Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Türkiye’nin temel muhtaçlığı olan ya da cari açık verdiği birçok kritik eserin bugün açılan biyorafineri tesisinde üretileceğini belirterek, burada elde edilecek biyoyakıtın uçuşlarda kullanılmasıyla güçte dışa bağımlılığın ve karbon salımının azaltılacağını söyledi.
Biyoekonomi Odaklı Kalkınma İçin Entegre Biyorafineri Konsepti Projesi (INDEPENDENT) kapsamında hayata geçirilen, Avrupa’nın birinci ve tek karbon negatif biyorafineri tesisi Güç ve Olağan Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in de iştirakiyle Boğaziçi Üniversitesi’nin Kilyos’taki Sarıtepe Yerleşkesi’nde açıldı.
Merasimde konuşan Varank, ekonomik büyümenin ülkeler için ehemmiyetinden bahsederek, artık büyümenin sürdürülebilirliği ve etrafa saygılı olmasının da kalkınma açısından değerli bir kriter olarak karşılarına çıktığını bildirdi.
Artık üretirken yalnızca ekonomik maliyetlerin değil toplumsal maliyetlerin de düşünülmesi gerektiğini lisana getiren Varank, “Eğer düşünmezseniz, rekabetçiliğiniz ortadan kalkıyor, ticari partnerleriniz sizinle olan ekonomik ilgilerini gözden geçiriyor. Hakikaten, AB’nin Yeşil Mutabakat kapsamında uygulamayı planladığı sonda karbon düzenlemesi de bunu öngörüyor.” diye konuştu.
Varank, gelecek devirde, yenilikçi formül ve teknolojilerle iktisadında yeşil kalkınma ihtilalini başaran ülkelerin yararlı çıkacağını kaydederek, “Bu olayı yalnızca bir ekonomik kazanım olarak değerlendirmemeliyiz. Yaşanabilir bir çevreyi oluşturmak, gelecek jenerasyonlara yaşanabilir bir dünya bırakmak için de bu dönüşüme ayak uydurmak zorundayız.” tabirlerini kullandı.
“Boğaziçi Üniversitesi üzere bir markaya bu türlü işler yakışır”
Bakan Varank, artık “kullan at yine üret” diyerek tek istikametli bir yaklaşımı sürdürmenin mümkün olmadığına vurgu yaparak, bu üretim anlayışının getirdiği olumsuzlardan bahsetti.
Varank, “Enerji başta olmak üzere tüm kaynakların verimli kullanıldığı, israfın en aza indiği, atıkların geri kazanıldığı, karbon ayak izinin olmadığı bir yapıya dönüşüm olmazsa olmazımızdır. Biz de esasen bu mevzudaki kararlılığımızı Paris İklim Muahedesi’ni imzalayarak gösterdik. Benzeri formda, Avrupa Yeşil Mutabakatı’na ahenk konusunda gerekli tüm hazırlıkları sürdürüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Birçok alanda yenilikçi ve akılcı siyasetler uyguladıklarını, bu noktada ulusal ve memleketler arası kaynakları faal biçimde kullanmaya çalıştıklarını anlatarak, bunlardan bir adedinin de İştirak Öncesi Mali Yardım Aracı IPA’nın değerli bileşenlerinden “Rekabetçi Dallar Programı” olduğunu söyledi.
AB ile ortak finansman sağladıkları ve yürütücüsü oldukları programla bugüne kadar 800 milyon avroluk kaynak oluşturduklarını lisana getiren Varank, projelere ait bilgiler verdi.
Bugün açılışını yaptıkları INDEPENDENT projesinin de programın en hoş örneklerinden olduğunu söz eden Varank, “Boğaziçi Üniversitesi ve Boğaziçi Teknopark iş birliğinde geliştirilen bu nadide projeye yaklaşık 6 milyon avro takviye sağladık. Beni şahsî olarak da epey heyecanlandıran bu projenin içeriğine ve sonuçlarına baktığımda, projenin bu takviyesi sonuna kadar hak ettiğini düşünüyorum. Ortaya koyduğu yenilikçi ve çevreci teknolojilerle, iktisatta yeşil dönüşüm amaçlarımıza çok büyük katkılar yapacağına eminim ve yürekten inanıyorum. Esasen Boğaziçi Üniversitesi üzere bir markaya bu türlü işler yakışır.” yorumunu yaptı.
“Ürünler hiçbir fosil kaynağa bağlı olmadan elde edilecek”
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank, kurulan tesisin; tüm dünyada, yosun biyoteknolojileri alanında çalışmalar yürüten en değerli merkezlerden biri pozisyonunda olduğunu belirterek, yalnızca ürettiği eserlerle değil, fiziki yapısıyla da yeşil bir tesis olma özelliğiyle öne çıktığını söyledi.
