Morgan Stanley’in endeksine nazaran, gelişmiş ülkelerde beklenenden süratli gelen mali sıkılaşma gelişen piyasaların dolar fonlama gerilimini artırıyor. Piyasalar ise çoktan bir evvelki varlık alımı azaltımında neler yaşandığını gözden geçirerek faiz artırımlarını nasıl fiyatlayacaklarına odaklandı.
Avustralya Merkez Bankası toplantısının geride kalmasıyla piyasalar Fed ve İngiltere Merkez Bankası toplantılarına odaklandı. Avustralya Merkez Bankası, salı günü gerçekleştirdiği toplantıda siyaset faizinde rastgele bir değişikliğe gitmezken Nisan 2024 tarihli varlıklar için yüzde 0,1’lik tahvil getirisi maksadını kaldırdı.
2013’te ne olmuştu?
2008 finansal krizi tüm dünyada tesirini hissettirirken merkez bankalarının, ağır resesyondan kaçınmak ve finans piyasalarını yine olağan işleyişine kavuşturmak maksadıyla, krize birinci reaksiyonları siyaset faizlerini sıfır düzeyine çekmek ya da yaklaştırmak olmuştu. Kimi faizler ilerleyen periyotlarda eksiye bile geçmişti.
Bunun da sorunu çözemediği görülünce, olağan dışı metotlar gündeme gelmişti. Başta ABD ve İngiltere olmak üzere, Japonya ve Avrupa merkez bankaları varlık alımları yoluyla ekonomiyi canlandırmaya ve deflasyon sarmalından kaçınmaya çalışmışlardı.
Olağan dışı önlemlere en düzgün örnek, bilançosunun yaklaşık dört kat büyümesine neden olan Fed’in tahvil alım programlarıydı.
Krizi önlemek için alınan önlemler sonucu, bilhassa 2010 yılından sonra, fonlar, güçlü büyüme gösteren ve daha uygun getiri imkanları sağlayan gelişen piyasalara akmaya başlamıştı.
Gelişen piyasalara yönelen bu fonlar kimi ülkeler üzerinde konsantre oldu ve net sermaye akışının yüzde 90’ı Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya, Meksika, Peru, Polonya ve Türkiye’ye yönelmişti.
2013 yılının ilkbaharında ABD iktisadının güçlendiğine ait işaretler gelmesi, devrin Fed Lideri Ben S. Bernanke’nin 22 Mayıs 2013’te Kongre’de yaptığı konuşmada, yılın ilerleyen devirlerinde, varlık alımlarının suratında yavaşlamaya gidilebileceğini söylemeye yöneltmişti.
Bernanke’nin bu açıklamasını 19 Haziran’daki basın toplantısında da tekrarlaması ile birlikte, uzun vadeli ABD tahvil faizleri süratli bir yükseliş gösterirken, dolar öteki para üniteleri ve bilhassa gelişen ülke paraları karşısında güçlenmişti. 2013 yılının yaz devrindeki bu sert hareketlere, varlık alımlarının azaltılmasının yarattığı öfke manasına gelen “taper tantrum” dendi.
