Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nca (SEDDK), Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, hem iştirakçilerin Ferdi Emeklilik Sistemi’nde (BES) devamlılığını sağlayacak hem de sisteme yeni girişleri teşvik edecek değerli yeniliklerin getirildiği bildirildi.
SEDDK’den yapılan açıklamaya nazaran, 4632 sayılı Kişisel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nda yapılan değişiklikler TBMM’de kabul edildi.
Kelam konusu Kanun’un revize edilmesiyle hem iştirakçilerin sistemde devamlılığını sağlayacak hem de sisteme yeni girişleri teşvik edecek kıymetli yenilikler getirildi.
2003 yılında uygulanmaya başlanan ve 2013 yılında getirilen devlet katkısı uygulaması ile birlikte cazibesi artan BES, 2021 yılı sonunda, 13,3 milyon iştirakçiye ve yaklaşık 250 milyar fon büyüklüğüne ulaştı.
Unvanında “katılım” ibaresi geçen faizsiz fonların da tercih edilebildiği sistemde, bu cins fonların oranı da yüzde 23’e ulaşmış durumda bulunuyor. Bu kapsamda BES, Türkiye’de tabana yayılan değerli bir tasarruf aracı ve kamu emeklilik sisteminin tamamlayıcısı olmaya devam ediyor.
Vatandaşların birinci günden beri büyük ilgi gösterdiği BES, 19’uncu yılına yeni uygulamalarla giriyor. Sistemin geliştirilmesi ve daha geniş iştirakçi kitlelerine ulaşabilmesi için SEDDK tarafından öteki paydaşlarla birlikte ıslahat niteliğinde yeni projeler hayata geçiriliyor.
DEVLET KATKISI ORANININ YÜZDE 30’A YÜKSELTİLMESİ
BES’e girişin teşvik edilmesine yönelik ise 3 kıymetli yenilik geliyor. Yeni Kanun düzenlemesi sonucunda, tüm BES iştirakçilerini sevindiren en kıymetli yeniliklerin başında devlet katkısı oranının yüzde 25’ten yüzde 30’a yükseltilmesi geliyor.
Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte hem mevcut iştirakçilerin hem de sisteme yeni girecek iştirakçilerin ödeyeceği katkı hisseleri yüzde 25 yerine yüzde 30’luk devlet katkısından faydalanmaya başlayacak. Böylelikle, devletin BES’e verdiği dayanak bir defa daha vurgulanmış oldu.
YILLIK DEVLET KATKISI LİMİTİNİ AŞAN KATKI HİSSELERİ İÇİN MÜTEAKİP YILLARDA DEVLET KATKISI ALINABİLECEK
İştirakçilerin bir takvim yılı içinde brüt taban fiyat meblağının yıllık toplamına kadar yaptığı ödemeler devlet katkısı alabiliyor. 2022 yılı için brüt minimum fiyat fiyatının yıllık toplamı 60 bin 48 TL olduğu için bu fiyatı aşan ödemeler devlet katkısı alamıyordu.
Getirilen yeni düzenleme ile birlikte, artık bu iştirakçiler ödeyecekleri katkı hisselerinin yıllık brüt minimum fiyatı aşan kısmı için de takip eden yıllarda devlet katkısı alabilecek.
Bu sayede, iştirakçilerin devlet katkısından faydalanmak için birikimlerini yıllara bölüp erteleyerek yatırmasına gerek kalmıyor ve sisteme toplu ödeme yapmanın cazibesi artırılıyor.
45 YAŞINDAN BÜYÜKLER DE TALEP ETMESİ HALİNDE OKS’YE GİREBİLECEK
Yeni Kanun değişikliği ile getirilen kıymetli yeniliklerden bir oburu ise Otomatik İştirak Sistemi’ne (OKS) katılmak istemesine karşın giremeyen çalışanları ilgilendiriyor.
Eski mevzuata nazaran, 45 yaşını aşan ve OKS’ye dahil olmayan çalışanlar kendi istekleriyle dahi sisteme giremiyordu. Çalışanlardan gelen ağır talep ile bu kısıtlama kaldırılarak, 45 yaşını aşan çalışanların da talep etmeleri halinde, OKS’ye katılmalarına imkân tanınıyor.
Böylece, yaş kısıtlaması olmaksızın tüm çalışanlar, otomatik iştirak sisteminin avantajlarından faydalanabilecek.
KISMEN ÖDEME ALMA İMKANI İLE İŞTİRAKÇİ NAKİT MUHTAÇLIĞINI SİSTEMDEN ÇIKMADAN KARŞILAYABİLECEK
İştirakçilerin sistemde devamlılığını sağlayacak 2 kıymetli yenilik de kısmi ödeme alma ve temlik imkanlarının getirilmesi oldu.
İştirakçilerin eğitim, evlilik, konut alımı üzere hayatın kıymetli etaplarında oluşan nakit muhtaçlıkları nedeniyle sistemden mecburen çıkış yaptıkları ve tasarruflarını bu muhtaçlıklarını karşılamak doğrultusunda kullandıkları gözlemlendi.
Uygulama ayrıntıları SEDDK tarafından belirlenecek olan yeni düzenlemeye nazaran, iştirakçiler nakit gereksinimini karşılamak üzere sistemden çıkmak zorunda kalmadan birikiminin yüzde 50’sine kadar olan meblağı çekebilme imkanına sahip olacak.
Bu sayede, iştirakçilerin sistemden mecburen erken çıkarak mağduriyet yaşamalarını önleyecek bir uygulama devreye sokulmuş olacak. Bu iştirakçilere, ayrıyeten muhakkak kurallar dahilinde, alacakları birikimin yüzde 25’ine kadar hesabındaki devlet katkısı da verilebilecek.
Böylelikle, 18 yaşından küçüklerin de sisteme dahil olabileceğine dair 2021 yılı içinde hayata geçirilen düzenlemeler ile birlikte BES, iştirakçilerin ömür boyunca hayatlarının her etabındaki birikim gereksinimini karşılayan bir sisteme dönüşüyor.
BES BİRİKİMLERİNİN TEMLİK EDİLEBİLMESİ İMKANI
İştirakçilerin, acil nakit muhtaçlıkları için BES mukavelelerini büsbütün sonlandırması ve tüm haklarını kaybetmesinden kaynaklanan mağduriyetlerinin giderilmesine yönelik olarak getirilen bir başka değerli uygulama ise BES kontratlarından kaynaklı alacağın temlik edilmesi suretiyle bankalara teminat olarak gösterilebilmesine imkân tanınması oluyor.
Bu uygulama ile SEDDK tarafından ayrıntıları belirlenecek standart süreçler ve bankalar ile emeklilik şirketleri ortasında kurulacak entegrasyon sayesinde, avantajlı şartlarla ve süratli bir halde BES kontratlarından ayrılmaksızın bireylerin uygun şartlarla finansmana erişebilmesine imkan sağlanmış olacak.
Kısmen ödeme alma imkanı ile BES mukavelelerine ait temlik imkanı getiren uygulamaların, ayrıntıları ve uygulama biçimi kısa müddette SEDDK tarafından alt düzenlemelerle belirlenecek.
Öbür ülke uygulamalarına kıyasla çok daha avantajlı ve esnek bir emeklilik sistemi olan BES, tıpkı vakitte vatandaşlara emekliliğin yanı sıra hayatlarının her periyodundaki birikim gereksinimlerini karşılayacak bir tasarruf havuzuna dönüşüyor.