Tesisin elektrik gereksiniminin tamamının rüzgar gücü santralinden karşılandığını lisana getiren Varank, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bu istikametiyle Avrupa’nın birinci ve tek karbon negatif biyorafinerisi. Burada ülkemizin temel muhtaçlığı olan ya da cari açık verdiği birçok kritik eser, biyoekonomi odaklı entegre üretim modeli ile burada geliştirilip üretilecek. Güçten tarıma, sağlıktan besine geniş bir eser yelpazesinden bahsediyoruz. Fakat dikkat ediniz, bu eserler hiçbir fosil kaynağa bağlı olmadan, büsbütün yosun tabanlı doğal kaynaklardan ve yerli imkanlarla elde edilecek. İşte yanımda bu eserlerin kimilerine ilişkin numuneleri görüyorsunuz. Bunların her biri birbirinden kıymetli fakat ekonomik potansiyel bakımından en göze çarpanı biyoyakıt. Türkiye üzere petrolde dışa bağımlı bir ülke için biyoyakıtlar önemli bir alternatif pozisyonunda.”
“Özel yosun tiplerinden yüksek kaliteli besin eserleri elde edilecek”
Bakan Varank, tesislerde üretilecek biyoyakıt sayesinde güç muhtaçlığının kıymetli bir kısmının uygun maliyetli ve inançlı bir halde karşılanabileceğini bildirdi.
Burada üretilecek biyoyakıtın uçaklarda kullanılması istikametindeki çalışmalarının sürdüğünü lisana getiren Varank,şu bilgileri verdi:
“THY, burada üretilen biyoyakıtı kullanarak bu yıl içerisinde, yılın ikinci yarısına gelmeden evvel, birinci uçuşu gerçekleştirmek istiyoruz. Boğaziçi Üniversitesi’ne ve bilim insanlarımıza güveniyoruz. Bu yakıtı uçağımıza koyalım, daima birlikte Ankara’dan Kahramanmaraş’a bir seyahat düzenleyelim. Zira orada öbür bir AB projemiz var. Onun da açılışı daima birlikte gerçekleştirelim. Bu proje tamamlandığında bir yandan güçte dışa bağımlılığımızı azaltıp maliyetlerimizi düşüreceğiz, bir yandan da karbon salımını minimuma indireceğiz.”
Varank, ziraî üretimin devamlılığının değerine değinerek, “Tarım toprağına muhtaçlık duymadan, denetimli üretim alanlarında yetiştirilen özel yosun tipleri sağlıklı besin temininde kıymetli bir rol üstlenmeye başladı. İşte bu kapsamda INDEPENDENT projesinde, büsbütün yerli imkanlarla yüksek kaliteli besin eserleri elde etmek üzere AR-GE faaliyetleri de yürütülüyor.” dedi.
“Spirulina” ismi verilen yosunlarla insanın protein muhtaçlığını karşılamaya dönük kıymetli bir eser üretildiğini anlatan Varank, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Benzer formda, hepimizin balık yağından bildiği omega-3 yağ asitleri de büsbütün yosun kaynaklı olarak burada üretiliyor. Bu yosunların üretim sürecini de tekrar programdan sonra daima birlikte göreceğiz. Tabi projenin besin alanındaki katkısı direkt yosundan üretilen eserlerle hudutlu değil. Burada geliştirilip üretilecek yem ve gübre vasıtasıyla da ziraî üretime büyük bir dayanak sağlanması hedefleniyor.”
Varank, yüksek besin içerikli yosunlardan yerli imkanlarla elde edilen yem ve gübrenin bu alandaki bağımlılığı azaltma noktasında çok büyük bir potansiyele sahip olacağını, ziraî girdi maliyetlerini düşüreceğini anlattı.
Bakan Varank’tan yurt dışındaki bilim insanları Türkiye daveti
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank, bu projeyle Türkiye’nin lokomotif dallarına yönelik yenilikçi, etraf dostu, yüksek katma bedelli birçok eser ve teknoloji geliştirildiğini belirterek, proje sayesinde burada oluşan deneyim, bilgi ve birikimin özel bölüme de aktarılacağını, yosun tabanlı eserlerin kullanıldığı bölümlerdeki KOBİ’lere danışmanlık, proje geliştirme, eser test ve tahlil hizmetleri verileceğini söyledi.
Bu sayede KOBİ ve girişimcilerin başlangıç maliyetleri düşürülerek yosun biyoteknolojileri alanında yatırım yapmalarının sağlanacağını lisana getiren Varank, projeye emek veren akademisyenlerden, projenin başında yer alan Berat Haznedaroğlu’nun TÜBİTAK’ın Yurda Dönüş Araştırma Burs Programı kapsamında Türkiye’ye gelmesinden bahsetti.
