Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vang Vınbin, yaptığı açıklamada, Dışişleri Bakanı Vang Yi ve Solomon Adaları Dışişleri Bakanı Jeremiah Manele’in, iki ülkenin güvenlik alanında iş birliğine yönelik hükümetler arası çerçeve anlaşmaya imza attığını belirtti.
Anlaşmanın içeriğine dair detaylı bilgi vermeyen Vang, “tarafların sosyal düzenin sağlanması, insan yaşamının ve mülkiyetin güvenliğinin korunması, insani yardım ve doğal afetlerle mücadele alanlarında iş birliği ile Solomon Adaları’nın kendi güvenliğini sağlama kapasitesini arttırmayı hedeflediğini” ifade etti.
Vang, anlaşmanın “üçüncü tarafları hedef almadığını”, “mevcut ikili ve çok taraflı güvenlik iş birliği mekanizmalarına paralel ve uyumlu olduğunu” vurguladı.
Geçen ay, anlaşmanın taslağı olduğu iddia edilen bir belge, Solomon Adaları’nda muhalefet tarafından internette yayımlanmıştı.
Belgede, anlaşmanın Çin savaş gemilerinin Solomon Adaları limanlarına demirleyebileceği, kısa süreli bekleyebileceği, lojistik ikmal ve geçiş yapabileceği belirtilmişti.
Belgede ayrıca Solomon Adaları’nın sosyal düzeni, insan yaşamını ve mülkiyeti korumak için Çin’den polis, zırhlı polis, askeri personel ve diğer konun koruyucu ve askeri güç talep edebileceği kaydedilmişti.
Analistler, anlaşmanın, onaylanması halinde, Pekin yönetiminin, Çin vatandaşlarını ve Çin’e ait projeleri korumak için ordusunu kullanmasının önünü açacağı ve ona Pasifik Okyanusu’nun güneyinde kritik askeri üs sağlayacağı değerlendirmesini yapmıştı.
Çin ile yakınlaşan hükümet kitlesel protestolarla karşılaşmıştı
Solomon Adaları’nda Başbakan Manasseh Sogavare liderliğindeki hükümet, 16 Eylül 2019’da Tayvan hükümeti ile resmi ilişkilerini keserek Çin Halk Cumhuriyeti hükümetini Çin’in temsilcisi olarak tanıma ve resmi ilişki kurma kararı almıştı.
Sogavare hükümetine karşı şubatta başkent Honiara’da geniş çaplı protestolar düzenlenmişti. Hükümeti yolsuzlukla suçlayan, çoğunluğu başkentin bulunduğu Guadalcanal Adası’nın dışından, nüfusun yoğun olduğu Malaita Adası’ndan gelen protestocular Başbakan Sogarave’nin istifasını talep etmişti.
Güvenlik güçleri ile protestocular arasında çatışmaların yaşandığı olaylar sırasında Çin vatandaşlarına ait bazı işletmeler saldırıların hedefi olmuştu.
Ülkenin diplomatik tanıma ilişkisini Taipei’den Pekin’e çevirme kararının ardından söz verilen ekonomik yardım ve yatırımların yapılmadığını ileri süren protestocular, Sogavare’nin Çin’den gelen fonlarla yolsuzluk yaptığını savunmuştu.
Çin, AUKUS ittifakına karşı Güney Pasifik’te zemin arayışında
Çin’in Solomon Adaları ile askeri iş birliğini de içeren güvenlik paktı imzalayarak, ABD, İngiltere ve Avustralya arasında, nükleer denizaltı teknolojisinin paylaşılmasını öngören AUKUS anlaşmasının ardından bölgede zemin kazanmaya çalıştığı yorumları yapılıyor.
Avustralya’nın yaklaşık 3 bin kilometre açığındaki 900’den fazla irili ufaklı adadan oluşan takımada ülkesinin Güney Pasifik’te önemli bir stratejik konumu bulunuyor.
Avustralya ve Yeni Zelanda hükümetleri, daha önce yaptıkları açıklamalarda Pekin’in savaş gemilerinin limanları kullanmasına ve adalarda donanma üssü kurmasına olanak sağlayacağı iddia edilen anlaşmadan endişeli olduklarını belirtmişti.
