Son devirde global iktisadın ana gündem unsuru ‘enerji’. Avrupa’dan Çin’e kadar birçok ülke güç krizi yaşarken güçte kaynak çeşitliliği, yerli üretim ve arz güvenliğinin kıymetli bir defa daha ortaya çıktı.
Bugünkü köşe yazısında Türkiye ve Azerbaycan’ın güç alanında hayata geçirdiği projeleri mercek altına alan Haber7 Genel Yayın Direktörü Osman Ateşli, bilhassa STAR Rafineri’nin stratejik değerine dikkat çekti.
İşte Osman Ateşli’nin o yazısı;
İki kardeş ülke Türkiye ile Azerbaycan, attığı ortak adımlarla tarihi yeniden yazıyor.
Birlikte, enerji ve savunma başta olmak üzere inşaattan sağlığa, turizmden teknolojiye, daha pek çok alanda dev işbirliklerine imzalar atılıyor.
Evvelki gün Zengilan’da Cumhurbaşkanı Erdoğan ile birlikte kameralar karşısına geçen Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, “Ortak adımlarımız tarihte ebedi kalacak. Bu tarihi biz Türkiye ile birlikte yazıyoruz.” sözleri bu hakikatin dünyaya ilanıydı aslında…
İki kardeş ülkenin bu adımlarını sığ politik gözlerin anlayabilmesi kolay değil. Onun için meselenin derinliğinde boğulup gidiyorlar.
Son buluşmadan 4 ay kadar önce Şuşa’da imzalanan Şuşa Beyannamesi tarihi bir mutabakattı. Yapılan anlaşma Türkiye-Azerbaycan arasındaki münasebetlerde yeni bir evre sayılmıştı. Ancak asıl adımların 10 yıllar öncesinde atıldığını da atlamamak gerek.
Onun için geçmişte atılan adımları unutmadan bugün onların ne büyük birikimlere dönüşüverdiğini de hatırlatmakta yarar var.
Bizler inanılmaz heyecanlar duyuyoruz. İki ülkenin her gün biraz daha kardeşlik bağıyla kenetlendiğini gören düşmanlarımıza ise öfkeden kudurmuşçasına tırnaklarını yemek düşüyor.
2008 YILINDA ATILAN GÜÇTE KARDEŞLİK ADIMI
Türkiye-Azerbaycan’ın bölgesel işbirlikleri fena halde birilerinin istikrarını bozmaya yetiyor. Bozmaya da devam edecek. Işığımızı boğmaya niyetlenenlerin iklimimizi çevreleyen puslu havasını dağıtmaya devam edelim;
Sadece Türkiye-Azerbaycan işbirliğiyle kurulan şirketlerden birinin Türkiye’deki faaliyetleri bile birlikte neleri başardığımızı gözler önüne sermek için kâfi. Anlatalım;
Yıl 2008. Kardeş Azerbaycan’la önemli bir güç muahedesinin imzaları atılıyor.
Petkim’in de özelleştirilmesiyle, mülkiyetinde bulunan 2860 dönümlük alan Star Rafineri adıyla kurulan şirkete tahsis ediliyor.
Star Rafineri kim? Azerbaycan Devleti’nin petrol şirketi SOCAR’ın iştiraki olan SOCAR Türkiye adıyla yapılan stratejik yatırım…
ERDOĞAN-ALİYEV ÇABALARIYLA SOCAR’IN GÜCÜ ANADOLU’YU ISITIYOR
Nihayet aynı yıl Star Rafineri’de ilk üretim faaliyetleri başlıyor. Türkiye’nin en büyük endüstriyel holdingi SOCAR Türkiye, Türkiye’nin tek petrokimya kompleksine sahip oluyor. Firma, rafineri, petrokimya, doğal gaz, güç servis hizmetleri, lojistik ve telekomünikasyon üzere alanlarda da yatırımlar yürütüyor.
10 yıllık hayalin gerçekleşmesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in inanılmaz gayretleri var.
SOCAR’ın alevi gücüyle Anadolu’yu ısıtsın istiyorlar. Petkim’i STAR Rafineri’ye entegre ederek küresel bir güç devine dönüşmesi dilek ediliyor. Ve başarılıyor.
STRATEJİK GÜÇ HAM UNSURLARI TÜRKİYE’DE ÜRETİLİYOR
Türkiye ham husus olarak kullandığı ve geçmişte ithal etmek zorunda olduğu eserleri artık içeride sıkıntısız bir şekilde üretebilir hale geliyor.
STAR Rafinerinin girişimleriyle petrokimya bölümü için kıymetli ham hususlar olan nafta, ksilen ve reformat ile cari açığın değerli kalemlerini oluşturan dizel yakıt, jet yakıtı, LPG ve petrokok gibi petrol eserlerinin üretimi artık Türkiye’de yapılıyor. Şirketin Türkiye’nin cari açığının azaltılmasına büyük katkıları var.
