Sıhhat Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Sıhhat Enstitüleri Başkanlığı’na (TÜSEB) bağlı Aşı Enstitüsü Başkanlığı’na getirilen Sıhhat Bakanlığı Koronavirüs Bilim Heyeti Üyesi Prof. Dr. Ateş Kara, enstitünün başta Türkiye’nin muhtaçlığı olmak üzere etraf ülkelere de ihraç edilebilecek seviyede aşı geliştirilmesi ve üretilmesine yönelik, yerli imkanlarla çalışacak bir kurum olacağını belirtti. Prof. Dr. Kara, Turkovac aşısında da çok yakın bir vakitte iki doz BioNTech aşısı olan vatandaşlarda, “hatırlatma dozu olarak Turkovac’ın tesirinin araştırılacağı yeni bir faz çalışması başlatılacağını, bunun için de 300 ila 400 gönüllüye ulaşmayı hedeflediklerini söyledi. Prof. Dr. Kara, Turkovac’ın, çocuklar için de faz çalışmalarının planlandığını belirtti. Prof. Dr. Kara, yerli Aşı Enstitüsünde dünyada şimdi geliştirilmemiş Kırım Kongo aşısı üzere yeni aşıların geliştirilmesi üzerine de çalışılacağını söz etti.
“HEDEFLERİMİZDEN BİRİ DÜNYADA OLMAYAN YENİ AŞILARIN GELİŞTİRİLMESİ”
Prof. Dr. Kara, Aşı Enstitüsü’nün amaçlarını özetleyerek “Türkiye Sıhhat Enstitüleri Başkanlığı’nın alt ünitelerinden bir tanesi de Aşı Enstitüsü. Türkiye’deki bilhassa bulaşıcı hastalıkların nasıl bulaştıkları, bu hastalıkların yükü, ülkemizin muhtaçlığı, bu gereksinimlerin neler olabileceğinin belirlenmesi (hem tahminen hastalıkların öldürücülüğü istikametinden, hem de hastalığın yaygınlığı ve toplum üzerindeki tesirleri yönünden) ve ona yönelik tahminen dünyada geliştirilmemiş yeni aşıların geliştirilmesi de amaçlanıyor. Örneğin Kırım Kongo aşısı üzere. Ya da dünyada geliştirilmiş ancak ülkemizde üretilmesi ya da daha gelişmiş bir aşı olarak üretilmesi de gayelerimizden bir tanesi. Aşı Enstitüsü olarak Türkiye’nin aşı muhtaçlığının hem belirlenmesi hem de bunun mümkün olduğu kadar yerli imkanlarla gerçekleştirilmesi, yabancı ülkelerdeki aşı üreticileri ile de iştirakler ve birlikteliklerin yönlendirilmesi, etrafımıza ve etraf ülkelere yönelik olarak da aşı muhtaçlığının en uygun halde karşılanması da amaçlarımız ortasında yer alıyor” dedi.
İKİ DOZ BIONTECH OLANLARA ÜÇÜNCÜ DOZ TURKOVAC ÇALIŞMASI BAŞLAYACAK
Türkiye’nin birinci yerli Kovid aşısı olarak piyasaya çıkmak üzere olan Turkovac aşısı ile ilgili çalışmalarda gelinen son noktayı da anlatan Prof. Dr. Kara, şu kıymetli bilgileri verdi: “Faz 3 çalışmalarının 1’nci ve 2’nci basamakları tamamlandı. Bitme noktasında diyebilirim. Bu şu manaya geliyor yakın periyotta ülkemizde kullanılabilir bir aşı haline gelecek. Şu anda Turkovac ile ilgili iki aşı çalışmamız ağır olarak devam ediyor. Biri daha önce hiç aşı olmamış şahısların birinci sefer Turkovac ile aşılanması. Bir de inaktif aşı olarak Sinovac aşısı ile 2 dozunu olmuş bireylere, ortadan geçen mühlet 3 aydan fazla ise hatırlatma dozu olarak Turkovac’ın uygulandığı ve buna bağlı aşı karşılığının değerlendirildiği öbür çalışmamız yürüyor. Bu çalışmada istekli sayımız 1500’ün üzerinde şu anda. Ancak planımız, 3 bin ila 4 bin üzere bir istekli sayısına ulaşmak. Yakın bir periyotta ise iki doz BioNTech aşısı olan şahıslara 6 aydan sonra yapılacak hatırlatma dozu olarak Turkovac’ı uygulayacağımız bir çalışma başlatılacak. O çalışma da şu anda etik komiteden müsaade alma basamağında. Bu hafta ya da önümüzdeki hafta içerisinde çıkması bekleniyor müsaadenin. Buradaki istekli sayımızın 300 ila 400 civarında olmasını planlıyoruz. Zira bu çalışmada direkt laboratuvardaki sonuçlara nazaran kıymetlendirme yapılacak. O nedenle sayının biraz daha az olması uygun. Gaye bu aşımızı öncelikle TÜSEB olarak Türkiye’deki üreticiler yahut aşı geliştiricilerle öncelikle ülkemizin muhtaçlığına yönelik sunmak elbette lakin sonuç olarak tüm dünyaya da sunulmasını hedefliyoruz.”
