Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, Marmara Denizi’nde yaptığı araştırma sonuçlarını açıkladı. Geçen yıl kasım ayında müsilaj uyarısı yaptığını kaydeden Sarı, şartların devam ettiğini ve kasım ayında tekrarlayabileceğini kaydetti.
‘MÜSİLAJ AĞIRLAŞARAK TABANA ÇÖKTÜ’
17 Ağustos 2021 tarihi itibariyle su kolonundaki müsilajı artık görmediklerini tabir eden Prof. Dr. Sarı, “Yani büyük kümeler, tüller şeritler halinde kilometrelerce uzanan müsilaj artık su kolonunda görülmüyor. Bunun manası, ‘müsilaj büsbütün bitti, kurtulduk’ değil. Müsilaj tabanlarda ne yazık ki büyük kümeler halinde hala yatıyor. Zira temmuz ayı sonu itibariyle 15-25 metre aralığında, neredeyse otomobil büyüklüğünde modüller haline gelen müsilaj ağırlaşarak tabana çöktü. Tabanda az akıntılı bölgelerde yığıldı. Dalga hareketiyle, akıntılarla daha derinlere sürükleniyor. Fakat 15 metreden itibaren tabanda tesirini hala sürdürmeye devam ediyor. Tabandaki süngerleri, mercanları tabanda yaşayan öteki hareketsiz organizmaları ne yazık ki hala etkilemeye devam ediyor. Bir taraftan da parçalanma başladı. Bu olmasını istek ettiğimiz, doğal bir süreç” dedi.
‘KASIM AYINDA YİNE MÜSİLAJ OLUŞMA İHTİMALİ ÇOK YÜKSEK’
Tabanda kümeler halinde bulunan müsilajın mikrobiyel faaliyet sonucunda parçalanmaya başladığına işaret eden Prof. Dr. Sarı, “Parçalanma esnasında, simsiyah bir ince dokulu çamura dönüştü. Pis kokulu ince dokulu bir çamur. Bu aslında şu an tabandaki oksijeni tüketiyor. Bir taraftan da parçalanan müsilaj, bu parçalanma sonucu ortaya çıkan inorganik besin elementleri yeni bir müsilaj oluşumu için suda yer hazırlıyor diyebilir. Bunun için kasım ayına çok dikkat etmemiz gerekiyor. Zira geçtiğimiz yıllarda müsilaj oluşumu ekim sonu kasım başı üzere başladı. Geçen yılda ben birinci müsilaj ihtarını 21 Kasım’da yaptım. Bu sene de kasım ayında yine müsilaj oluşma ihtimali çok yüksek” diye konuştu.
‘ŞARTLAR, MÜSİLAJIN OLUŞMASINA GERÇEK GÖTÜRÜYOR’
Müsilajın bir sonuç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Sarı, “Nedenleri ortadan kaldırmadan sonuçların değişmesini bekleyemeyiz. Nedenler neydi ? Global iklim değişikliğine bağlı deniz suyu sıcaklıklarındaki artıştı. Devam ediyor mu ediyor, zira buna müdahale edemiyoruz. Öteki nedeni neydi ? Marmara Denizi’ndeki kirlilik yüküydü, azot ve fosfat üzere besin elementlerinin çok derece deşarj edilmesiydi. Marmara Denizi’ne deşarjlar devam ediyor mu ? Üzgünüm devam ediyor. 25 milyon insanın atıklarının, Sayın Etraf Bakanının yaptığı açıklamaya binaen söylüyorum. En güzel ihtimalle yüzde 55’i temizleniyor, arıtılıyor. Yüzde 45’i arıtılmadan Marmara Denizi’ne deşarj edilmeye devam ediliyor. Endüstriyel atıkları daha saymadık bile. Gemicilik, tarım ve öbür atıkları da devam ediyor. Yani ikinci faktörü de tamam. Üçüncü faktörümüz neydi? Marmara Denizi’ndeki durağan kurallar, deniz kurallarının durağan olması. Deniz tabanıyla yüzeyin ortasındaki karışımların azlığı, yüzeydeki sirkülasyonların azlığı idi. Karadeniz’den gelen suyun tesiriyle hazirandan itibaren yükseldi bu karışım lakin ekim ayından itibaren tekrar azalacak ve Marmara Denizi’nde durağanlığa neden olacak. Yani geçen yıl müsilaj oluşması için gerekli olan kurallar şu anda da ne yazık ki müsilajın oluşmasına yanlışsız bizi götürüyor. Onun için dikkat etmemiz lazım. Dikkatle takip etmemiz gerekiyor” açıklamalarında bulundu.
‘ÇOK ACİL 8 HAZİRAN’DAKİ CİDDİYETİMİZE DÖNMELİYİZ’
Marmara Denizi’ni korumak maksadıyla, 22 unsurdan oluşan aksiyon planı hazırladıklarını kaydeden Prof. Dr. Sarı, şöyle devam etti:
“Bu kusursuz bir plan oldu. Bir üst siyaset evrakı oldu. Etraf Bakanımız imzaladı, 7 ilin belediye liderleri ve valileri imzaladı. 8 Haziran’da bunları uygulamak için yola çıktık. Dayanılmaz bir irade, dayanılmaz bir dirayetle yola çıktık. Etraf Bakanlığı Türkiye’nin her yerinden buraya denetçiler gönderdi. Sanayi kuruluşları gece gündüz denetlendi. Sonra, temmuz ayının ortasında müsilajı denizin yüzeyinde görmez olduk. ‘Oh kurtulduk’ fikrine kapıldık, yavaş yavaş gevşedik, rahatladık. Hiçbir şey yokmuş üzere davranmaya başladık. Hiçbir şey yok değil, şu anda yanlış yoldayız. Çok acil olarak çabucak 8 Haziran’daki ciddiyetimize, güçlü irademize, Marmara Denizi’ni kurtarmak için yaptığımız iş birliğine geri dönmemiz gerekiyor. Yoksa önümüzdeki yıllarda biz daha çok müsilaj konuşuruz, müsilaj bizim daha çok gündemimizi işgal eder, çevresel, ekonomik, toplumsal ve daha hesap edemediğimiz kayıpların gerisi arkası kesilmez. Bu bir endişe değil, bunu dehşet vermek için söylemiyorum. Bu bir realite, geçmişteki bilgilere bakıyoruz o bilgilere nazaran realite”
DALGIÇ KIYAFETLERİYLE DENİZE DALIYOR İNCELEME YAPIYOR
Tertipli olarak haftada iki kere dalış yaptığını ve Marmara etrafından bir istekli grubu oluşturduğunu da aktaran Sarı, “Ben haftada iki defa sistemli dalış yapıyorum. Farklı derinlik ve bölgelerde izlediğim hassas noktalar var. Bir taraftan da su kolonunda müsilaj var mı, yok mu onu takip ediyorum. Ben 2-3 noktada bunu yapabilirim. Bütün Marmara Denizi’nde istekli bir takımım var. İstanbul Boğazı’ndan tutun, Çanakkale Boğazı’na, Gökçeada, Bozcaada’ya kadar uzanan bir istekli ağı. Buralardaki arkadaşlarım dalışlar yapıyorlar, dalış esnasındaki müşahedelerini, müsilajla ilgili bir olay varsa ona ait yaptıkları çekimleri, görüntü ve fotoğrafları benimle paylaşıyorlar. Ben de bu bilgiler birleştirerek daima olarak kamuoyunu bilgilendiriyorum. Şu anda da durum birebir halde devam ediyor. Bütün Marmara Denizi için bu söylediklerim geçerli. İzlemeye devam ediyoruz” diye konuştu.
