarında 3 aday müzeyi ziyaret ettiğini belirten Gönültaş, “Kendi prosedürlerine nazaran tespit ve müşahedelerini yapıp döndüler. Kasım ayı sonlarına yanlışsız müracaat yapan müzelerin kriterleri karşılayıp karşılamadığına dair toplantılar sonunda karşıladıkları belirlenen müzeler finale kaldı. Bizim üç müzemiz de finale kaldı. Şimdi resmi açıklama yapılmadı fakat edindiğimiz bilgiye nazaran Avrupa genelinde 60 dolayında müzenin finale kaldığını biliyoruz” dedi.
FİNAL MAYISTA ESTONYA’DA
Finale kalan Göbeklitepe, Van ve Tunceli müzeleri için gelecek yıl 4-7 Mayıs’ta Estonya’da düzenlenecek merasimde sunum yapacaklarını açıklayan Gönültaş, “Finale kalan bütün müzeler burada sunumlarını yapacak ve orada karara bağlanacak. Burada temel ödül ‘Yılın Müzesi Ödülü’ ayrıyeten 8 branşta daha alt kategorilerde mükafatlar veriliyor” diye konuştu.
TÜRKİYE’DEN 2 MÜZE KAZANMIŞTI
Türkiye’den daha evvel ‘Avrupa Yılın Müzesi Ödülü’nü 1977’de Anadolu Medeniyetleri Müzesi, 2014 yılında ise Masumiyet Müzesi kazanmıştı. Alt kategorilerde ise Troya Müzesi, Antalya Müzesi, Eskişehir Odunpazarı Çağdaş Müze ve Bayburt Kenan Yavuz Etnografya Müzesi’nin de bulunduğu 8 müze ödül kazandı.
2022’NİN ADAY MÜZELERİ
GÖBEKLİTEPE: Şanlıurfa’da tarihin sıfır noktası olarak nitelendirilen ve UNESCO Dünya Miras Listesi’nde de yer alan Göbeklitepe Örenyeri, Haliliye ilçesinin, kent merkezine 18 kilometre aradaki Örencik Mahallesi yakınlarında bulunuyor. Birinci kere 1963’te İstanbul ve Chicago üniversitelerinden araştırmacıların yüzey çalışmaları sırasında fark edilen ören yerindeki hafriyatlar 50 yılı aşkın müddettir devam ediyor. Berlin Alman Arkeoloji Enstitüsü ve Şanlıurfa Müzesi’nce 1995’ten beri ortaklaşa yürütülen çalışmalarda, Neolitik periyoda ilişkin uzunlukları 3-6 metre, yükleri da 40-60 ton olan, yabani hayvan figürlü ‘T’ biçimli dikili taşlar bulunmuştu. Hafriyatlarda tıpkı vakitte, 8-30 metre çapında dairesel ve dikdörtgen halli dünyanın en eski tapınak kalıntıları ve yaklaşık 12 bin yıl öncesine ilişkin olduğu belirtilen 65 santimetre uzunluğunda insan heykeli üzere çeşitli tarihi eserler de gün yüzüne çıkarılmıştı.
VAN MÜZESİ: 1932 yılında yapılan bir depo binası Van müzesinin birinci temelini oluşturuyor. Bölgede çok sayıda bulunan Urartu çivi yazılı zafer stelleri ile Akkoyunlu ve Karakoyunlulara ilişkin koç ve koyun formundaki mezar taşları bulundukları yerlerden toplanarak kelam konusu depo binasında korunuyor. 2019 yılında çağdaş müzecilik anlayışı ile 13 bin metrekarelik bir alana inşa edilen yeni müze binasında 23 stant holü bulunuyor. Müzede, Urartular, Roma, Bizans, Selçuklu, Akkoyunlu ve Karakoyunlu ile Osmanlı periyotlarına ilişkin eserler, sikkeler ve Van halk kültürüne ışık tutan etnografik eserler sergileniyor. Sergilenen değerli eserler ortasında Urartu periyodu bilezik ve pazubentler, adak levhası, çivi yazılı boncuk, küpeler var.
TUNCELİ MÜZESİ: 1935-1937 yılları ortasında askeri kışla olarak inşa edilen, Erken Cumhuriyet Periyodu özelliğine sahip bina, 2020 yılında ziyarete açıldı. 5 bin 500 metrekarelik bir alan üzerinde konseyi olan kare formlu, 5 bin 800 metrekare kapalı alana sahip müzede, Alman mimari şeklinde yapılan yapıda 1800 metrekare büyüklüğe sahip avlusu, konser, tiyatro, konuşma vb. aktifliklerin düzenleneceği bir alan bulunuyor. Avluda 20 taş eser sergileniyor. Arkeolojik eser teşhirinde bu yörede çıkarılmış paleolitik periyottan Türk- İslam devrine ilişkin toplam 340 eser yer alıyor. Sikke eser teşhir salonunda Grek devrinden Osmanlı devrine ilişkin toplam 158 sikke sergileniyor. Etnografya eser teşhirinde Tunceli yöresinin klasik ömrüne ilişkin 195 etnografik eser yer alıyor. İnanç kısmında Alevilik ile ilgili bilgi panoları ve Alevilik ritüellerini temsilen teşhirler bulunuyor. Cumhuriyet periyodu teşhir salonunda ise tapu senetlerinden muhtar mühürlüklerine kadar o devri yansıtan çeşitli eserler sergileniyor.