AŞI ÇALIŞMALARI DSÖ, FDA YAHUT EMA ONAYLARI İÇİN DE ÇOK TİTİZ YÜRÜTÜLÜYOR
Türkiye’de yeni bir aşının aşı geliştirilme ve uygulanma kurallarının dünya standartlarının da üzerinde çok net ve çok sıkı bir formda yürütüldüğüne işaret eden Prof. Dr. Kara, “Türkiye’de bir aşının uygulanabilir olması için dünya ortalamalarının da üzerinde olması gerekiyor. Bu Turkovac için de, Turkovac’tan sonra Türkiye’de geliştirilecek başka tüm aşılar için de geçerli. Tahminen bunlar Koronavirüs aşısı olacak, tahminen grip aşısı, tahminen kuduz aşısı ya da bir öteki aşı. Bu da aşılarımızın dünyada da kullanılabilir bir formda ortaya çıkacağı manasına geliyor. Aşı çalışmaları ve sayılarımızın planları da bu tarafta yapılıyor. Biz, kendi vatandaşımıza aşıyı sunmadan evvel de dünya otoritelerinin istediği koşulların çok üzerinde şartlarda bunu yapıyoruz. kendi ülke kurallarımız esasen çok sıkı. Toplumumuzun, bu çalışmalara takviye vermesi bu yüzden çok değerli. Zira bizim istekli çalışmalarında kâfi sayılara ulaşmamız gerekiyor bu dataları dünyaya sunabilmek için. Şu an bir çalışmamızda 1000-1500 kişi ile bunu gösterdik lakin ne yazık ki kâfi değil. Bu sayının 3 bin, 4 bin, 5 bin civarında olması gerekiyor. Böylelikle Dünya Sıhhat Örgütü, FDA yahut Avrupa İlaç Ajansı EMA onaylarını da alabilelim.
“TÜRKİYE DATALARI DÜNYADA DA KABUL GÖRDÜ”
Sinovac aşısının DSÖ onayının daha çok Türkiye’de yürütülen faz çalışmaları sayesinde alınabildiğine de işaret eden Prof. Dr. Kara, kelamlarını şöyle sürdürdü: “DSÖ kullanım onayını verdi fakat EMA firmadan birkaç doküman daha istedi. Fakat firma bu hususta tahminen çok istekli davranmadı. Açıkçası Türkiye’den giden datalarla DSÖ bu aşı için onay verdi. Zira Türkiye’deki klinik araştırmayı gerçekleştiren gruplarımız, hocalarımız, nitekim çok titiz davrandılar. O bilgiler zati DSÖ tarafından uygun ve kâfi görüldü. Benzeri halde artık bizim Turkovac aşı çalışmalarını yapan ve bundan sonraki gelecek aşıların da araştırma ve çalışmalarını yürüten hocalarımız da çok değerli ve datalarına dünyanın güvendiği isimler. O nedenle halkımızdan bizim ricamız, lütfen aşı çalışmalarımıza istekli olarak takviye versinler. İstekli olarak hem Turkovac hem de bundan sonraki başka aşı çalışmaları için tereddüt etmeden istekli olsunlar.”
