Akdeniz Üniversitesi’nden uzmanlar, dijital demans riskini azaltmak için bazı pratik önerilerde bulundu. Doç. Dr. Nur Ebru Barcın ve Prof. Dr. Ebru Apaydın Doğan, akıllı telefon ve diğer dijital cihazların aşırı kullanımının beyin üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirtti. Uzmanlar, bu durumdan korunmak için navigasyon sistemlerinin kullanılmaması, telefon numaralarının ezberlenmesi, el yazısıyla yazı yazılması, sosyal etkileşimlerin artırılması, düzenli egzersiz yapılması ve kitap okunması gerektiğini vurguladı.
Doç. Dr. Barcın, ‘dijital demans’ teriminin metaforik bir anlam taşıdığını ifade ederek, aşırı ekran maruziyetinin tüm yaş gruplarını etkilediğini söyledi. Barcın, “Bu durum, tedavi edilmesi gereken bir demans hastalığı değil, fakat günümüz insanını etkileyen bir olgu” dedi. Dijital dünyanın öğrenme biçimlerini değiştirdiğine dikkat çeken Barcın, insanların bilgiye ulaşma çabalarının arttığını ancak bu süreçte derin öğrenmenin azaldığını belirtti.
Uzmanlar, yapay zekanın hayatın bir parçası haline geldiğini ve bunun öğrenme süreçlerini etkilediğini dile getirdi. Doç. Dr. Barcın, beyin plastisitesinin önemine değinerek, ekran maruziyetinin yüzeysel öğrenmeye yol açtığını ve dikkat dağınıklığına sebep olduğunu kaydetti. Ayrıca, teknolojiyi tamamen dışlamanın yerine daha etkin bir şekilde kullanmanın gerektiğini ifade etti.
Demans ve Alzheimer hastalığı için en önemli risk faktörlerinin sosyalleşmemek ve fiziksel aktivitelerde bulunmamak olduğunu belirten Barcın, navigasyon yerine zihinsel çaba ile yol bulmanın önemine dikkat çekti. Ayrıca, düzenli fiziksel egzersiz yapmanın ve kaliteli bir uyku almanın Alzheimer riskini azalttığını vurguladı. Uykunun, beyin sağlığı için kritik olduğunu ve mavi ışık maruziyetinin azaltılması gerektiğini söyledi.
Prof. Dr. Ebru Apaydın Doğan ise dijital demansın bir hastalık değil, metaforik bir tanım olduğunu belirtti. Ekran maruziyetinin çocuklar ve yaşlılar üzerindeki etkilerinin farklı olduğunu vurgulayan Doğan, çocukların bilişsel gelişim dönemlerinde ekranla fazla zaman geçirmelerinin olumsuz sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. Ayrıca, ailelerin çocuklarına ekran vermesinin sosyal ve fiziksel gelişimlerini olumsuz etkilediğini belirtti.
Yaşlı bireylerin ekran bağımlılığına dikkat çeken Doğan, sosyal etkileşimin önemini vurgulayarak, yaşlıların yalnız kalmamaları ve sosyal aktivitelerde bulunmaları gerektiğini ifade etti. Ayrıca, cep telefonlarındaki önemli numaraların ezberlenmesi gerektiğini ve telefon bağımlılığından kaçınılması gerektiğini belirtti. Uzmanlar, sosyalleşmenin ve insanlarla iletişimin beyin sağlığını korumada önemli bir faktör olduğunu vurguladı.
