CEM ÇOŞKUN
Almanya’da yeni koalisyon hükümeti vazifeye başladı. Toplumsal demokrat parti SPD’nin önderi Olaf Scholz’un başbakanlığında oluşturulan koalisyon hükümetinde, Scholz’un yardımcılıklarını Yeşiller’in Eş Lideri Robert Habeck ile FDP’nin Genel Lideri Christian Lindner yapacak.
Başbakanın altında misyon yapacak 16 kişilik bakanlar konseyi 8 erkek ve 8 bayandan oluşuyor. Kabinede Türkiye’nin de yakından tanıdığı bir isim var: Cem Özdemir. Türkiye kökenli Özdemir yeni devirde Almanya’nın Besin ve Tarım Bakanı olarak vazife alacak. Altını çizmekte fayda var, Cem Özdemir Almanya tarihindeki birinci Türkiye kökenli bakan olacak. Ve tekrar tarihte birinci sefer Almanya’nın içişleri ve dışişleri de bayanlara emanet olacak.
Pekala yeni hükümetin önündeki güçlü süreç ve bu sürece yönelik yol haritasında neler var?
Birinci ve en büyük sorun tabi ki Covid’le çaba. Almanya’da bugüne kadar Covid nedeniyle ölenlerin sayısı maalesef 100 bini geçti. Dördüncü dalganın çok sert vurduğu ülkede yeni hadise sayıları pandeminin başladığı günden bu yana en yüksek düzeylerde geziyor. Burada biraz da olsa teselli sağlayan tek nokta ise vefat oranının daha düşük seyretmesi.
Almanya’da şimdi aşı konusunda bir mecburilik yok. Ancak yeni hükümetin 2022’de bu bahiste adımlar atması bekleniyor. Tabi bu da tartışmaları beraberinde getiriyor. Şu anda birçok Avrupa ülkesi üzere Almanya da aşısız vatandaşlarına baskıyı, farklı halde yani 2G kuralıyla uyguluyor. Market ve eczane üzere zarurî alışveriş yerleri haricindeki yerlere yalnızca aşı olanlar ya da Covid geçirip iyileşenler girebiliyor. Yani şayet aşılı değilseniz elinizde negatif test sonucunuz dahi olsa restorana, kafeye, alışveriş merkezine ya da konsere gidemiyorsunuz. Bu düzenlemeye rağmen aşı terslerinin protestoları ise ülke genelinde devam ediyor.
Yeni hükümetin yol haritasındaki ikinci değerli başlık ise iklim değişikliği ile uğraş. Bu mevzu bilhassa seçim periyodunda tüm partilerin öncelik verdiği hususların başında geldi. Koalisyon ortağı Yeşiller’in vaatleri ortasında ise birinci sırada yer alıyordu. Üç parti tarafından ortaya konulan mutabakat metninde 2030 itibariyle elektrik üretiminin yüzde 80’lik kısmının yenilenebilir güçten karşılanması karara bağlandı. Isınma için harcanacak gücün yüzde 50’lik kısmının ise karbon nötr olması hedefleniyor. Bu maksatlar ışığında güç üretiminde 2030 itibariyle kömür kullanımının durdurulması gündemde. Tabi bu noktada Rusya ile NATO ortasında Ukrayna nedeniyle yükselen tansiyonun doğalgaz naklinde yaratacağı kahırlar bu maksadın gerçekleştirilmesine nasıl tesir edecek, daima birlikte gözlemleyeceğiz.
Geçelim yeni hükümetin göçmen siyasetine. Koalisyon metnine nazaran Almanya’da yeni periyotta vatandaşlığa geçiş kolaylaştırılacak. Almanya’da yaşayan Türkiye kökenlileri çokça ilgilendiren ikili vatandaşlık konusunda da süreçlerin kolaylaştırılacağı öngörülüyor. Ayrıyeten halihazırda Almanya’da ikamet eden göçmenlere yönelik çalışma yasaklarının kaldırılması da gündemde. Başka yandan, koalisyon ortakları sistemsiz göçün azaltılması tarafında hemfikir.
Yeni hükümet Almanya’yı dijital geleceğe hazırlamak ve mevcut bürokrasiyi azaltmak konusunda kararlı. Eğitim alanında dijitalleşme de kıymetli maksatlardan biri. Ve tüm bu adımlar için gerekli altyapı çalışmalarına da süratlice başlanılması kararlaştırılmış durumda.
İktisat alanında koalisyon metnine yansıyan birtakım başlıklar ise şunlar: Öncelikle saatlik minimum fiyat ve işsizlik maaşlarında ufak artışlar hayata geçiriliyor. Bunların yanında her yıl 400 bin yeni konutun inşa edilmesi ve bunların 100 bininin kamuya ilişkin toplumsal konut olarak kullanılması kararlaştırılmış durumda. Pandemi nedeniyle evvelki hükümetin hayata geçirdiği teşvikler sürecek. Bunun yanında iklim değişikliğiyle uğraş ve yenilenebilir güce geçiş için milyarca euro meblağında yeni teşvikler yolda.
Görüldüğü üzere yeni koalisyon hükümetinin önünde epey güçlü bir yol haritası mevcut. Ayrıyeten ülkede birçok yorumcu koalisyon hükümetinin ömrünün uzun periyodik olamayacağı konusunda hem fikir. Büsbütün zıt politik fikirlere sahip Yeşiller ile Liberaller ortasında derin krizler çıkabileceği öngörülüyor. Yeni Başbakan Scholz’un da bu krizleri yönetmede muvaffakiyet sağlaması pek beklenmiyor. İçerde bu zorluklar karşılarında dururken; Avrupa’nın genelinde yaşanan göç sorunu ve bu sorunun körüklediği çok sağın yükselişi; Rusya ile artan tansiyon ve beraberinde yükselen güç fiyatları üzere ezalar da dışardan sarsıntılar yaratabilir.
Bunların yanında yeni hükümetin üstünde hissedeceği asıl baskı ögesi ise eski Başbakan Angela Merkel’in bıraktığı mirası nasıl yönettikleri olacak. 16 yıllık iktidarında Merkel Almanya’yı Avrupa’nın en güçlü ekonomilerinden biri haline getirirken, milletlerarası arenada da kriz idaresindeki başarısıyla büyük hürmet kazanmıştı.
Partilerin seçim periyodunda kullandığı renkler hasebiyle “Trafik Lambası” ismiyle anılan yeni koalisyon hükümetinin icraatları Almanya’yı olduğu kadar, Avrupa ve dünya siyasetini de etkileyecek. Dünyanın yeni bir değişim periyoduna girdiği göz önüne alındığında, Almanya’dan bu devirde yükselen ses büyük ehemmiyet kazanacak.
