İstanbul’da kapalı alanlarda sigara yasağına uymayan işletmelere son 5 yılda toplamda 694 milyon 666 bin 994 lira idari ceza kesildi.
Tütün ürünlerinin tüketiminin yasaklandığı alanlara ilişkin düzenlemeler, Türkiye’de 2008 yılından bu yana yürürlükte. Bu kapsamda, 19 Temmuz 2009 tarihinden itibaren lokanta, kahvehane, kafeterya gibi özel işletmelerde de tütün kullanımı yasaklandı. Yasağın amacı, sigara içmeyenlerin pasif duman maruziyetinden korunması olarak belirlendi.
Denetim Sayısı ve Ceza Tutarları
Son beş yılda İstanbul’daki 1 milyon 349 bin 147 işletme denetlendi. Denetimlerde, kapalı alanda tütün kullanımına izin veren 25 bin 970 iş yeri tespit edildi. 2022 yılında bu ihlallerden dolayı kesilen ceza tutarı 22 milyon lira iken; 2023’te bu miktar 33 milyona, 2024’te ise 154 milyon liraya yükseldi. Bu yılın ocak-mayıs döneminde ise yasağa uymayan işletmelere toplamda 205 milyon lira ceza uygulandı.
Geçici Kapatma Cezaları
Bazı ihlaller sonucunda işletmelere geçici kapatma cezası da verildi. Son dört yıllık süreçte toplamda 681 işletmeye bu şekilde yaptırım uygulandı. Ayrıca, yasağı ihlal eden toplamda 1.958 kişiye de idari para cezası kesildi.
Vatandaşların Rolü
İstanbul’da vatandaşlar, sigara yasağına uymayan işletmeleri veya şahısları İl Sağlık Müdürlüğüne bildirebiliyor. Bunun yanı sıra Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM) üzerinden de şikayette bulunmak mümkün. İhbarlar sonucunda son dört yılda toplamda 36 bin 509 denetim gerçekleştirildi.
Sigaradan Kaynaklanan Sağlık Sorunları
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Volkan Kara, dünya genelinde sigara kaynaklı ölümlerin yılda yaklaşık 8 milyon olduğunu ve bunun büyük bir kısmının pasif duman maruziyetine bağlı olduğunu belirtti. Kapalı alanlarda sigara içmenin yasaklanması, hem sigara içmeyenlerin sağlığını korumak hem de toplumda sigara kullanımının görünürlüğünü azaltmak açısından kritik önem taşıyor.
Farkındalık Artırma Çabaları
Kara, Yeşilay ve Sağlık Bakanlığının bu konuda farkındalığı artırmaya yönelik eğitim programları düzenlediğini ifade etti. Bu eğitimler ile gelecek nesillerin dumansız bir ortamda büyümesi hedefleniyor. Ayrıca, ücretsiz sigara bırakma tedavileri sunulmakta ve bağımlılıkların önlenmesi konusunda toplumsal bilincin artırılması amaçlanmaktadır.
Sigaraya karşı duyarlılığın artırılması için herkesin sorumluluk taşıdığını vurgulayan Kara, ihlalleri bildirme ve çevrelerindeki kişilerle bu konuda olumlu iletişim kurmanın önemine dikkat çekti. Temiz hava hakkının herkes için geçerli olduğunu belirten Kara, toplumun bu konuda daha aktif olmasını teşvik etti.
