ANKARA – Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), “İnsan Onuru, Eşitlik ve Devlet-Hakların Korunmasında Kurumsal Aklın İnşası” başlıklı bir söyleşi gerçekleştirdi. Eski TBMM Başkanı Mustafa Şentop’un katıldığı etkinlik, TİHEK Ana Bina Konferans Salonu’nda yapıldı.
TİHEK Başkanı Vasip Şahin, açılış konuşmasında kurumun misyonunu vurgulayarak, insan haklarının korunmasında uluslararası sözleşmelere bağlı olarak faaliyet gösterdiklerini belirtti. Şahin, “TİHEK, ayrımcılığı önleme ve insan haklarını savunma konusundaki sorumluluklarını yerine getirmektedir,” dedi.
Devletin Gerçek Gücü
Mustafa Şentop ise söyleşide devletin büyüklüğünün sadece güçle ölçülemeyeceğini ifade ederek,
“Bir devletin gerçek gücü, kendi gücünü hukukla sınırlayabildiği zaman ortaya çıkar.”
dedi. Şentop, TİHEK’in devlet uygulamalarını dışarıdan değerlendirebilme yeteneğinin önemine dikkat çekti.
Şentop, hataların göz önüne serilmesinin devleti küçültmeyeceğini aksine güçlendireceğini savundu. Ayrıca güçlü bir devletin eleştiriden korkmadığını ve bu tür eleştirileri hukuk çerçevesinde karşılayacak yeterlilikte olması gerektiğini belirtti.
Yeni İnsan Hakları Tehditleri
Söyleşide insan hakları tartışmalarının artık sadece karakollarda veya mahkemelerde yapılmaması gerektiğini vurgulayan Şentop,
“21. yüzyılın insan hakları tartışmasını yalnızca karakol, mahkeme ve cezaevi üzerinden yapamayız.”
şeklinde konuştu. Günümüzde sosyal medya ve yapay zeka gibi yeni alanların da insan hakları açısından önemli olduğunu belirtti.
Şentop, seçim güvenliğinin yalnızca oyların güvenliğinden ibaret olmadığını belirterek, seçmenin iradesinin sosyal medya aracılığıyla nasıl şekillendiğinin de sorgulanması gerektiğini ifade etti. Bu bağlamda yanlış bilgilerin yayılması ve bazı siyasi görüşlerin algoritmalarla desteklenmesi konularına dikkat çekti.
Kültürel ve Kurumsal Boyutlar
Bir özel şirketin milyonlarca insanın neyi göreceğine karar verebilmesinin yalnızca ticari güçten öte bir anlam taşıdığını vurgulayan Şentop, toplumsal ve siyasi güçlerin de bu süreçte rol oynadığını dile getirdi. İki önemli mücadele alanı olduğunu kaydeden Şentop, bunlardan birisinin devlet dışı büyük güçlere karşı insanı korumak olduğunu söyledi.
Ayrıca insan haklarının evrenselleştirilmesi için çifte standartların ortadan kaldırılması gerektiğini ifade eden Şentop, bu konuda gerekli adımların atılmasının önemini vurguladı. İnsan haklarının normatif, kurumsal ve kültürel boyutlarına da dikkat çekerek,
“İnsan hakları meselesi yalnız bir mevzuat meselesi değildir. Aynı zamanda bir devlet ve insan kültürü meselesidir.”
dedi.
