BLOOMBERG HT ARAŞTIRMA
Güneydoğu Asya Uluslar Birliği ASEAN Sekreterliği cumartesi günü erken saatlerde yaptığı açıklamada, Bölgesel Kapsamlı Ekonomik İştirak (RCEP) Mutabakatı’nın Avustralya, Brunei, Kamboçya, Çin, Japonya, Laos, Yeni Zelanda, Singapur, Tayland ve Vietnam için yürürlüğe girdiğini, Güney Kore’de ise 1 Şubat’ta yürürlüğe gireceğini duyurdu.
ASEAN üyeleri Brunei, Kamboçya, Endonezya, Laos, Malezya, Myanmar, Filipinler, Singapur, Tayland ve Vietnam ile birliğin diyalog ortaklarından Avustralya, Çin, Japonya, Güney Kore ve Yeni Zelanda başkanları, 8 yıl süren müzakerelerin akabinde RCEP konusunda 2020’de mutabakata varmışlardı.
Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği ASEAN Başkanlar Tepesi kapsamında düzenlenen RCEP görüşmesinde sona gelindi. RCEP, 15 ülke ve 2,1 milyarlık nüfusu kapsıyor. Global gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 30’una tekabül ediyor. Bölgesel ticaret şartlarını düzenleyen ve üye ülkelerin karşılıklı çıkarlarını gözeterek mal ve hizmet sirkülasyonu üzerindeki tarifeleri indirmeyi amaçlayan RCEP mutabakatı, e-ticaret, fikri mülkiyet ve devlet alımları üzere bahisleri da içerisinde barındırıyor.
Mutabakat ile birlikte global iktisadın üçte birini kapsayan bir hür ticaret bölgesi oluşuyor.
Dünyanın en büyük hür ticaret mutabakatı olan RCEP için ASEAN üyesi ülkeler ile Çin, Japonya, Güney Kore, Avustralya, Yeni Zelanda ve Hindistan ortasında müzakereler 2012’de başladı. 2 yıl içinde sonuçlandırılması hedeflenen mutabakat, bölge ülkelerinin farklı ticari öncelikleri nedeniyle daima ertelendi. Geçen yıl ASEAN Artı Üç doruğunda Hindistan, Çin eserlerinin Hindistan’a ucuz fiyatlarla girmesinden tasa duyarak RCEP müzakerelerinden çekildi.
Singapur merkezli danışmanlık şirketi Asian Trade Centre Yöneticisi Deborah Elms “RCEP için üretilen eser, tüm 15 ülke için geçerli oluyor. Ve tek bir dokümanla bunu yapabiliyorsunuz” yorumunda bulundu.
RCEP muahedesinin Çin’in Asya-Pasifik bölgesindeki ekonomik hakimiyetini ne ölçüde etkileyeceği merak konusu. Bununla birlikte ABD ve Avrupalı şirketlerin hür ticaret bölgesinin dışında kalması ise ilerleyen vakitlerde üzerinde durulacak değerli etmenlerden biri olarak dikkat çekiyor.
Son yıllarda gerek memleketler arası ticaret, gerekse stratejik paydaşlıklar ekseninde Çin’in Nesil Yol Projesi’ne ve Afrika’daki adımlarına karşılık; ABD, AB, İngiltere ve Körfez Ülkeleri’nin alternatif atakları öne çıkıyor. Öte yandan Rusya da Kuzey Kutbu üzerinden alternatif ticaret yolu planlarına sürat veriyor.
