BLOOMBERG HT ARAŞTIRMA
Pandeminin başladığı 2020 yılında III. çeyrekte bir evvelki çeyrekteki yüzde 14,3’lük orandan yüzde 20’ye yükselen tasarruf sahipliği oranı, 2020’nin son çeyreği ve 2021 yılı genelinde yüzde 18’ler civarında seyretmeyi sürdürdü. 2021’in üçüncü çeyreğinde de yüzde 17,9 olarak gerçekleşti.
Yakın gelecekte tasarruf yapmayı planlayanların oranı 2020’nin son çeyreği ile 2021’in ikinci çeyreğinde yüzde 39’un üzerinde seyrederken; 2021’in birinci çeyreği ve üçüncü çeyreğinde yüzde 37,7 ile pandemi öncesindeki yılların genel ortalamasının üstünde konumlandı.
18-24 yaş kümesi başı çekti
Tasarruf sahipliğine bakıldığında yüzde 24’lük oran ile 18-24 yaş kümesi başı çekerken, 35-44 yaş kümesinde tasarruf oranlarında bir evvelki çeyreğe nazaran yaşanan yüzde 7’lik düşüş sonrası yüzde 13’e gerileme de dikkat çekti.
Bir başka dikkat cazibeli ayrıntı ise; evvelki çeyrekte azalan çocuklu ve çocuksuz bireyler ortası tasarruf farkının bu çeyrekte yüzde 12’lik bir sayıya yükselmesi oldu. Çocuksuz bireylerin tasarruf sahipliği oranı 2021 üçüncü çeyrekte yüzde 21’den yüzde 25’e yükselirken, çocuklu bireylerde bu oran yüzde 16’dan yüzde 13’e geriledi.
Tasarruf sahiplerinin tercihlerinde ise yastık altı altın ve nakit 5 yıl içindeki en düşük oranı olan yüzde 16’ya gerilerken, sistem içi altın yüzde 14’ten yüzde 16’ya; Türk Lirası vadeli hesap yüzde 10’dan yüzde 13’e ve Döviz vadeli hesap da yüzde 6’dan 11’e yükseldi. Ferdi emeklilik fonları ise tercih edilmedeki önder pozisyonunu sürdürdü.
Lakin tasarrufu olmayan bireylerin tasarrufları olmaları halinde tercih edecekleri araçların başında yastık altı altın ve nakit yüzde 29 ile başı çekerken, onu yüzde 27 ile sistem içi altın takip ediyor.
Raporda yer alan datalara nazaran tasarruf sahiplerinin çoğunluğu harcamalarından kısarak tasarruf ettiklerini belirtirlerken, tasarruf edemediğini belirtenlerin çoğunluğu da kâfi geliri olmadığı için tasarruf yapamadığını söz ediyor.
Salgın devri tavır ve kullanım alışkanlıklarına ait kısımlarda ise bireylerin çoğunlukla kullandıkları şeylerin kendilerine ilişkin olması eğilimi sürerken, geleceğe dair planlama isteği de pozisyonunu koruyor. Üyelik gerektiren platformlardan sinema, müzik vb.kaynaklara erişim bir önceği çeyreğe oranla 2 puan artış gösterse de araç kiralama, kiralık oda-yazlık ve satın alma yerine üyelik üzere sistemler hala azınlık oranda kalmaya devam ediyor. Salgın devrinde her 10 iştirakçiden 4’ü tasarruflarından bilhassa mesken gereksinimleri ve özel Muhtaçlıklar için harcama yapmak durumunda kaldıklarını belirtiyorlar. Tasarruf noktasında ise iştirakçilerin yüzde 54’ü pandemi sonrasında tasarruf edeceğini söz ediyor.
