Dolar/TL , Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın siyaset faizini 100 baz puan indirme kararı sonrasındaki birinci süreçlerde 8.8017 düzeyini görerek tüm vakitlerin tepesine ulaştı. Daha evvel görülen en yüksek düzey ise 8,8008’di.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, siyaset faizini 100 baz puan indirerek yüzde 18’e çekti. Bloomberg HT anketine nazaran piyasanın beklentisi siyaset faizinin yüzde 19’da sabit bırakılacağı tarafındaydı.
Türkiye’nin kredi temerrüt risk primi (CDS) 14 baz puan yükselişe 409 baz puana çıkarken 5 yıllık tahvil faizi yüzde 18,36 civarında seyrediyor.
TCMB enflasyonda telaffuz değiştirmişti
Dolar/TL, Eylül ayında enflasyondaki yükselişin siyaset faizini aşması ve TCMB’nin odağını çekirdek enflasyona çevirmesiyle yüzde 4’ten fazla yükseliş kaydetmişti. Türk lirası telaffuz değişikliğinden bu yana en fazla kıymet kaybeden gelişen ülke para ünitesi olurken ikinci sırada yüzde 3,40 düşüşle Macar forinti yer aldı.
TCMB Lideri Şahap Kavcıoğlu, Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası iktisat toplantısında yaptığı konuşmada Merkez Bankası’nın odağını manşet enflasyondan çekirdek enflasyona çevirdiğini belirtmişti.
“Küresel merkez bankacılığında, para siyaseti duruşu belirlenirken, para siyasetinin tesiri dışında olan kısa vadeli arızi ögelerden arındırılmış çekirdek enflasyon göstergeleri temel alınır.” diyen Kavcıoğlu, salgının getirdiği harikulâde şartların çekirdek enflasyonun değerini artırdığını vurgulamıştı.
Kavcıoğlu, Kısa vadede enflasyon görünümünde tesirli olan süreksiz ögelerin tesirini yitireceğini ve son çeyrekte enflasyonun düşüş eğilimine gireceğini düşündüklerini ve besin dışı enflasyonun yılın geri kalanında da manşet enflasyonun altında kalmaya devam etmesini beklediklerini söylemişti.
Fed’den varlık alımı azaltımı sinyali
Amerikan Merkez Bankası Fed, piyasa beklentilerine paralel formda siyaset faizini yüzde 0-0,25 ortasında sabit tuttu. Karar metninde, iktisattaki ilerlemenin devam etmesi durumunda varlık alım suratındaki yavaşlamanın gündeme alınabileceği belirtildi.
Fed siyaset yapıcılarının beklentilerinin yer aldığı noktasal grafikte de 2022’de faiz artışı öngören Fed yetkilisi sayısının arttığı izlendi. Ekonomik öngörülerde enflasyon beklentileri üst çekilirken, büyüme beklentilerinde düşüş görüldü. Karar sonrası konuşan Fed Lideri Jerome Powell, teşviklerin geri çekilmesi sürecinin 2022 ortasında son bulmasının uygun olabileceğini söyledi.
2013’teki varlık alımı azaltımında ne olmuştu?
2008 finansal krizi tüm dünyada tesirini hissettirirken merkez bankalarının, ağır resesyondan kaçınmak ve finans piyasalarını tekrar olağan işleyişine kavuşturmak emeliyle, krize birinci reaksiyonları siyaset faizlerini sıfır düzeyine çekmek ya da yaklaştırmak olmuştu. Kimi faizler ilerleyen devirlerde eksiye bile geçmişti.
Bunun da sorunu çözemediği görülünce, olağan dışı usuller gündeme gelmişti. Başta ABD ve İngiltere olmak üzere, Japonya ve Avrupa merkez bankaları varlık alımları yoluyla ekonomiyi canlandırmaya ve deflasyon sarmalından kaçınmaya çalışmışlardı.
Olağan dışı önlemlere en yeterli örnek, bilançosunun yaklaşık dört kat büyümesine neden olan Fed’in tahvil alım programlarıydı.
Krizi önlemek için alınan önlemler sonucu, bilhassa 2010 yılından sonra, fonlar, güçlü büyüme gösteren ve daha uygun getiri imkanları sağlayan gelişen piyasalara akmaya başlamıştı.
Gelişen piyasalara yönelen bu fonlar kimi ülkeler üzerinde konsantre oldu ve net sermaye akışının yüzde 90’ı Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya, Meksika, Peru, Polonya ve Türkiye’ye yönelmişti.
2013 yılının ilkbaharında ABD iktisadının güçlendiğine ait işaretler gelmesi, periyodun Fed Lideri Ben S. Bernanke’nin 22 Mayıs 2013’te Kongre’de yaptığı konuşmada, yılın ilerleyen devirlerinde, varlık alımlarının suratında yavaşlamaya gidilebileceğini söylemeye yöneltmişti.
Bernanke’nin bu açıklamasını 19 Haziran’daki basın toplantısında da tekrarlaması ile birlikte, uzun vadeli ABD tahvil faizleri süratli bir yükseliş gösterirken, dolar başka para üniteleri ve bilhassa gelişen ülke paraları karşısında güçlenmişti. 2013 yılının yaz periyodundaki bu sert hareketlere, varlık alımlarının azaltılmasının yarattığı öfke manasına gelen “taper tantrum” dendi.
Bu açıklamanın akabinde piyasalarda sert bir satış dalgası yaşandı. Türk varlıkları da bu satış dalgasından etkilendi ve dolar/TL kuru 1,80’den 2,33 düzeyine kadar yükselmişti.
