Elektrik ve doğal gaz fiyatlarında, artan memleketler arası fiyatlar ve yurt içinde azalan hidroelektrik üretimini ikame eden doğal gaz kullanımından ötürü gelecek ay yüzde 15’e varan oranlarda artış yapılması bekleniyor. Güç üretim ve dağıtım dalından dört kaynağın Reuters’e verdiği bilgiye nazaran, gelecek ay başında doğal gaz fiyatlarında ortalama yüzde 15, elektrikte ise yüzde 8-15 artış yapılması bekleniyor. Kamu tarafı son kararı alınmadığı için isimlerinin açıklanmasını belirten kaynaklardan ikisi bölümden gelen fiyat artış taleplerinin düzenleyici kuruluşlara iletildiğini belirttiler. Güç Bakanlığı fiyat artışları hakkındaki sorulara şimdi yanıt vermedi.
‘YÜKSEK FİYAT DÜZEYİ KORUNACAK’ İDDİASI
Reuters’ten Can Sezer ve Orhan Coşkun’un haberine nazaran, global doğal gaz fiyatları birçok ögenin tesiriyle yıl başından bu yana keskin artış kaydetti. Avrupa’da fiyatlar yüzde 250’nin üzerinde, ABD’de ise yüzde 100 arttı. Milletlerarası fiyatların artışında Asya ülkelerinden gelen yüksek talep, Avrupa’ya Rusya’dan gaz ihracatı ile sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının azalması ve karbon vergileri rol oynadı. Uzmanlar memleketler arası kömür fiyatlarının da tırmanmasına yol açan doğal gaz fiyatlarının yüksek düzeylerini gelecek yıl da koruyacağını iddia ediyorlar.
“ZAM GEREKSİNİMİ GENEL KABUL GÖRÜYOR”
İnşa etabındaki Sakarya gaz alanı dışında kendine ilişkin doğal gaz kaynağı neredeyse hiç bulunmayan Türkiye, uzun vadeli gaz alım kontratları sayesinde spot gaz ve LNG piyasasındaki yüksek fiyatlardan bir ölçü korunuyordu. Lakin bu yılki tüketimin beklentileri aşmasıyla birlikte Türkiye’nin spot piyasadan ithalat yapmak zorunda kalacağı ve ithalat fiyatlarının daha da yükseleceği iddia ediliyor.
Güç kesimi kaynaklarından biri, yakıt maliyetlerindeki artışa dikkat çekerek “Elektrik ve gaz fiyatlarında bu ay sonunda bir artış beklentisi var. Kamu da bunun farkında ve onlarla da bir temas kelam konusu. Bunun iktisada ve siyasete tesiri kamu tarafından ayrıyeten bedellendiriliyor. Son kararı yetkililer verecek lakin artırım gereksinimi genel kabul görüyor” dedi.
KURAKLIK NEDENİYLE ÜRETİMDE BARAJLARIN HİSSESİ DÜŞTÜ
Türkiye’nin elektrik üretiminde barajların aldığı hisse geçen yıl kış aylarından bu yana kurak hava şartları nedeniyle geçen yıla nazaran keskin biçimde geriledi. Barajların elektrik üretiminden aldığı hisse EPDK ve EPİAŞ datalarına nazaran yılın birinci sekiz ayında yüzde 19.8’e inerek kuraklık görülen 2017-2018 yıllarındaki seviyenin de altına inerken, eylül ayında yüzde 10 düzeyinin altına geriledi. Geçmiş yıllarda elektrik fiyatlarındaki artışı dengelemek için kullanılan hidroelektrik üretiminin azalmasıyla oluşan boşluğu doğal gaz santralleri doldururken Türkiye’nin gaz tüketimi de arttı. Son olarak Güç Bakan Yardımcısı Alparslan Bayraktar, Dubai’de bu hafta katıldığı bir konferansta Türkiye’nin yıl sonu gaz tüketiminin 60 milyar metreküpü (bcm) bulmasının beklendiğini söyledi. Bu meblağ yılın başında EPDK tarafından yapılan yaklaşık 51 bcm tüketim varsayımının neredeyse yüzde 20, geçen yılki tüketimin ise yüzde 25 üzerinde yer alıyor.
ELEKTRİK SANTRALLERİNE SATILAN YÜZDE 69 ARTTI
Özel bir elektrik üreticisinde vazifeli bir kaynak da, “Hidrodan elektrik üretimi eylülde en azından son 10 yılda görülmeyen düşük bir düzeye indi. Yağış modellemelerinden net sonuçlar çıkartmak hiçbir vakit kolay değil, fakat kış ayları yağışlar açısından ve elektrik fiyatı açısından çok ümit vaad etmiyor” dedi.
Kaynakların verdiği bilgiye nazaran, artan doğal gaz ve ithal kömür fiyatları gösterge toptan elektrik fiyatlarında yıl başına kıyasla yüzde 45 artışa yol açarken bu devirde kamu tarafından belirlenen perakende elektrik fiyatları yalnızca yüzde 22 arttı.
Tekrar kamu tarafından fiilen sübvanse edilen haneler için gaz fiyatlarında ise yıl başından bu yana yalnızca yüzde 19 artış görüldü. Bu devirde elektrik santrallerine satılan doğal gazın fiyatı ise yüzde 69 arttı.
