Harikulâde Hal (OHAL) Süreçleri İnceleme Komitesi, Kanun Kararında Kararname (KHK) ile meslekten ihraç edilenler, kapatılan kurum ve kuruluşlara ait yapılan 126 bin 783 müracaattan 120 bin 703’ünü karara bağladı.
Komiteden yapılan açıklamaya nazaran, OHAL kapsamında KHK’lerde tesis edilen süreçler hakkındaki müracaatları değerlendirip karara bağlamak üzere kurulan OHAL Komitesi, karar verme sürecinden bu yana geçen 4 yıllık mühlet içerisinde toplam müracaatların yüzde 95’i hakkında karar verdi.
15 Temmuz 2016’da Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensuplarınca gerçekleştirilen darbe teşebbüsünün akabinde KHK’lar ile 125 bin 678 kişi kamu vazifesinden çıkarıldı. 3 bin 213’ü rütbe alma, 2 bin 761’i kurum ve kuruluş̧ kapatma ve 270’i yurt dışı öğrencilikle ilişiği kesilme olmak üzere toplam 131 bin 922 de önlem süreci uygulandı.
Bu kapsamda 31 Aralık 2021 tarihi prestijiyle kurula yapılan müracaat sayısı 126 bin 783 oldu. Kurul tarafından verilen karar sayısı 120 bin 703, incelemesi devam eden müracaat sayısı ise 6 bin 80 olarak kayıtlara geçti. 22 Aralık 2017’den itibaren karar verme surecine başlayan kurulca 16 bin 60 müracaatta kabul, 104 bin 643 müracaatta ret kararı verildi.
Kurul, 3 bin 550 evrak için ise ön inceleme kararı aldı. Ayrıyeten, kabul kararlarından 61’i ise kapatılan dernek, vakıf, öğrenci yurdu, televizyon kanalı ve gazete üzere kuruluşların açılmasına ait oldu.
– RET KARARLARININ YARISINDAN FAZLASI HÜKÜMLÜ
Komite tarafından 104 bin 643 müracaat evrakında, terör örgütlerine yahut Ulusal Güvenlik Kurulunca devletin ulusal güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum yahut kümelere üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisak yahut bunlarla irtibatı bulunduğu gerekçesiyle ret kararı verildi. Ret kararlarının yüzde 95’inde isimli soruşturma/kovuşturma bilgisi mevcutken, ağır ceza mahkemelerince mahpus cezası verilenlerin oranı yüzde 53 olarak kayıtlara geçti.
Ret kararı verilenlerden, FETÖ elebaşının “Bank Asya’ya destek” daveti üzerine kelam konusu bankada hesap açma/para yatırma üzere süreç yapanların oranı yaklaşık yüzde 40, ByLock kullanımı ve ileti içeriği tespiti yüzde 35 oldu.
– “DERNEK, GAZETE VE OKUL, TEK BAŞINA RET MÜNASEBETİ DEĞİL”
Komite kararlarında “dernek üyeliği, gazete aboneliği yahut örgüte müzahir okula kaydı” tek başına ret sebebi görülmezken, her bir belge başka ele alınarak, kararlar gerekçeli olarak veriliyor.
Komitenin yaptığı inceleme sonucunda terör örgütüyle irtibatı nedeniyle ret kararı verilen eşinden bağımsız olarak 1594 kişinin başvurusu kabul edildi.
Kurul kurulmadan evvel KHK’lar ile haklarında süreç yapılan şahısların bir kamu kurumuna müracaat yapmış olması yahut yönetim mahkemesinde dava açılması halinde, kurula direkt müracaat yapılmaması durumunda da evvelki müracaatlar resen sürece konuluyor. İnceleme ve kıymetlendirme sonunda bu müracaatların içerisinden 172 evrak hakkında da kabul kararı verilerek, şahısların kamu misyonuna iadesi sağlandı.
– TESİRLİ İÇ HUKUK YOLU OLARAK KABUL EDİLİYOR
Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından tesirli iç hukuk yolu olarak kabul edilen komite, birinci müracaatları 17 Temmuz 2017’de almaya başladı.
Komite tarafından elektronik ortamda 7/24 temelli müracaat alma süreci gerçekleştirilirken, 20’den fazla kurum ve kuruluştan temin edilen yaklaşık 500 bin evrak tasnif, kayıt ve arşivleme süreci oluşturulan özel bir bilgi süreç altyapısı sayesinde tamamlandı. Bilişim sistemi altyapısının, bilgi tahlil sisteminin tamamlanması ve 70’i raportör olmak üzere istihdam edilen toplam 240 işçisiyle belirlenen yöntem ve temeller çerçevesinde de 22 Aralık 2017’de müracaat belgeleri hakkında karar verme süreci başladı.
Komite, 7075 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında her bir müracaat belgesini ele alarak kişiselleştirilmiş gerekçeli karar veriyor.
Kurul incelemesini terör örgütlerine yahut Ulusal Güvenlik Kurulunca devletin ulusal güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum yahut kümelere üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatı istikametinden de yapıyor.