Varank, onun üzere başka birçok yetenekli ve başarılı ismi de ülkeye geri kazandırmak istediklerini kaydederek, yurt dışındaki Türk yahut yabancı tüm bilim insanlarını Türkiye’ye davet etti.
Bakanlar Varank ve Dönmez tesiste incelemelerde bulundu, jet motoru çalıştırıldı
Açılışta Güç ve Alışılmış Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in yanı sıra AB Türkiye Delegasyonu Lideri Büyükelçi Nikolaus Meyer-Landrut ve Boğaziçi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Naci İnci de tesis hakkında bilgi verdi.
Konuşmaları sonrası tesisin açılış kurdelesi kesilirken, bakanlar Varank ile Dönmez, tesiste incelemelerde bulundu.
Yosunlardan elde edilen biyojet yakıtı kullanılarak jet motoru test edildi.
Bakan Varank, bu esnada yaptığı açıklamada, “Burada yosunlardan elde edilen biyojet yakıtı bu. Olağanda milletlerarası havacılık yüzde 50 yakıt, yüzde 50 biyojet yakıtı kullanmanıza müsaade ediyor. Biz bu tesislerde ürettiğimiz biyojet yakıtımızı yıl içerisinde sertifiye ettikten sonra THY bunu kullanmaya başlayacak. Türkiye’ye hem ekonomik hem de çevresel manada değerli bir avantaj sağlayacak.” tabirlerini kullandı.
Bakanlar Varank ile Dönmez, tesis incelemeleri sırasında, gazetecilere, yosunlardan elde edilen pasta, kek ve çikolata üzere yiyeceklerden ikram etti.
Yosunlardan jet yakıtı elde edilecek
Toplantıda verilen bilgiye nazaran, alg (yosun) biyokütlesinden jet yakıtı elde etmek için tasarlanan, Türkiye’nin lokomotif kesimlerine yönelik yenilikçi, etraf dostu, yüksek katma kıymetli eser ve teknolojilerin geliştirilmesi üzerine odaklanan tesis açıldı.
“Avrupa’nın birinci karbon negatif (hava temizleyici) biyorafinerisi” olma özelliğini taşıyan tesis, tıpkı vakitte Avrupa Yeşil Mutabakatı maksatlarını de bugünden sağlıyor.
Toplam 2 bin 500 metrekarelik bir AR-GE alanı içinde kurulan açık havuz ve kapalı üretim reaktörlerinde yetiştirilen alglerden son eser olarak biyoyakıtlar, insan besin desteği eserleri, farmasötik özellik gösteren bileşenler, hayvan yemi uygulamaları ve organik biyogübreler geliştiriliyor.
Başta güç, besin, etraf ve sıhhat kesimleri olmak üzere birçok farklı bölümde faaliyet gösteren KOBİ’lere danışmanlık, proje geliştirme, teknoloji transferi, test ve tahlil hizmetleri verebilmesi, bu alanda istihdam yaratılması ve dal gelişimi sağlanması hedefleniyor.
KOBİ ve girişimcilerin biyoteknoloji alanında milletlerarası rekabet güçlerini artırmak gayesiyle geliştirilen INDEPENDENT Projesi, alg biyoteknolojileri alanında uzun yıllardır çalışmakta olan Boğaziçi Üniversitesi’nin AR-GE yetkinliğini ve BÜN Teknopark AŞ’nin memleketler arası iş geliştirme deneyiminin ticari üretim ölçeğine aktarılması ekseninde kurgulanarak oluşturuldu.
Proje kapsamında, Türkiye’nin temel külfetlerinden ve esas cari açık kaynaklarından güç ve sıhhat başta olmak üzere besin, tarım, hayvancılık ve etraf dallarına yönelik biyoekonomi odaklı bir büyüme modeline dayanan eser ve teknolojilerin entegre bir üretim modeliyle fosil kaynaklara bağlı olmadan büsbütün alg tabanlı doğal kaynaklardan elde edilmesi amaçlanıyor.
Proje sıfır atık maksadı taşıyor
Projenin 6 milyon avroluk bütçesinin yüzde 85’i Avrupa Birliği, yüzde 15’i Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Rekabetçi Dallar Programı altında destekleniyor.
Boğaziçi Üniversitesi Sarıtepe Yerleşkesi’nde faaliyet gösteren İstanbul Mikroyosun Biyoteknolojileri Araştırma ve Geliştirme Ünitesi (İMBİYOTAB) çatısı altında sıfır atık gayeli, karbon-negatif, entegre bir biyorafineri sistemi olarak tasarlanan projenin gaye kümeleri ortasında ilgili kesimlerdeki teşebbüsçü KOBİ’ler, Ar-Ge şirketleri ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri bulunuyor.
