Yeni yıla girilmesiyle birlikte konut sitelerinin genel şuraları arka arda gerçekleştiriliyor. Genel konseyde bu yıl için belirlenen aidat fiyatları, site sakinleri ile idarelerini de karşı karşıya getiriyor.
TED Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şebnem Akipek, , mevzunun Kat Mülkiyeti Kanunu ile düzenlendiğini söyledi.
Akipek, kat maliklerinin, kapıcı, bahçıvan ve bekçi masrafları ile ortak tesislerin işletme sarfiyatlarına ve bunlar için toplanacak avansa kendi arsa hissesi oranında katılması gerektiğini söyledi.
“Yüksek artış kaçınılmaz”
Kanun uyarınca, kat maliklerinin bu sarfiyatları ödemekten kaçınamayacağına işaret eden Akipek, şöyle konuştu:
“Genel sarfiyatların yani aidatın ölçüsü, kat malikleri kurulunca belirlenir. Çoklukla her yıl sonu yahut başında yapılan kat malikleri olağan konseyinde bir yıl için ödenecek ölçü tespit edilir. Bu ölçünün belirlenmesinde bir üst hudut yasal olarak çizilmemiştir. Aidat, apartmanın elektrik, su üzere genel sarfiyatları ile varsa çalışan çalışanın maaşları ve öteki ödemelerini, sigorta primlerini, genel paklık ve bakım masraflarını, şayet merkezi sistem ısınma varsa, ısınmaya ait doğal gaz masraflarını kapsar. Bu masrafların yanında, çıkabilecek ani ve arızi masraflar da düşünülerek, acil durumlara hazırlık maksadıyla kestirimi bir ek masrafın de toplanması yerinde olur. Kat malikleri bir yıllık tüm sarfiyatları yaklaşık olarak hesaplayıp, daire sayısına, yasal düzenlemeye nazaran yahut şayet farklı bir temel idare planı ile belirlenmişse buna nazaran bölünmelidir. Ülkemizde artan taban fiyat, elektrik, doğal gaz ve su masrafları düşünüldüğünde bu yıl aidatlarda değerli ölçüde artış olması kaçınılmaz görülmektedir.”
“Aidatlarda geçen yıla nazaran yüzde 40-60 artış var”
Tesis Yöneticileri Federasyonu Lideri Yahya Sağır da site genel şuralarının bu ay boyunca devam edeceğini ve site sakinlerinin daha sonra aidatla ilgili sorun yaşamamak için bu genel konseylere katılmasının kıymet taşıdığını bildirdi. Sağır, aidatların, site idareleri tarafından değil, genel heyette kat malikleri tarafından oylanarak belirlendiğine dikkati çekerek, buraya katılan site sakinlerinin, aidat artışının nereden kaynaklandığını öğrenebileceğini lisana getirdi. Sağır, kiracıların da mal sahibinden alacağı vekaletnameyle genel heyetlere katılabileceğini tabir etti.
Site idarelerinin geçen yılın masrafları ile bu yılın öngörülen masraflarını belirterek aidat artışının münasebetlerini anlatması gerektiğini vurgulayan Sağır, “Ben yaptım oldu” diyerek aidatın belirlenemeyeceğini anlattı. Genel konseye katılmayan konut sahipleri için itiraz süreci olduğunu ve ayrıyeten dava açma hakları bulunduğunu aktaran Sağır, buna rağmen davanın kaybedilmesi halinde aidatın faiziyle birlikte tahsil edileceğini söyledi.
Sağır, aidat artışlarının işçi sayısı, sitedeki bağımsız kısım sayısı, kapalı otopark, asansör, spor salonu ve havuz üzere etkenlere nazaran değişiklik gösterdiğini belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
“Site aidatlarının yüzde 80’ini işçi sarfiyatı oluşturuyor. Taban fiyata yapılan yüzde 50 artırım, enflasyon, elektrik, doğal gaz, su ve gübre fiyatlarındaki artışlar aidatlara yansıdı. İşçinin tazminatı, kıyafeti, yol ve yemek sarfiyatları de var. Çok katlı sitelerde asansörün aylık bakımı büyük bir maliyet. Havuzlu siteler, klora gelen artırımdan etkilendi. Paklık ve sarf gereçlerinde fiyatlar arttı. Tüm bu sarfiyatlar toplanıyor, konut sayısına bölünüyor. Sitede bağımsız kısım sayısı ne kadar çoksa aidat da işçi sayısına nazaran daha düşük olabiliyor. Yaşanan maliyet artışları nedeniyle aidatlarda geçen yıla nazaran yüzde 40-60 artış var. Bu oran, çalışan ve daire sayısı ile sitenin donatılarına nazaran değişiyor.”
“Aidat kirayı geçemez”
Bu maliyetleri düşününce aidat artışlarının fahiş olmadığına dikkati çeken Sağır, “Mesela son genel heyetlerde geçen yıl 470 lira olan aidat 625 liraya, 650 lira olan diğer bir aidat 800 liraya çıktı. Bursa’da 350 lira olan bir aidat 500 liraya yükseldi. Burada olağan ki bağımsız kısım sayısı kıymetli. Bağdat Caddesi’nde kira bedeli 13 bin lira olan bir sitenin aidatı 500 lira. Aidatlar kira kadar oldu deniyor da kiraya endekslememek lazım. Aidat aslında kirayı geçemez. Piyasadaki maliyet artışları ortada. Dolardaki düşüş maliyetleri düşürmedi.” diye konuştu.
Sağır, site idarelerinin maliyetlerini yüzde 18 KDV ve posta maliyetlerinin de artırdığını bildirerek, şunları kaydetti:
“Yönetim firmalarının aldığı her şeye yüzde 18 KDV uygulanıyor. 500 liralık aidat, 590 lira oluyor. Genel konsey kararlarının iadeli taahhütlü postayla gönderilmesi lazım. Bir posta bedeli 12 lira. Bu hususlarda ilgili kurum ve kuruluşlara federasyon olarak görüşlerimizi sunacağız.”
