Erken Çocukluk Eğitimi Uzmanı Öğr. Gör. Damla Güzeldere Aydın, çocukların gelişiminde önemli bir role sahip olan tuvalet eğitimini ve hazırlık sürecini ebeveynlerin sorunsuz ve kolaylıkla yönetebilmeleri için önemli bilgiler verdi. Öğr. Gör. Aydın, “18-36 ay arası en ideal dönem. Çocuğun tuvalet alışkanlığını rahat kazanması için eğitim öncesi hazırlık süreci ise 18 ile 24 ay arası sürer” dedi.
İzmir Kavram Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Damla Güzeldere Aydın, tuvalet eğitiminin en önemli aşamasının çocuğu hazırlama yani eğitime başlamadan önceki süreç olduğunu belirtti. Tuvalet eğitimi için çocukların bireysel farklılıklarının da göz önünde bulundurularak 18-36 ay arasının ideal bir dönem olduğunu söyleyen Aydın, çocuğun tuvalet alışkanlığını daha rahat kazanması için eğitim öncesi hazırlık sürecinin 18 ile 24 ay arası sürdüğünü ifade etti.
“NE ZAMAN TUVALET EĞİTİMİNE BAŞLAYACAĞINIZIN SİNYALİNİ VERECEK”
Aydın, “Tuvalet eğitimine hazırlık sürecinde öncelikle çocukların tuvalet hakkında bilgi sahibi olmasına özen gösterilmelidir. Bu noktada da çocuklar için en iyi öğrenme aracının oyun olduğunu düşündüğümüzde tuvaleti de oyun yolu ile çocuklara öğretmek, oyun yolu ile içselleştirmelerini sağlamak doğru olacaktır. Oyun sırasında oyuncakları tuvalete götürmek, bebeğin tuvaleti gelmiş, hadi bebeği tuvalete götürelim diyerek bebeği klozete oturtmak, sonrasında: Aferin, tuvaletini yaptın şimdi tuvalet kağıdı ile temizleyelim, sifona basalım ve dışkıya bay bay yapalım diyerek oyunsu süreçler yaratmak, çocuk için eğlenceli bir öğreti olacaktır” diye konuştu.
Bununla birlikte çocuğun bakımını üstlenen kişilerin de tuvalete gidecekleri zaman, “Çocuğun duyacağı bir şekilde tuvaletim geldi” tuvaletimi yapıp geleceğim diyerek bu süreci normalleştirmeleri önemli olduğunun altını çizen Aydın, “Resimli öykü kitapları, çocuğun gelişimini ve eğitimini desteklemede önemli bir role sahiptir. Bu noktada tuvalet eğitimi ile ilgili çocuğun yaşına ve gelişimine uygun resimli öykü kitapları okumak, çocuğun özellikle psikolojik açıdan sürece olumlu bir şekilde hazırlanmasını destekleyecektir” ifadelerini kullandı.
TUVALET EĞİTİMİNE HAZIR OLDUĞUNU FARKETTİNİZ, NASIL BAŞLANMALI?
Hazırlık süreci ile çocuğu çok iyi şekilde gözlemlemenin ve çocuğun tuvalet eğitimine hazır olduğuna dair verdiği ipuçlarını takip etmenin büyük önem taşıdığını söyleyen Aydın, çocuğun tuvalet eğitimine hazır olduğunda ebeveynlere ne zaman başlayacağının sinyalini verdiğini belirterek bu ipuçlarını şu şekilde sıraladı:
“Çocuğunuz tuvaletini bezine yapmaktan, bez takmaktan rahatsız olmaya başlarsa, tuvaletini yaparken koltuğun arkasına, perdenin arkasına veya belirli köşelere geçerek dışkısını yapmaya çalışırsa, tuvaletinin geldiğini ifade edebilecek düzeyde dil gelişimine sahip olmaya başlarsa, bezinin kuru kalma süresi uzarsa, tuvalete gitmeye ve klozeti kullanmaya karşı istekli olmaya başlarsa, tuvalet eğitimine hazırlık aşamasında uyguladığınız yöntemlere olumlu tepkiler vermesi gibi ipuçları, çocuğun tuvalet eğitimine hazır olduğunu düşünebiliriz.”
Aydın, “Tuvalet eğitimine başlamaya karar verildiğinde öncelikli olarak çocuğun anlayacağı bir şekilde artık bez kullanmayacağını, tuvaletini tuvalete yapacağını ve bez yerine külot kullanacağının açıklanması gerekir” dedi. Çocuğun tuvaletini yapmak için kullanacağı aparatın alışverişini çocuk ile yapılmasının hazırlık için aparatı benimsemesinde kolaylık sağlayacağını belirterek ayrıca tuvalet aparatına tuvaletini yaptıktan sonra çocuğun yanında dışkının tuvalete dökülüp sifona basılmasının da önemli olduğunu söyleyen Aydın, sözlerine şöyle devam etti:
“Çocuk klozete oturduğunda ayakları yere basmadığı zaman tedirgin olabilir. Bunu önlemek ve çocuğun kendini güvende hissetmesi sağlamak için ayağının altına koyabileceği basamak alınması faydalı olacaktır. Tuvaletini yaptıktan sonra, aferin dışkını tuvalete bıraktın gibi söylemlerde bulunmak çocuğun hoşuna gidecek ve davranışın pekişmesini destekleyecektir. Aynı zamanda sifona basarak dışkıya bay bay yapmak süreci eğlenceli hale getirmeyi sağlayacaktır.”
“KIZMAK VE CEZALANDIRMAK GELİŞİMİNİ OLUMSUZ ETKİLEYEBİLİR”
Son olarak tuvalet alışkanlığı kazanma süresinin çocuktan çocuğa farklılık göstereceğini unutmamak gerektiğini hatırlatan Öğr. Gör. Damla Aydın, “Bazı çocukların bir haftada tuvalet alışkanlığı kazanırken bazılarının bu alışkanlığı bir ayda kazanması muhtemeldir. Bu noktada çocuğa bakım veren kişilerin sabırlı ve sevecen yaklaşımı çok önemlidir. Altına kaçırdığı için çocuğa bağırmak, kızmak, cezalandırmak, tehdit etmek gibi uygun olmayan davranışlar çocuğun gelişimini ve sürecin işleyişini olumsuz yönde etkileyecektir. Bu gibi olumsuz davranışların yerine çocuğa bunun normal olduğu, ilk başlarda herkesin altına kaçırabileceği, zamanla onun da tuvaletini tutarak sadece tuvalete bırakmayı gerçekleştirebileceği uygun bir dille anlatılmalı; çocuğun tuvalet alışkanlığı kazanma sürecini rahat bir şekilde atlatması sağlanmalıdır” uyarısında bulundu.
Kaynak: Demirören Haber Ajansı
