Pandeminin başından bu yana bilim dünyasının üzerinde en çok durduğu konulardan biri de corona virüsün insandan hayvanlara geçme riski oldu. Geçtiğimiz haftalarda Avrupa’da, virüsün İngiltere varyantının evcil hayvanlarda ciddi kalp sorunlarına yol açabileceği bildirildi.
Bu da salgınla mücadelede hastalığın özellikle evcil hayvanlardan insanlara yayılma endişesini gündeme getirdi. Bilimsel olarak Covid-19 ile enfekte olan hayvanların, hastalığı insanlara yaymada önemli bir rol oynadığına dair henüz yeterli kanıt olmasa da virüsün köpek, kedi gibi evcil hayvanlar ile maymunlar ve vizonlara bulaşabildiğinin ortaya çıkması, yeni varyantın (İngiltere) daha önce corona virüs bulaşmayan farelere de bulaştığının gösterilmesi, virüsün başka mutasyonlara uğrayabilme riskini ortaya çıkardı.
“ONLAR DA DİĞER AİLE BİREYLERİ GİBİ KORUNMALI”
ABD ve Rusya’da hayvanlara yönelik Covid aşısı geliştirme çalışmaları sürerken, Ocak ayında Virulence adlı bilim dergisinde, “Bazı evcil hayvan türlerinin aşılanması, enfeksiyonun yayılmasını engellemek için gerekli olabilir” başlıklı bir yazı yer aldı.
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı’ndan Tıbbi Viroloji Bilim Dalı Başkanı ve Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Kenan Midilli, hızlı bulaşan ve artık tüm dünyada baskın hale gelen İngiltere varyantının evcil hayvanlara da bulaşabildiğine dikkat çekti.
Prof. Dr. Midilli, “Evcil hayvanlarımıza maalesef bulaşabiliyor. Ama evcil hayvanlarda genellikle çok ağır bir tabloya yol açmıyor. Hayvanlara bulaşmaların olması, epidemiyolojik açıdan bazı riskler içerdiği için, virüs hayvanlarda farklı bir evrimleşme gösterme riski taşıdığı için bu konu üzerinde çok duruyoruz. Yaz sonuna doğru Danimarka’da önce insanlardan vizonlara, sonra vizonlarda değişim gösterip tekrar insanlara bulaşmalar olunca büyük bir telaş yarattı. Maalesef oradaki vizonların büyük çoğunluğunun itlafı ile sonuçlandı. Böyle bir evrimleşme sürecinin daha fazla devam etmemesi için gerekiyordu. Çünkü yapılan ilk çalışmalarda vizonlarda değişim gösteren varyantların bağışıklıktan kaçabilme yeteneğine sahip olduğuna dair bulgular vardı. Bu nedenle hayvanlarına bulaştırmak istemeyen evcil hayvan sahipleri de (evde Covid geçiriyorsa), onları da diğer aile bireyleri gibi korumalı. Yani yakın temastan kaçınmalı” dedi.
“HANGİ AŞIYI OLMALIYIM TEREDDÜTÜ GEREKSİZ”
İngiltere varyantının bütün yaş gruplarını daha kolay enfekte edebildiği için çocuk vakalarında da artış yaşanmasının olağan olduğunu belirten Prof. Dr. Midilli, “Ama özellikle çocuklarda daha ağır seyrettiğine dair şu an için bir kanıt yok” dedi.
Aşı seçimi konusunda yaşanan kafa karışıklığının da yersiz olduğunu kaydeden Prof. Dr. Midilli, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Şu anda seçim açmazından çok, aşıya bir an önce ulaşmak ve aşılanmak daha önemli. Onun için, ‘bulduğunuz aşı, en iyi aşıdır’ sloganı hala geçerli. Zaten aşılar hastanelerde yapılıyor ya da doktor kontrolünde ve belli bir süre bekletilerek yapılıyor. Yan etki endişesine de bu nedenle gerek yok.”
