İngiltere’nin başşehri Londra’da müzayedede satışa çıkarılacak, Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmet Han’ın tuğrası bulunan Zağanos Paşa Vakfı’nın vakfiyesinin, 1918-1920 yıllarında İngilizler’in İstanbul’u işgali sırasında kaçırılan yapıtlardan olduğu değerlendirildi.
Balıkesir’de bulunan Zağanos Paşa Vakfı’nın kuruluş gayesi ve kuruluş kurallarının yer aldığı Hicri 866 tarihli (1462) vakfiye, İngiltere’nin başşehri Londra’da 21 Ekim’de müzayedeye çıkacak. Fatih Sultan Mehmet Han’ın tuğrası bulunan vakfiye ‘Besmele’ ile başlıyor. Arapça el yazısı ve siyah mürekkeple yazılan vakfiyede ayrıyeten vakıf kurucularının isimleri bulunuyor. Kırmızı dokuma ile kısmen güçlendirilen vakfiyenin son satırında da tarih yer aldı. 114 santim uzunluğunda ve 20,5 santim genişliğindeki yapıtın açılış fiyatının 80 bin paund (980 bin TL) olduğu belirtildi.
TÜRKİYE INTERPOL’E BAŞVURDU
Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğ Tescil Dairesi Başkanlığı ile Kültür Varlıkları Müzeler Genel Müdürlüğü Kaçakçılık Dairesi Başkanlığı’nın yaptığı araştırmada, kelam konusu vakfiyenin 1918-1920’li yıllarında İngilizlerin İstanbul’u işgali sırasında kaçırılan yapıtlardan olduğu değerlendirildi.
Vakıflar Genel Müdürlüğü’nde Zağanos Paşa Vakfı’nın tüm yazışmalarının bulunduğu, yalnızca ‘vakıf senedi’ olarak da bilinen ‘vakfiye’nin kayıp olduğu belirtildi. Yıllardır aranan vakfiyenin müzayedede satışa çıkarılacağının öğrenilmesi üzerine Türkiye’nin iade için teşebbüslere başladığı öğrenildi.
Bu kapsamda Vakıflar Genel Müdürlüğü Tescil Dairesi ile Kültür Varlıkları Müzeler Genel Müdürlüğü Kaçakçılık Dairesi Başkanlıklarının Interpol’e yapıtın iadesi için müracaatta bulunduğu belirtildi.
Öte yandan Osmanlı’nın son devri ile Cumhuriyet periyodunun birinci yıllarında bu halde kaçırılmış, hibe edilmiş yahut satılmış 22-23 eser bulunduğu, bu yapıtların tespit edilmesine ait de çalışmaların sürdüğü, tespit edildikçe de iade edilmeleri için çalışma yapıldığı kaydedildi.
