Kocaeli ve Kahramanmaraş’tan gelen akademik ekipler, baş dönmesi ve denge bozukluklarının mobil cihazlar aracılığıyla teşhis edilmesine olanak tanıyacak bir sistem geliştirmeye başladı.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) desteğiyle hayata geçirilen projeler, Kocaeli Şehir Hastanesi ile Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi işbirliğiyle yürütülüyor. Bu kapsamda cep telefonları ve dizüstü bilgisayarlar kullanılarak göz ile baş hareketlerinin analizine yönelik iki ayrı sistem geliştirildi.
Mobil Denge Test Cihazları
Proje dahilinde, Mobil VNG (göz hareketlerini kaydeden taşınabilir denge test cihazı) ve Mobil Video Head Impulse (baş ve göz hareketlerinin uyumunu ölçen taşınabilir denge test cihazı) gibi yenilikçi araçların üretimi planlanıyor. Bu sistemlerin, sabit laboratuvar ortamına ve uzman personele olan bağımlılığı azaltarak, sağlık hizmetlerinin daha geniş bir yelpazede erişilebilir olmasını sağlaması bekleniyor.
Dışa Bağımlılığı Azaltma Hedefi
Yerli üretim ile dışa bağımlılığın düşeceği ve maliyetlerin azalacağı öngörülüyor. Sistem, baş dönmesi ve denge bozukluklarına yol açan iç kulak, beyin ve beyincik gibi organlarla ilgili hastalıkların hızlı ve etkili bir şekilde teşhis edilmesini hedefliyor.
“Uygulamayı etkin şekilde acil servisler de dahil olmak üzere kullanmayı hedefliyoruz.”
Kocaeli Şehir Hastanesi’nden kulak burun boğaz uzmanı Prof. Dr. Halil Erdem Özel, baş dönmesi ve denge bozukluklarının toplumda yaygın olarak görülen rahatsızlıklar olduğunu belirtti. Bu rahatsızlıkların altında yatan sebeplerin iç kulak, beyin ve beyincik gibi kritik organlarla bağlantılı olabileceğine dikkat çekti.
Kullanıcı Dostu Çözümler Geliştirilmekte
Özel, ileri düzey denge testlerine ulaşımın genellikle kısıtlı ve maliyetli olduğunu ifade ederek, taşınabilir sistemlerin daha kullanıcı dostu olacağını vurguladı. “Daha etkin analizler yapabileceğimiz, en önemlisi yerli olması dolayısıyla kullanım maliyetlerini düşüreceğimiz sistem geliştirmeyi planlıyoruz,” dedi.
Göz hareketlerinin izlenmesinin temel unsur olduğunu belirten Özel, mevcut VNG testlerinin sabit laboratuvar ortamında gerçekleştirildiğini aktardı. Ancak yeni projeyle birlikte kablosuz mobil sistemlerin kullanılmasının amaçlandığını ifade etti.
“Cep telefonu veya dizüstü bilgisayar gibi cihazlarla hastanın baş ve göz hareketlerini takip edebileceğimiz yazılımı kullanarak bu uygulamayı etkin hale getirmeyi hedefliyoruz.”
Klinik Çalışmalar Devam Ediyor
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Turab Selçuk ise projelerin TÜBİTAK tarafından desteklendiğini vurgulayarak klinik çalışma aşamasında olduklarını bildirdi. Selçuk, cep telefonlarını yerli yapay zeka destekli tıbbi tanı cihazlarına dönüştürmeyi amaçladıklarını söyledi.
Bu projeyle göz hareketlerini yapay zeka algoritmalarıyla takip ederek nistagmus (göz titremesi) gibi durumları tespit etmeyi hedeflediklerini belirten Selçuk, yerli üretim sayesinde daha düşük maliyetli tıbbi test cihazları elde etmeyi amaçladıklarını açıkladı.
