Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın siyaset faizini yüzde 18’e indirdiği 23 Eylül Para Siyaseti Heyeti toplantısının özeti yayımlandı. TCMB tarafından paylaşılan özetlerde öne çıkan başlıklar ise şöyle:
Enflasyonda son periyotta gözlenen yükselişte; besin ve ithalat fiyatlarındaki artışlar ile tedarik süreçlerindeki aksaklıklar üzere arz taraflı ögeler, yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki artışlar ve açılmaya bağlı talep gelişmeleri tesirli olmaktadır. Bu tesirlerin arızi ögelerden kaynaklı olduğu kıymetlendirilmektedir.
Öteki taraftan, güçlü nakdî sıkılaştırmanın krediler ve iç talep üzerindeki yavaşlatıcı tesirleri devam etmektedir. Nakdî duruşun sıkılığı ticari kredilerde öngörülenin ötesinde daraltıcı tesir yapmaya başlamıştır. Ticari kredilerin nominal büyümesi geçmiş yıllar ortalamasının epey altında seyrederken, kişisel kredilerdeki güçlü seyir ise büyük ölçüde korunmaktadır.
“Bireysel kredilerin ölçülü seyre dönmesi için makroihtiyati siyaset çerçevesi güçlendirilmiştir”
Bunun yanında, ferdî kredilerin ölçülü seyre dönmesi için makroihtiyati siyaset çerçevesi güçlendirilmiştir. Bu doğrultuda BDDK’nın kelam konusu kararlarının tesiri takip edilecektir. Heyet, ferdî kredilerin daha ölçülü bir büyüme sergilemesinin, enflasyon görünümü ve dış istikrar üzerindeki riskleri sınırlamak için kıymetli olduğuna dair yaptığı vurguyu korumuştur.
Bu çerçevede, kredilerin seyri ve kompozisyonu makroekonomik istikrar açısından yakından takip edilmektedir. Konsey, para siyasetinin etkileyebildiği talep ögeleri, çekirdek enflasyon gelişmeleri ve arz şoklarının yarattığı tesirlerin ayrıştırılmasına yönelik tahlilleri değerlendirmiştir. Bu çerçevede para siyaseti duruşunda güncellemeye muhtaçlık bulunduğu değerlendirmesi yapılmış ve siyaset faizinde 100 baz puan indirim yapılmasına karar verilmiştir.
“TCMB, enflasyonda yüzde 5 maksadına ulaşıncaya kadar elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edecektir”
Enflasyonun kısa periyotta, başta emtia fiyatları ve yönetilen/yönlendirilen fiyatlar olmak üzere arz ve talep taraflı çeşitli ögelerin tesiriyle oynak bir seyir izlemesi beklenmektedir. Bununla birlikte, süreksiz tesirlerin ortadan kalkmasıyla enflasyonun yine düşüş eğilimine dönmesini sağlayacak sıkılıktaki mali duruş; enflasyon beklentileri, fiyatlama davranışları ve finansal piyasa gelişmeleri bağlamında dışsal ve süreksiz oynaklıklara karşı kıymetli bir tampon fonksiyonu görecektir.
TCMB, fiyat istikrarı temel hedefi doğrultusunda enflasyonda kalıcı düşüşe işaret eden güçlü göstergeler oluşana ve orta vadeli yüzde 5 amacına ulaşıncaya kadar elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edecektir.
“Yatırım, üretim ve istihdam artışının sağlıklı ve sürdürülebilir bir biçimde devamı için uygun yer oluşacaktır”
Global talepteki süratli toparlanma, emtia fiyatlarındaki yüksek seyir, birtakım bölümlerdeki arz kısıtları ve nakliyecilik maliyetlerindeki artış milletlerarası ölçekte üretici ve tüketici fiyatlarının yükselmesine yol açmaktadır. En önemli ziraî emtia ihracatçısı ülkelerde yaşanan iklim şartlarının global besin fiyatları üzerine olumsuz yansımaları görülmektedir.
Fiyatlar genel seviyesinde sağlanacak istikrar, ülke risk primlerindeki düşüş, zıt para ikamesinin ve Döviz rezervlerindeki artış eğiliminin sürmesi ve finansman maliyetlerinin kalıcı olarak gerilemesi yoluyla makroekonomik istikrarı ve finansal istikrarı olumlu etkileyecektir. Böylece, yatırım, üretim ve istihdam artışının sağlıklı ve sürdürülebilir bir formda devamı için uygun taban oluşacaktır.
“Gelişmiş ülke merkez bankaları destekleyici mali duruşlarını sürdürmekte, varlık alım programlarına devam etmektedir”
Yüksek global enflasyonun, enflasyon beklentileri ve memleketler arası finansal piyasalar üzerindeki tesirleri yakından izlenmekle birlikte, gelişmiş ülke merkez bankaları enflasyondaki yükselişin talep kompozisyonundaki olağanlaşma, arz kısıtlarının hafiflemesi ve baz tesirlerinin devreden çıkmasıyla birlikte büyük ölçüde süreksiz nitelikte olacağını kıymetlendirmektedir. Bu çerçevede, gelişmiş ülke merkez bankaları destekleyici nakdî duruşlarını sürdürmekte, varlık alım programlarına devam etmektedir.
İçinde bulunduğumuz PPK devrinde gelişmekte olan ülke borçlanma ve pay senedi piyasalarına hudutlu portföy girişleri gözlenmiştir. Gelişmiş ülkelerde uzun vadeli tahvil faizlerindeki oynaklık ve global finansal şartların seyri gelişmekte olan ülkelere yönelen portföy akımlarına ait riskleri canlı tutmaktadır.
Kelam konusu risklerin Türkiye’ye yönelik portföy akımları kanalıyla yaratabileceği tesirlerin, yurt dışında yerleşiklerin portföy pozisyonlanmalarındaki mevcut düzeyler dikkate alındığında daha hudutlu kalabileceği kıymetlendirilmektedir.
Para siyaseti duruşu, enflasyon görünümüne yönelik risklerin kaynağına, kalıcılığına ve para siyaseti ile ne ölçüde denetim altına alınabileceğine dair değerlendirmeler dikkate alınarak, temkinli bir yaklaşımla enflasyonun kalıcı olarak düşürülmesi ve fiyat istikrarı gayesine ulaşılması odağında belirlenecektir.
Bu doğrultuda siyaset duruşu, enflasyon gelişmeleri, enflasyon beklentileri ve bunlar üzerinde kısa vadede tesirli olacağı öngörülen süreksiz ögeler da dikkate alınarak dezenflasyon sürecini en kısa müddette tesis edecek ve orta vadeli maksatlara ulaşıncaya kadar bunun sürekliliğini sağlayacak bir sıkılık seviyesinde belirlenmeye devam edilecektir.
1,5 yıl sonra gelen faiz indirimi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 23 Eylül perşembe günü gerçekleştirdiği Para Siyaseti Konseyi toplantısında siyaset faizini 100 baz puan indirerek yüzde 18 düzeyine çekmişti. Böylece 1,5 yıldan sonra birinci faiz indirim kararı alınmış oldu.
Piyasanın beklentisi ise faizlerin yüzde 19 düzeyinde sabit tutulacağı istikametindeydi. Karar metninde çekirdek enflasyon gelişmelerinin değerlendirildiği söz edilirken faizin enflasyon üzerinde belirleneceğine dair tabirler çıkarılmıştı.
