İzmir 4. Ağır Ceza Mahkemesindeki duruşmaya sanıklar, taraf avukatları ve müştekiler katıldı.
Mahkemenin liderinin iddianameyi okumasının akabinde tutuklu sanık bina fenni mesulü ve statik-betonarme proje müellifi inşaat mühendisi T.A. savunmasını yaptı.
T.A. binayı 1975 zelzele yönetmeliğine uygun yaptığını ve İnşaat Mühendisleri Odası tarafından titizlikle incelendiğini, uygun bulunduğunu ve inşaat ruhsatı verildiğini söyledi.
Proje müellifi olarak sorumluluğu olmadığını düşündüğünü belirten T.A. şunları kaydetti:
“İnşaat üretimi, müteahhit, şantiye şefi ve taşeronlara aittir. İmar kanunu, fenni mesule inşaatın projeye uygun bir formda yapılmasını sağlamak sorumluluğunu verir. Fenni mesuller müteahhidin elemanı değildir, kanun gereği atanırlar, muhtaçlık halinde gelip denetim ederler. Fenni mesuliyeti yapı ruhsatıyla başlayıp yapı kullanma dokümanı ile sona eriyor. ‘Fenni mesul gereç alımı, satımı yapmaz, müteahhitlik, şantiye şefliği yapmaz’ der İmar Kanunu’nda. Almadığım materyalden ötürü sorumlu tutulamam. Alınan karot sayısını yetersiz görüyorum. Tam gün çalışmadığı için fenni mesuller o günlerden sorumlu tutulamaz.”
“İfade tutanaklarına nazaran 2005’te binada çatlaklar oluşmuş.” diyen T.A, 2005’e kadar 4 ila 6 büyüklüğünde 55 sarsıntıya maruz kaldığını, kimilerinin 5’in üzerinde olduğuna dikkat çekti.
T.A, “Binalar zelzeleye karşı koyarken çatlaklar oluşturur. Emrah Apartmanı da 2005 yılında çatlayarak gücünü göstermiştir. Bu çatlaklar bilimsel araştırma yapılmadan ihmal edilmiş ya da yanlış formüller uygulanmıştır. Binayı bütün haliyle ele almak gerekir. Uzmanlarca bütün haliyle ele alınmamıştır. Binalar çatladığında tedbir alınması gerekir. Beton ve etriyelerle ilgili suçlamalar vardır hakkımda. Binanın yıkılışını yalnızca beton ve etriyelere bağlamak hakikat değildir.” tabirlerini kullandı.
Müşteki avukatlarının sanığa savunmasına ait soru sormak istemesi üzerine mahkeme lideri ve avukatlar ortasında adaba ait kısa vadeli tartışma yaşandı.
“Müteahhit değil, kooperatif müdürüyüm”
Tutuksuz sanık bina müteahhidi H.U, binanın müteahhidi olmadığını savunarak, “Ben kooperatif müdürüyüm. 25 sene oturdum o binada. Daha evvelki sarsıntıda İzmir Bayındırlık Vilayet Müdürlüğünden heyet geldi ‘Sıva çatlağıdır, oturulabilir’ raporu verdiler. Benim bir sorumluluğum yoktur.” dedi.
H.U. müşteki avukatların soruları üzerine “Kalfaya kaba inşaat olarak verdik. Kalfanın işini gerçek yapıp yapmadığını fenni mesulü denetler. Kalfa ‘demir döşendi’ der biz fenni mesulü çağırırız. Kooperatif ismine imza yetkisi olan tek kişi bendim.” sözünü kullandı.
Tutuksuz sanık sürveyan H.B.S. de binanın sürveyanı olmadığını savunarak, “Bu imzayı nasıl attım bilmiyorum.” savunmasını yaptı.
“Usulen atılmış bir evrakta imzası var”
H.B.S’nin avukatı müvekkilinin inşaatta hiçbir vakit fiilen sürveyan olarak bulunmadığını belirterek, “Usulen atılmış bir evrakta imzası var. Muhtemelen evrak işlerinde eksiklik olmasın diye atılmış olabilir.” dedi.
Müşteki Özge B. zelzelede anne babasını kaybettiğini söz ederek bildiği tek tadilatın mantolama ve boyama olduğunu söyledi.
Özge B, sanıklardan şikayetçi olduğunu belirterek, “Depremden sonra gördüğüm tek şey bir kum doruğuydu. Elimize aldığımızda beton ufalanıyordu.” dedi.
Müşteki Hasan İnan zelzelede 10 yaşındaki kızını kaybettiğini aktararak, şöyle devam etti:
“Sanıklardan binayı yapan H.U’ya her zelzelede binanın sağlamlığını sormuştum. ‘Sen hiç merak etme, bu binayı sağlam yaptık, ben de geçmişte zelzelede torunumu kaybettim’ dedi. 3,5 milyonluk kentte yalnızca 5 bina yıkılıyorsa önemli ihmal vardır. Bomba atsanız bina bu hale gelmez. Geçmişte yalnızca zelzele çatlaklarını kapatmak için epoksi yapıldığını biliyorum. Sanıklardan şikayetçiyim.”
Müşteki Nuri Seha Yüksel zelzelede eşini ve çocuklarını kaybettiğini tabir ederek, “Müteahhidin birebir binada oturduğu söylendi. Binanın sağlam olduğu söylendi. Sanık H.U. ‘Ben burada oturuyorum, bina sağlam’ diye argümanlı konuşurdu. Ben daireyi aldıktan sonra tadilat hatırlamıyorum.” tabirine yer verdi.
Müşteki Recai Argüder de sanıklardan şikayetçi olduğunu belirterek, “Eşim zelzeleden çok korkuyordu, en korktuğu vefat formuydu. Bir seferinde, H.U’ya, ‘Ağabey, bu bina sağlam değil mi, sana güveniyoruz’ demişti. H.U. da, ‘Bana değil, Allah’a güvenin’ demişti. O vakit biz onun latife yaptığını zannetmiştik, lakin olmadığını maalesef sonradan anladık.” diye konuştu.
Müşteki avukatları H.U’nun tutuklanmasını ve T.A’nın tutukluluğun devamını talep etti.
Savcı ise sanıklardan H.U’nun tutuklanması, öteki sanığın tutukluluk halinin devamı istikametinde mütalaa verdi.
Mahkeme heyeti, tutuklu sanığın bu halinin devamına, H.U’ya konutu terk etmemek kaydıyla isimli denetim uygulanmasına, evrakları ayrılan kamu görevlilerine ait soruşturma akıbetinin sorulmasına ve eksiklerin tamamlanmasına karar vererek duruşmayı yarına erteledi.
İzmir’de 30 Ekim 2020’de meydana gelen 6,6 büyüklüğündeki sarsıntıda Emrah Apartmanı’nda 30 kişi hayatını kaybetmiş, 8 kişi yaralanmıştı.