Yargı mercileri tarafından haklarında isimli soruşturma ve kovuşturma yapılan müracaatçılar bakımından örgüt üyeliği yahut örgüte yardım etme üzere cürümler istikametinden ceza hukuku kapsamında yargılama yürütülürken, kurul tarafından yapılan inceleme öncelikle idari nitelik taşıyor.
Bu kapsamda, kamu vazifesinden çıkarmada, isimli kabahat yahut disiplin cürmü işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleriyle bağının kurulması kâfi görülüyor. Kıymetlendirme, cezai sorumluluğunun bulunup bulunmadığından bağımsız, yalnızca kamu misyonunda kalmanın uygun olup olmadığı istikametinden yapılıyor.
– 106 KRİTER BAŞLIĞINA NAZARAN KIYMETLENDİRME
Kurulca müracaatlar, öncelikle kişinin müracaat dilekçesindeki beyanlardan yola çıkarak, kurum ihraç sebepleri ile birlikte tespit edilen bilgilerle ele alınıyor. İlgili kurumlardan temin edilen bilgi, doküman ve tespitler ayrıntılıca incelenmesinin akabinde yargı mercileri tarafından verilen kararlar UYAP sistemi üzerinde takip edilerek, haklarında takipsizlik yahut beraat kararı verilen bireylerin evrakları öncelikle inceleniyor.
Komite tarafından yapılan değerlendirmedeki temel yaklaşım, terör örgütünün buyruk ve talimatına nazaran hareket edilip edilmediğinin tespitine yönelikken, müracaatlara ait 20’den fazla kurumdan temin edilen bilgiler, 106 kriter başlığı altında tahlil ve sorgulama yapılarak inceleniyor, çalışma metot ve asılları kapsamında kıymetlendirilerek karara bağlanıyor.
Kurul inceleme ve kıymetlendirme kriter bilgileri ortasında, isimli soruşturma ve kovuşturma belgelerindeki tespit ve bilgiler, ceza yargılamaları sonucunda mahkumiyet bilgisi, örgüt içi bağlantı programı ByLock, Eagle kullanıcılığı bilgisi, Bank Asya’ya takviye maksatlı hesap açma ve para yatırma bilgisi, iltisaklı sendika, dernek, vakıf ve federasyon üyelik, yöneticilik bilgisi, iltisaklı kuruluşlardaki çalışma kayıtlarına dair bilgiler, müzahir kuruluşlara yapılan mali takviye, kuşkulu para transferleri ve öbür mali bilgiler de yer alıyor.
– MÜRACAAT SONUCU, UYGULAMA ÜZERİNDEN ÖĞRENİLEBİLİYOR
Komiteye müracaat yapanlar, internet adresindeki “OHAL Kurulu Müracaat Takip Sistemi” uygulaması üzerinden müracaatların safahatı ve kararın sonucu hakkında bilgi edinebiliyor.
Komite kararları bildirim edilmek üzere bireylerin en son misyon yaptığı kurumlara teslim edilirken, tebligat süreci bu kurumlar tarafından yapılıyor.
Başvurusu kabul edilen bireylerin atama süreci, ilgisine nazaran en son vazife yapılan kurum ve Yükseköğretim Heyeti Başkanlığınca yapılırken, kurul kararlarına karşı, kararın bildiriminden itibaren 60 gün içinde Yargıçlar ve Savcılar Kurulunca belirlenen Ankara yönetim mahkemelerine ilgilinin en son vazife yaptığı kurum yahut kuruluş aleyhine iptal davası açılabiliyor.
– 2021 YILI FAALİYET RAPORU YAYIMLANDI
Öte yandan OHAL Komitesi’nin 2021 yılı Faaliyet Raporu da yayımlandı. Türkçe ve İngilizce hazırlanan raporda, komitenin çalışma sonuçlarına ait bilgi verildi.
FETÖ’nün okul dernek, vakıf üzere kuruluşlardaki yapılanmasının da anlatıldığı raporda, örgütün asli ögesi müntesiplerin, ışık meskenleri, yurtlar, okullar, dershaneler olan hizmet ünitelerinde yetiştirildiği, bu kuruluşların temel hedefinin eğitim değil, finansman kaynağı sağlamak ve örgüte “müntesip” yetiştirmek olduğu belirtildi.
Ayrıyeten raporda, örgüte ilişkin şirket, holding, banka, vakıf ve dernek faaliyetlerinde yapılan usulsüzlükler ve yardım ismi altında vatandaşlardan elde edilen gelirlerin örgüte aktarıldığı bilgisine yer verildi. Bu kapsamda verilen karar örnekleriyle de örgütün sivil toplum kuruluşlarındaki yapılanmasına ait ayrıntılar ortaya konuldu.
Kabul ve ret kararlarının örneklerine de yer verilen faaliyet raporunun tamamına, “www.ohalkomisyonu.tccb.gov.tr” internet adresinden erişilebiliyor.
