İstanbul Sanayi Odası’nın açıkladığı bilgilere nazaran, İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) Aralık ayında 52,1 olarak gerçekleşti.
Ekim’de 51,2 olarak ölçülen manşet PMI Kasım’da 52 pahasını almıştı. Endeks böylece 6 aydır büyümeye işaret ediyordu. PMI en son Mayıs ayında imalatta daralma olduğunu göstermişti. Endekste 50’nin üzeri düzeyler büyüme, altı ise daralma sinyali olarak bedellendiriliyor.
İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI aralık datalarına nazaran, maliyet baskıları aralıkta yüksek düzeyde seyrederken 10 sektörün altısında girdi fiyatları altı yıllık data geçmişinin en sert artışını kaydetti. Satış fiyatları da yılı keskin artışlarla kapattı.
En süratli yükseliş metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yaşandı. Mayıs 2020’den beri birinci kere sektörlerin tümünde yeni siparişler azalma kaydetti. Yeni ihracat siparişleri ise 10 sektörün yedisinde büyüme kaydetti. İstihdam da genel olarak artmaya devam etti. Çalışan sayılarını artıran sektör sayısı aralıkta yediye çıkarken, en yüksek oranda yeni istihdam yaratan sektörler kimyasal, plastik ve kauçuk ile ana metal sanayi oldu.
Girdi maliyetleri endeks tarihinin en yüksek artışını kaydetti
Aralıkta faaliyet koşullarındaki iyileşmede tesirli ögelerden biri istihdam artışının devam etmesi oldu. İstihdam ağustos ayından beri en yüksek süratte artarken iştirakçiler bu durumun genel olarak kapasite genişletmeye yönelik çabalardan kaynaklandığını belirtti.
Öte yandan güçlü enflasyonist baskıların faaliyetler üzerindeki olumsuz tesirlerine bağlı olarak anketin diğer endekslerinde daha olumsuz bir tablo ortaya çıktı. Girdi maliyetleri, 2005 yılının ortalarında başlayan anket tarihinin en yüksek artışını kaydetti ve enflasyon oranı Eylül 2018’de gerçekleşen bir önceki rekor düzeyin de üzerine çıktı.
Maliyet yüklerini artıran esas faktör Türk lirasındaki kıymet kaybı
Firmalar, maliyet yüklerini artıran başlıca faktörün Türk lirasındaki değer kaybı olduğunu belirtti. Buna karşılık, imalatçılar satış fiyatlarını da rekor süratte artırdı. Fiyat artışlarının birçok müşteriyi caydırması sonucu toplam yeni siparişler üst üste üçüncü ay yavaşlama kaydetti. Bu durum, memleketler arası talepteki iyileşmeye bağlı olarak artmaya devam eden yeni ihracat siparişlerine rağmen gerçekleşti.
Kasım ayındaki ölçülü artışın akabinde üretim aralıkta yavaşlama gösterdi. Fiyat baskıları, üretimde de yavaşlamaya yol açan faktörler ortasında yer aldı.
Firmalar maliyetleri denetim altına almak ve talepteki ivme kaybına ahenk sağlamak maksadıyla satın alma faaliyetlerini yavaşlatırken tıpkı vakitte hem girdi hem de en son ürün stoklarını azalttı.
Girdi temininde yaşanan zorluklar yaygın bir şekilde devam ederken tedarikçilerin teslimat süreleri anket geçmişinin ikinci en yüksek oranında arttı. Anket iştirakçilerine göre, -bazı örneklerde fiyat dalgalanmalarının da etkisiyle- ham unsur temininde yaşanan zorlukların yanı sıra nakliye külfetleri ve yurt dışından mal temininde karşılaşılan sıkıntılar da gecikmelerde rol oynadı.
