Sanayileşmenin dünyada hızla arttığı bu dönemde fabrikasyon tarzı yiyecekler insan hayatında daha çok yer almaya başlamıştır. Bu durum bazı hastalıkları da beraberinde getirmiş ve çölyak hastalığı da bu hastalıklardan biridir. Bu hastalık hakkında en çok merak edilen ve en çok araştırılan hususlar ise Çölyak hastalığı nedir çölyak hastalığının belirtileri nelerdir çölyak hastalığının tedavisi nasıldır?
ÇÖLYAK NEDİR?
Çölyak, beslenme bozukluğuna bağlı olarak bazı gıda maddelerinin bağırsak tarafından sindirilememesi olarak tanımlanır.
ÇÖLYAK HASTALIĞI NEDİR?
Çölyak hastalığı,vücudun glüten maddesine karşı vermiş olduğu reaksiyondur. Özellikle tahıl grubunda yer alan buğday, arpa çavdar ve yulaf gibi besin maddelerinde bulunan proteinlere karşı vücudun hassasiyet gösterip savaşmasıdır. Sağlıklı bir insan vücudunda bulunan ince bağırsaklar girintili çıkıntılı bir yapıya sahip iken çölyaklı hastalarda ince bağırsak düzleşmeye başlar ve buna bağlı olarak emilimde azalma ve sonrasında ise çeşitli bir takım zorluklar oluşmaya başlar. Genel olarak her yaş grubunda ortaya çıkar bazı hastalarda oldukça fazla belirti verirken bazı hastalarda hiçbir belirti vermeden ilerler. Buna karşılık yaş ilerledikçe hastalığın belirtileri artar. Hastalığın gelişmesinde genetik faktörler önemli derecede yer tutar. Özellikle çölyak hastalığına sahip anne veya babaların çocuklarında bu hastalığın ortaya çıkma ihtimali daha fazladır. Çölyak hastalığı aynı zamanda bakteri,virüs gibi vücuda zara veren mikroorganizmalara karşı savaşan vücudun bazı yararlı maddelere özelliklede glütene karşı da savaşmasıdır. Gluteni zararlı bir madde olarak gören vücut ona karşı savaşa geçer ve değişik bazı tepkimelerle onu vücuttan atmaya çalışır. İşlenmiş gıdalar ve glüten içeren gıdaların tüketiminin artması hastalığın daha ağır bir şekilde ilerlemesine sebep olmaktadır.İ statiksel olarak her 100 kişiden birinde görülme ihtimali vardır. Peki bu hastalık kendi nasıl gösterir ve hangi durumlarda çölyak olduğumuzdan şüphelenmeliyiz?
ÇÖLYAK HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Gluten maddesini düşman olarak algılayan vücut bu hastalığa karşı nasıl belirti verir? Madde madde ele alırsak çölyak hastalığının belirtileri şunlardır;
Kabızlık
Kansızlık
Kusma
İshal
Kilo alamama durumu
İştahsızlık
Gaz problemleri
Karaciğer rahatsızlıkları
Eklem ve kemik ağrıları şeklinde ortaya çıkar.
Tüm bunlara karşılık belirtiler herkeste aynı şekilde ortaya çıkmaz. Çocuklarda, yetişkinlerde, kadınlarda farklı şekilde ortaya çıkar.
ÇOCUKLARDAÇÖLYAK HASTALIĞI BELİRTİSİ NELERDİR?
2 Yaş altı çocuklarda görülen belirtiler;
Gelişme geriliği
İştahsızlık
Karında şişkinlik
Kronik ishal
2 Yaş üstü çocuklarda görülen belirtiler;
Uzun süren ishal durumu
Yaşıtlarına göre gelişim geriliği
Kilo kaybı
Ergenlikte gecikme
Hiperaktive bozukluğu
Yetişkinlerde görülen belirtiler;
İshal
Kabızlık
Halsizlik
Demir eksikliği
Cilt problemleri
Dişlerde oluşan rahatsızlık
ÇÖLYAK HASTALIĞININ TANISI NASIL YAPILIR?
Çölyak hastalığının tanısı endoskopı, biyopsi ve serolojik testlerle yapılmaktadır. Fakat belirtileri gibi tanısı da çocuk ve yetişkinlere göre faklılık arz etmektedir. Çocuklarda tanı koymak kolay iken yaş ilerledikçe hastalığın tanısının koyulması zorlaşabiliyor.
ÇÖLYAK HASTALIĞININ TEDAVİSİ NEDİR?
Bilinen en önemli tedavisi glüten diyetidir ve bu ömür boyu devam eder. Özellikle buğday,
Arpa ,Yulaf gibi gıdalardan uzak durarak hastalığın hafif seyretmesi amaçlanır. Bu gıdalarda bulunan B12 gibi vitaminler başka gıdalarla telafi edilir. Kişilerin bu süreci diyetisyen eşliğinde sürdürmesi hastalığın belirtilerini minumum seviyeye indirecektir. Aynı zamanda sürekli doktor gözetimine bulunması da hastalığın yavaşlamasında önemli rol oynayacaktır.