STAR Rafineri, yıllık 10 milyon tonluk ham petrol sürece kapasitesiyle Türkiye’nin işlenmiş petrol eserleri muhtaçlığının neredeyse yüzde 25’ini karşılıyor. Ürünler dış piyasada da satışa sunuluyor.
Türkiye’nin dünya markası Türk Hava Yolları’nın jet yakıtı ihtiyacının önemli bir kısmının de üretimini de tekrar bu tesis sağlıyor. Bir taraftan da Anadolu’nun dört bir yanındaki uçuş terminallerine jet yakıtı ulaştırmak için büyük bir ulaşım ağı kurulma çalışmaları yürütülüyor. Ham petrol depolama kapasitesini artırmak için devam eden ilave yatırımlar da eforu…
Petkim, 2021’in 2. Çeyrek sonuçlarıyla ise tüm vakitlerin en düzgün finansal performansına imza attı. Bu devirde 1 milyar 325 milyon TL net kâr elde eden Petkim’de toplam ciro da 7 milyar 397 milyon TL’ye çıkarak her iki göstergede de şirket tarihinin en yüksek sayılarına erişildi. Böylelikle şirketin birinci 6 aylık net kar sayısı da 2 milyar 216 milyon TL’ye ulaşmış oldu.
Petkim’in üretilen hammaddeler; inşaat, tarım, otomotiv, elektrik, elektronik, ambalaj, ilaç, boya, deterjan, kozmetik üzere birçok sanayi alanında kullanılıyor. Kısa bir es verelim;
Hatırlarsınız, Türkiye’nin dünya ihracatından aldığı pay ilk kez Temmuz ayında yüzde 1’in üzerine çıkmıştı. Rakam, 1980’de yüzde 0,14, 2000’de yüzde 0,43 idi… Türkiye’nin önemli bir başarısıydı… Bu başarımızda kardeş Azerbaycanımızın da hissesi var.
SAVAŞ UÇAKLARIMIZIN JET YAKITI ARTIK TÜRKİYE’DE ÜRETİLİYOR
Problemin stratejik ayağına geri dönersek; Türkiye’nin son 20 yılda atmış olduğu stratejik hamlelerden biri sahiden. Çoğu büyük projede olduğu üzere bunda da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın büyük teşvikleri var. Şöyle ki;
2010 öncesi dönemde Türkiye önemli bir savaşa girmiş olsa jetlerini uçuracak yakıta ulaşmak için yabancı devletlerin insafına muhtaç durumdaydık. Çünkü Türkiye’de jet yakıtı üretmenin imkanı yoktu.
Türkiye 2019 yılından beri kendi jet yakıtını üreten ülke durumunda… Türk savaş uçaklarının yakıt muhtaçlığının tamamını karşılayan STAR Rafineri, ülkemizin yıllık jet yakıtı gereksiniminin yüzde 25’inden fazlasını tek başına karşılayabiliyor.
Salgının vurduğu Avrupa güç buhranları yaşarken bu adımların her birinin önemi daha da iyi anlaşılıyor. Pandemi sürecinde ülkelerin kendi içine kapanması nedeniyle dünyanın dört bir yanında pek çok endüstrici ham unsur tedarikinde zorlanırken Türkiye’de tedarik badiresi yaşamıyor. Bugün Avrupa, doğalgazsız kışı nasıl geçireceğinin derdini yaşarken Türkiye’nin bu türlü bir sıkıntısı yok.
Tekrar Azerbaycan’dan Anadolu’ya uzanan Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı TANAP’tan sağlanan gaz akışının önemi vurgulanıyor.
Türkiye’nin bu zorlu dönemde muhtaçlığı olan enerjinin tedarik zincirinde kırılmalar yaşanmamışsa geçmişte atılan bu adımların büyük katkısı var.
Dün içimizin yağlarını eriten aleme ibret bir gelişmeyi hatırlatarak final yapalım;
Kanadalı Telemus Systems diye bir şirket vardı. Türkiye’nin insansız hava araçlarına monte edilen bazı parçaları tedarik ettiğimiz firma… Artık yok. Kanada hükumetinin Türkiye’ye uyguladığı silah ambargosu sonrası TUSAŞ’tan sipariş alamayan şirket, 2021’de hiç gelir sağlayamayarak iflas bayrağını çekti.
Şirketin ana müşterisi zaten TUSAŞ idi. Ambargo sonrası ASELSAN tarafından geliştirilen ve insansız hava araçlarına entegre edilebilen elektro-optik keşif, gözetleme ve hedefleme sistemi CATS sayesinde bu alanda dışa bağımlılık sonlandırılmıştı.
Biz yükseliyoruz, onlar batıyor. Ülkemizi her alanda dışa bağımlılıktan kurtarmak için mücadele verenlere selam olsun!
